III SA/Kr 1078/18

WyrokWSA w Krakowie2018-12-18

Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Janusz Bociąga, Ewa Michna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji o przyznaniu prawa jazdy w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, oparte na wadliwym szkoleniu w ośrodku, którego działalność była objęta zakazem, jest zgodne z zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, zwłaszcza gdy skarżący działał w usprawiedliwionym zaufaniu do legalności ośrodka i uzyskał pozytywny wynik egzaminu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania i prawa materialnego. Stwierdzono naruszenie zasady zakazu reformationis in peius (art. 139 k.p.a.) przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które wydało decyzję na niekorzyść strony odwołującej się. Ponadto, Sąd uznał, że organy błędnie wyważyły zasadę legalizmu i zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP, art. 7 i 8 k.p.a.), nadając prymat legalizmowi bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, który działał w usprawiedliwionym zaufaniu do legalności ośrodka szkolenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji o przyznaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii C, CE, BE i T. Postępowanie zostało wznowione z urzędu z powodu wyroku sądu karnego zakazującego działalności ośrodkowi szkolenia kierowców, w którym skarżący odbył szkolenie. Organy administracji uznały, że szkolenie było wadliwe, co skutkowało uchyleniem decyzji o przyznaniu prawa jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu I instancji, orzekło na nowo o uchyleniu prawa jazdy w szerszym zakresie, co skarżący uznał za naruszenie zakazu reformationis in peius. Skarżący podniósł również zarzuty dotyczące naruszenia zasady zaufania do państwa i jego prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt III SA/Kr 1078/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Janusz Kasprzycki (spr.), Sędziowie: WSA Janusz Bociąga, WSA Ewa Michna, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2018 r., sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uprawnienia do kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego w kwocie 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych). Zaskarżoną przez S. M. (dalej skarżący) decyzją z dnia 10 kwietnia 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. art.151 § 1 pkt 2 i art.145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2017r. poz.1257 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) oraz art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t. jedn., Dz. U z 2017 r., poz. 978 ze zm., zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami), Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Starosty z dnia [...] 2017 r. nr [...] orzekającą w pkt 1 o uchyleniu decyzji Starosty z dnia [...] 2017 r. o wydaniu skarżącemu prawa jazdy w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. C oraz kat. CE dokument nr [...], w pkt 2 o odmowie wydania skarżącemu prawa jazdy w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. C, CE oraz kat. BE i T – w części orzekającej o uchyleniu ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...] 2017r. o przyznaniu skarżącemu uprawnienia do prowadzenia pojazdów według kategorii C, C+E prawa jazdy i w tym zakresie orzekło na nowo o uchyleniu ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...] 2017r. o przyznaniu skarżącemu uprawnienia do prowadzenia pojazdów według kategorii B+E,C, C+EJ prawa jazdy, a w pozostałym zakresie Kolegium utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego: Starosta postanowieniem z dnia [...] 2017 r. nr [...] wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z urzędu postępowanie w sprawie wydania skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie prawa jazdy kategorii C, CE. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez Starostę w dniu [...] 2017 r. decyzji o nr [...], na podstawie której Starosta uchylił w pkt 1 decyzję Starosty z dnia [...] 2017 r. o wydaniu skarżącemu prawa jazdy w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. C oraz kat. CE dokument nr [...] a w pkt 2 odmówił wydania skarżącemu prawa jazdy w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. C, CE oraz kat. BE i T. W uzasadnieniu tej decyzji Starosta podniósł, że skarżący, wobec spełnienia warunków wydania uprawnień kategorii BE, C, CE i T, uzyskał je na podstawie decyzji z dnia 12 czerwca 2017 r. Uzyskał pozytywne zaświadczenia lekarskie i psychologiczne a także legitymował się ukończeniem szkoleń podstawowych w zakresie kategorii C oraz CE wystawionych przez Firmę Usługową "A" P. G. oraz pozytywnym wynikiem egzaminu państwowego na prawo jazdy kat. C oraz CE. Decyzja z dnia [...] 2017 r. obejmowała w sumie uprawnienia kategorii AM, A1, A2, B1, B, BE, C1, C, C1E, CE i T. Z pisma Urzędu Wojewódzkiego z dnia 18 lipca 2017 r., na podstawie którego organ I instancji pozyskał informacje stanowiące następnie podstawę wznowienia postępowania wynikało, że wyrokiem Sądu Rejonowego II Wydział Karny, sygn. akt [...] z dnia 30 marca 2017 r. orzeczono zakaz prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na szkoleniu kierowców oraz kandydatów na kierowców dotyczący Firmy Usługowej "A" P. G. od dnia 7 kwietnia 2017 r. do dnia 6 kwietnia 2019 r. Skarżący odbywał szkolenie ww. Ośrodku w okresie, gdy obowiązywał zakaz, zatem w ocenie organu I instancji w rezultacie nie spełnił warunku określonego w art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że nie miał świadomości, iż ośrodek szkolenia kierowców, w którym ukończył kurs nie mógł szkolić. Poniósł wysokie koszty, zdał egzamin i uzyskał świadectwo kwalifikacji zawodowej. Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Starosty z dnia [...] 2017 r. nr [...] w części orzekającej o uchyleniu ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...] 2017 r. i w tym zakresie orzekło o uchyleniu ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...] 2017 r. o przyznaniu skarżącemu przyznania uprawnienia do prowadzenia pojazdów według kategorii B+E,C, C+EJ prawa jazdy, a w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia SKO wskazało, że rozstrzygnięcie organu I instancji było błędne w zakresie pkt 1 o uchyleniu skarżącemu przyznania uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. B+E i T, które to uprawnienia były przyznane w wyniku uzyskania kat. C, C+E, co zdecydowało o uchyleniu w tym zakresie decyzji i rozstrzygnięciu o istocie sprawy. Kolegium wskazało, że ustalenia wynikające z karnego wyroku sądowego stanowiły przesłankę wznowienia postępowania, gdyż były okolicznościami faktycznymi nieznanymi organowi I instancji. Wydając w dniu 12 czerwca 2017 r. decyzję, Starosta nie miał wiedzy o tym, że prowadzący ośrodek szkolenia kierowców, w ramach działalności którego skarżący przeprowadził szkolenie poprzedzające uzyskanie uprawnień, objęty był sądowym zakazem prowadzenia działalności w ramach szkoleń obowiązującym w dacie przeszkolenia skarżącego. Kolegium wskazało, że wyrok sądowy jest dokumentem urzędowym i zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego, nie przeprowadzając dowodu przeciwko prawdziwości zawartych w nim informacji. Kolegium wskazało, że zawarte w odwołaniu zarzuty nie mają znaczenia dla sprawy. Przepis art. 11 ustawy o kierujących pojazdami określa zamknięty katalog przesłanek uzyskania prawa jazdy. Jedną z nich jest odbycie szkolenia w zakresie danej kategorii prawa jazdy, a dokumentem, który to potwierdza zgodnie z art. 27 ww. ustawy jest zaświadczenie o ukończeniu szkolenia. Skarżący nie przedłożył w toku postępowania administracyjnego stosownego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w zakresie kat. C, C+E prawa jazdy, a zatem wystąpiła negatywna przesłanka uzyskania przez niego prawa jazdy kat. C, C+E a także B+E oraz T, a uprawnienia w zakresie powyższych kategorii prawa jazdy zostały mu przyznane decyzją z dnia 12 czerwca 2017 r., w związku z czym wadliwą decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego. Wyjaśniło, że w sytuacji, gdy podmiot prowadzący ośrodek szkolenia kierowców utracił uprawnienia do prowadzenia działalności w tym zakresie i nie był uprawniony do wydania zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, przedłożone przez stronę do wniosku o wydanie prawa jazdy zaświadczenia są nielegalne, a zatem nie posiadają mocy dowodowej. Wobec powyższego, w sytuacji, w której skarżący nie spełniał warunków do uzyskania prawa jazdy kat. C, C +E, B+E, T w dniu uzyskania uprawnienia i nadal ich nie spełnia, należało wyeliminować z obrotu prawnego ostateczną decyzję Starosty z dnia [...] 2017r. o przyznaniu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. B+E, C, C+E, T jak również orzec o odmowie wydania skarżącemu prawa jazdy kat. C, C+E, B+E, T. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący podniósł zarzuty naruszenia: - art. 139 k.p.a. poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, i tym, samym naruszenie zakazu reformationis in peius, - art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez uznanie, że skarżący nie przedłożył stosownego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w zakresie kategorii C, C+E prawa jazdy, podczas gdy skarżący takie zaświadczenie przedłożył, - art. 43 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami poprzez brak należytego nadzoru, do którego jest zobowiązany Starosta w zakresie zgodności prowadzenia szkolenia osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, - art. 44 ust. 1 w zw. z art. 44 ust. 4 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez brak właściwej kontroli przez Starostę nad ośrodkami szkolenia kierowców, gdzie skarżący odbywał kurs prawa jazdy, w szczególności brak sprawdzenia w ramach kontroli działalności ośrodka szkolenia kierowców, kwalifikacji osób prowadzanych szkolenie, - art. 8, 7 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez nieudzielenie silniejszej ochrony zaufaniu jednostki do państwa i stanowionego przez nią prawa, nad zasadą legalizmu określoną w art. 7 k.p.a., udzielając tej ostatniej bezwzględnego wymiaru. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona bowiem kontrola według wyżej wskazanych kryteriów zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że przy ich wydawaniu orzekające organy naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Powtórzyć zatem należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że: "Do naruszenia zasady określonej w art. 139 k.p.a. dochodzi wówczas, gdy organ odwoławczy orzeka na "niekorzyść" strony odwołującej się przy czym przez "niekorzyść" w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. O tym, czy pogorszenie takie nastąpi, przesądza zestawienie osnowy decyzji organu pierwszej instancji z projektowanym rozstrzygnięciem organu odwoławczego." (por. wyrok NSA z 18 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2077/16; LEX nr 2527196). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że z porównania osnowy decyzji organu I instancji z osnową decyzji organu odwoławczego, wydanych w niniejszej sprawie, wyraźnie wynika, iż organ I instancji uchylił ostateczną decyzję w zakresie kat. prawa jazdy C i C+E, zaś organ odwoławczy uchylając w tej części decyzję organu I instancji orzekł na nowo – o uchyleniu ostatecznej decyzji w zakresie kat. prawa jazdy: B+E, C, C+E, T. Trafnie więc zarzuca skarżący, że działające jako organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją pogorszyło ustaloną przez decyzję organu I instancji sytuację prawną skarżącego, wnoszącego odwołanie, nie mówiąc już o tym, że z uzasadnienia decyzji odwoławczej nie wynika, by w sprawie wystąpił stan, o którym mowa w art. 139 in fine k.p.a., uzasadniający wydanie takiego rozstrzygnięcia przez SKO. Zaskarżona decyzja została więc wydana z naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy. Decyzja ta, jak i poprzedzającą ją decyzja organu I instancji, wydane we wznowionym postępowaniu są również nieprawidłowe także i z innego powodu. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t. jedn., Dz. U z 2017 r., poz. 978 ze zm., zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami), prawo jazdy wydawane jest osobie, która m.in. odbyła szkolenie wymagane do uzyskania prawa jazdy danej kategorii (pkt 3) oraz zdała egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii (pkt 4). Wykładnia powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że odbycie szkolenia jest odrębnym od zdania egzaminu warunkiem wydania prawa jazdy, brak zaświadczenia o ukończeniu szkolenia wyklucza możliwość dopuszczenia danej osoby do egzaminu państwowego, co wynika z art. 50 ust. 2 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Szkolenie, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, odbywa się co do zasady, jak wynika z treści art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy, w formie kursu, prowadzonego przez ośrodek szkolenia kierowców. Zajęcia podczas szkolenia prowadzą osoby mające uprawnienia instruktora (art. 26 ust. 5 ww. ustawy). Z kolei , jak stanowi art. 27 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami, po odbyciu szkolenia ośrodek szkolenia kierowców wydaje osobie ubiegającej się o uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdem zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, które to jest podpisywane przez kierownika ośrodka szkolenia kierowców (art. 27 ust. 5 ww. ustawy) i jest warunkiem dopuszczenia do egzaminu państwowego, a następnie warunkiem wydania prawa jazdy. W świetle treści art. 28 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) i wymaga uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców. Imiona i nazwiska instruktorów zatrudnionych w ośrodku szkolenia kierowców są odnotowywane we wpisie do rejestru (art. 28 ust. 4 pkt 8 ww. ustawy). Działalność w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców - jest regulowana i podlega nadzorowi państwowemu. Nadzór ten jest sprawowany przez starostę, na zasadach określonych w art. 43 i nast. ustawy o kierujących pojazdami. W ramach nadzoru starosta m.in. prowadzi kontrolę działalności ośrodka szkolenia kierowców (art. 43 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy), a także ma kompetencję do wydania decyzji o zakazie prowadzenia przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców (art. 43 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 45 ww. ustawy). Kontrola ośrodka szkolenia kierowców powinna odbywać się co najmniej raz w roku (art. 44 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy). Elementem takiej kontroli powinno być m.in. sprawdzenie kwalifikacji osób prowadzących szkolenia (art. 44 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy). W pełni akceptując tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 663/15; LEX nr 2201918, podnieść należy, że: "Z przedstawionych wyżej regulacji wynika, że osoba ubiegająca się o prawo jazdy, podejmując szkolenie we wpisanym do rejestru ośrodku szkolenia kierowców, pozostaje w uprawnionym zaufaniu, że jest to podmiot działający legalnie i podlegający stosownemu nadzorowi państwowemu. Osoba ubiegająca się o prawo jazdy może zatem zakładać, że zaświadczenie, jakie zostanie jej wydane po ukończeniu szkolenia zgodnie z harmonogramem, będzie dokumentem uprawniającym ją najpierw do przystąpienia do egzaminu państwowego, a następnie do wydania prawa jazdy. Zaufanie, o którym mowa, podlega ochronie z punktu widzenia zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, wywodzonej z klauzuli demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). W świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego "zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i do prawa, określana także jako zasada lojalności państwa wobec obywatela, wyraża się w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela i aby mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, iż nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań oraz w przekonaniu, iż jego działania podejmowane zgodnie z obowiązującym prawem będą także w przyszłości uznawane przez porządek prawny" (wyrok TK z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt K 27/00). Zdaniem Trybunału "Zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa opiera się na pewności prawa, a więc takim zespole cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne; umożliwiają jej decydowanie o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie jej działania mogą pociągnąć za sobą. Jednostka winna mieć możliwość określenia zarówno konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego jak też oczekiwać, że prawodawca nie zmieni ich w sposób arbitralny. Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa umożliwia więc przewidywalność działań organów państwa a także prognozowanie działań własnych". Konstytucyjna zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa znajduje odzwierciedlenie również w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej powinny podejmować wszystkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie nie tylko interes społeczny, ale również słuszny interes obywateli. Z kolei art. 8 k.p.a. stanowi, że postępowanie administracyjne powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Konsekwencją zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa jest zasada ochrony tzw. stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych, odzwierciedlona w art. 16 k.p.a. Zasada, o której mowa, oznacza, że adresat ostatecznej decyzji administracyjnej powinien pozostawać w zaufaniu do tego, że jego sytuacja prawna, ukształtowana taką decyzją, nie ulegnie nagłej, nieprzewidzianej zmianie, której nie można się było spodziewać w czasie wydawania decyzji - zwłaszcza po wielu latach od jej wydania. Zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa popada niekiedy w kolizję z zasadą legalizmu działania władz publicznych (zasadą praworządności), wynikającą z art. 7 Konstytucji, a także z art. 7 k.p.a. Ta ostatnia zasada wymaga bowiem, aby organy władzy publicznej (w tym organy administracji publicznej) korzystały ze swoich kompetencji zgodnie z wiążącymi je uregulowaniami prawnymi. Oznacza to, że w systemie prawnym powinny istnieć środki prawne służące wzruszeniu niezgodnych z prawem rozstrzygnięć - również ostatecznych - administracji publicznej, w szczególności gdy przy ich wydawaniu doszło do istotnych i rażących przypadków naruszenia prawa. Takim środkiem jest m.in. wznowienie postępowania administracyjnego, uregulowane w art. 145 i nast. k.p.a. Wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 k.p.a. służy niewątpliwie ochronie konstytucyjnej zasady legalizmu działania władz publicznych, gdyż zmierza do sanacji wadliwego rozstrzygnięcia administracji i przywrócenia stanu zgodności z prawem." Mając na względzie powyższe rozważania stwierdzić należy, że również i w rozpatrywanej sprawie doszło do kolizji zasady legalizmu z zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. "Organy stosujące prawo - w tym sądy i organy administracji publicznej - są w takich przypadkach obowiązane do odpowiedniego wyważenia wszystkich wchodzących w grę wartości konstytucyjnie chronionych, kierując się zasadą proporcjonalności. Innymi słowy, interes społeczny powinien być w odpowiedni sposób wyważony ze słusznym interesem obywatela, o czym mówi art. 7 k.p.a. Należy wziąć pod uwagę przede wszystkim takie okoliczności jak: upływ czasu, zachowanie strony będącej adresatem decyzji, a także rodzaj i przyczyny naruszenia prawa." (tak w wyroku NSA w Warszawie z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 663/15; LEX nr 2201918). Skarżący uczęszczając na kurs prawa jazdy, odbywając szkolenie w przedmiotowym ośrodku szkolenia, miał prawo działać w oparciu o założenie, że ośrodek szkolenia kierowców, który uzyskał stosowny wpis do rejestru, a także jest nadzorowany przez starostę, działa w pełni legalnie i odbyte tam przez niego szkolenie da mu możliwość przystąpienia do egzaminu państwowego i następnie do ubiegania się o wydanie prawa jazdy. Nie miał jakichkolwiek podstaw do przypuszczenia, że szkolenie, jak i wystawione przez prowadzącego ośrodek zaświadczenie po ukończeniu przez niego szkolenia są niezgodne z obowiązującymi przepisami. W tych przypuszczeniach utwierdzało go, jak argumentuje w skardze pełnomocnik skarżącego, choćby prawidłowe oznakowanie pojazdów, czy też posiadanie przez ośrodek szyldów, które jednoznacznie wskazywały na niepodważalne prowadzenie szkolenia dla przyszłych kierowców. Zwrócić należy uwagę, że skarżący został przecież dopuszczony do egzaminu, który zdał z wynikiem pozytywnym, a nabyte w wyniku tego uprawnienie do kierowania pojazdami jest prawem słusznie nabytym, objętym konstytucyjną zasadą ochrony praw nabytych. Jego odebranie byłoby możliwe wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, spełniających kryteria proporcjonalności. W cytowanym już orzeczeniu NSA zwrócił uwagę, że: "Weryfikacja uprawnień instruktorów nauki jazdy jest zadaniem państwa, nie można tego wymagać od osób uczestniczących w kursach. Od takich osób można wymagać co najwyżej zachowania staranności polegającej na sprawdzeniu, czy sam ośrodek szkolenia kierowców jest wpisany do odpowiedniego rejestru, za czym idzie domniemanie, że jest to podmiot działający zgodnie z prawem, w szczególności zatrudniający wykwalifikowanych instruktorów." W kontekście powyższego trafnie więc podniósł na rozprawie w dniu 18 grudnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego, że to na Staroście spoczywał obowiązek kontroli ośrodka szkolenia, a nawet jeżeli skarżący by to uczynił, to w dniu 29 marca 2017 r., tj. w dniu rozpoczęcia szkolenia, prowadzący ośrodek szkolenia nie był jeszcze objęty zakazem prowadzenia działalności gospodarczej. Wznawiając postępowanie administracyjne, zakończone ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] 2017 r. o wydaniu skarżącemu prawa jazdy w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. C oraz kat. CE organy właściwe w sprawie wznowienia postępowania przerzuciły więc na skarżącego negatywne konsekwencje zaniechań władzy publicznej we właściwym sprawowaniu nadzoru nad placówkami szkolącymi kierowców. Powtórzyć więc należy, że skarżący uzyskał stosowne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, na podstawie którego został dopuszczony do egzaminu na prawo jazdy, a następnie uzyskał prawo jazdy - po czym prawo to zostało mu odebrane, na skutek wystąpienia okoliczności, na które nie miała żadnego wpływu. W pełni zgodzić się więc należy z argumentacją pełnomocnika skarżącego, że taka sytuacja nie powinna mieć miejsca w demokratycznym państwie prawa, opierającym się na lojalności państwa względem obywatela oraz zaufaniu obywatela do państwa i jego instytucji. W niniejszej sprawie należy więc udzielić silniejszej ochrony zaufaniu skarżącego do państwa i stanowionego przez nie prawa. Wobec tego kontrolowane decyzje są więc decyzjami niezgodnymi z zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji. SKO, jak i organ I instancji nie uwzględniły, w ocenie Sądu, w dostateczny sposób słusznych interesów skarżącego, czym naruszyły art. 2 Konstytucji i art. 7 i 8 k.p.a. Organy błędnie wyważyły wchodzące w grę wartości, udzielając bezwzględnego prymatu zasadzie legalizmu, a nie uwzględniając jednocześnie specyfiki niniejszej sprawy, w której zachodziła konieczność poszanowania zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. W okolicznościach tej sprawy błędnym okazało się więc stanowisko organów, że skarżący nie odbył szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, gdyż przedłożył zaświadczenie, które nie potwierdza w sposób legalny, iż to szkolenie odbył. Wydane we wznowionym postępowaniu decyzje zostały podjęte z naruszeniem artykułów: 7, 8, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, oraz z naruszenie przepisu art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie. W konsekwencji doszło też do naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z artykułami: 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie, że zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 dająca podstawę do uchylenia ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...] 2017 r. w przedmiocie uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Zarzuty skargi okazały się więc w pełni uzasadnione, skarga musiała wywrzeć zatem zamierzony skutek. W ponownym rozpoznaniu sprawy właściwe w sprawie wznowienia organy przy wydaniu decyzji zobowiązane będą uwzględnić powyższe wskazania, w myśl postanowień art. 153 P.p.s.a. oraz rozważą, czy zastosowania nie powinien mieć art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), jak w punkcie II sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło