III SA/Kr 108/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dofinansowania do zakupu przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła brak osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podała, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 70 m2, działka przydomowa o powierzchni 21 arów i 5-letni inwalidzki samochód osobowy. Nie posiada zasobów pieniężnych. Swoje miesięczne dochody oszacowała na kwotę 611,67 zł brutto renty socjalnej, z czego do wypłaty otrzymuje 549,62 zł alimentów. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że jest osobą niepełnosprawną, poruszającą się wyłącznie przy pomocy wózka inwalidzka. Nadmieniła, że posiada orzeczenie lekarskie o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe. Utrzymuje się z wykazanej renty socjalnej. Sama prowadzi gospodarstwo domowe. Podniosła, że z jej niepełnosprawnością związane są liczne schorzenia współistniejące co wiąże się z koniecznością zakupu wielu lekarstw i koniecznością prowadzenia stałej rehabilitacji ruchowej. Na stałe miesięczne opłaty składają się wydatki na telefon, prąd, gaz, wodę i węgiel. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym przedmiot skargi opatrzono symbolem "6329" (vide: zarządzenie z dnia 20.01.2012 r.) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków - jej wniosek należało uznać w tym zakresie za bezprzedmiotowy i w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwoakta. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa) a nadto złoży zapewnienie iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Oświadczenie takie stopniowane jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że przedstawiła je w sposób przekonywujący. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość oraz źródło dochodów. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny sytuacji życiowej skarżącego, która nie należy do łatwych. Skarżąca nie jest bowiem osobą zamożną, gdyż tak bowiem należy postrzegać samotną kobietę borykającą się z problemami zdrowotnymi i dochodem o wiele niższym od przeciętnych wynagrodzeń w gospodarce, zmuszoną korzystać ze wsparcia oferowane przez pomoc społeczną. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakimi skarżąca dysponuje po opłaceniu wykazanych stałych wydatków wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Okoliczność, że do skarżącej należy wykazany majątek w postaci przydomowej działki i domu i gdzie zamieszkuje czy samochodu inwalidzkiego nie zmienia tego spojrzenia. Chociaż bowiem rzeczy te posiadają określoną wartość sprzedażną to jednak rozporządzenia tego rodzaju czynione celem zdobycia środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru godziłyby w podstawy egzystencji skarżącej. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono więc skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.