III SA/Kr 1078/09

PostanowienieWSA w Krakowie2010-04-02

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, prowadząca sześcioosobowe gospodarstwo domowe z mężem i czworgiem dzieci, posiadająca dom i nieruchomość rolną, ale zmagająca się z problemami zdrowotnymi i niskimi dochodami, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w częściowym zakresie?
Ratio decidendi
Skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ mimo posiadania domu i nieruchomości rolnej, jej miesięczne zasoby pieniężne, po uwzględnieniu wydatków na utrzymanie sześcioosobowej rodziny, w tym kosztów leczenia i bieżących opłat, pozwalają na funkcjonowanie na poziomie niewiele większym od minimum socjalnego. Konieczność wygospodarowania środków na koszty sądowe miałaby wpływ na sytuację materialną rodziny, a zbycie lub obciążenie nieruchomości godziłoby w podstawy jej egzystencji.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji w przedmiocie przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego oraz kary pieniężnej. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi sześcioosobowe gospodarstwo domowe z mężem i czworgiem dzieci, posiada dom i nieruchomość rolną. Wskazała na niskie dochody (renta męża i niewielki zysk z działalności gospodarczej skarżącej) oraz problemy zdrowotne swoje i męża. Organ wezwał do uzupełnienia informacji, a następnie ocenił sytuację materialną rodziny.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego oraz kary pieniężnej postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i czworgiem dzieci. Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 230 m2 i nieruchomość rolna o powierzchni 2,27 ha przeliczeniowych. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Szacując dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca wskazała, iż mąż otrzymuje miesięcznie 1505 zł renty z ZUS, natomiast ona z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej odnotowuje ok. 1281 zł zysku rocznego co w przeliczeniu miesięcznym daje ok. 107 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że znalazła się w ciężkiej sytuacji. Ma czworo dzieci, mąż zachorował, najmłodszy syn jest alergikiem a i skarżąca ma problemy nadciśnieniem tętniczym. Dwoje starszych dzieci pisze obecnie prace magisterskie. Wezwana wyjaśniła, że poczyniony przez nią w rubryce 7.1 formularza zapis odnośnie posiadanych nieruchomości należy rozumieć w ten sposób, że uwidocznione mieszkania są częścią domu. Mieszkań tych nie wynajmuje i nie użycza innym osobom. Z przedstawionych przez skarżącą kopii dokumentów źródłowych wynika, że w ubiegłym roku osiągnęła 29399,94 zł przychodu (vide: kopia PIT 28, 28/A. Mąż w miesiącu lutym otrzymał 1505 zł renty (vide: odcinek). Za energię elektryczną płaciła ostatnio 210 zł, za telefon i Internet w sumie 221 zł (faktury), za odpady komunalne 24 zł (pokwitowanie), na ubezpieczenie 30 zł (pokwitowanie), na podatek 174 zł (pokwitowanie), na lekarstwa wydała 272 zł (vide: paragony), na przejazdy do K. w sumie 62 zł (bilety). Do tego doszły jeszcze wydatki na odzież i obuwie dla domowników. Nie na wszystko posiada jednak rachunki czy paragony. Podniosła, że przy wydatkach należy też uwzględniać koszty związane z przejazdami męża na leczenie. Z własnej inicjatywy dołączyła kopię ostatniego zaświadczenia o stanie zdrowia męża oraz kartę informacyjną z jego pobytu w szpitalu. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 § 1 pkt. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przedstawionych przez skarżącą kopii deklaracji PIT 28, 28/A wynika, że w ubiegłym roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnęła 29399 zł przychodu. Przychód ten pomniejszony o 881 zł czyli 3% ryczałtu daje kwotę 28518 zł. Ponieważ skarżąca mimo wyraźnie sformułowanego wezwania nie określiła kosztów uzyskania tego przychodu więc w konsekwencji przyjąć należy, że miesięcznie do jej dyspozycji pozostaje kwota ok. 2376 zł (z wyliczenia 28518/12). Po doliczeniu 1505 zł renty otrzymywanej przez męża miesięczne zasoby pieniężne gospodarstwa domowego skarżącej szacować należy na ok. 3881 zł. Z wyjaśnień skarżącej i okazanych przez nią kopii dokumentów źródłowych wynika, że za energię elektryczną płaciła ostatnio 210 zł, za telefon i Internet w sumie 221 zł (faktury), za odpady komunalne 24 zł (pokwitowanie), na ubezpieczenie 30 zł (pokwitowanie), na podatek 174 zł (pokwitowanie), na lekarstwa wydała 272 zł (vide: paragony), na przejazdy do Krakowa w sumie 62 zł (bilety). Do tego dochodzą wydatki na odzież i obuwie dla domowników oraz koszty związane z przejazdami męża na leczenie. Uwzględniając te wszystkie obciążenia i pamiętając, że wnioskodawczyni prowadzi sześcioosobowe gospodarstwo domowe należy dojść do wniosku, że środki pozostające do dyspozycji rodziny w przeliczeniu na jednego członka pozwalają funkcjonować tej rodzinie na poziomie niewiele większym od minimum socjalnego. W konsekwencji konieczność wygospodarowania środków na koszty sądowe w istocie nie pozostaje bez wpływu na sytuację materialną rodziny. Okoliczność, że do skarżącej należy dom gdzie zamieszkuje ze dziećmi i mężem oraz nieruchomość rolna nie zmienia takiego oglądu. Trudno bowiem wymagać od skarżącej zbycia lub obciążenia tych składników majątku celem zdobycia środków na koszty sądowe. Rozporządzenia tego rodzaju godziłyby bowiem w podstawy egzystencji rodziny, co przy sygnalizowanych kłopotach zdrowotnych męża skarżącej ma szczególny wydźwięk. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że w osoba mająca problemy zdrowotne powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem na wypadek jakichś poważniejszych powikłań nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia albowiem pozostaje cały szereg kosztów dodatkowych jak choćby nierefudowanych leków, części świadczeń rehabilitacyjnych czy wreszcie zaordynowanej diety. Mając to na uwadze udzielono więc skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło