III SA/Kr 1081/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skarg T. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 sierpnia 2008 r. nr [...] i nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłków celowych specjalnych postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sporządzonym na urzędowym formularzu wniosku (k. 33 i k. 36) oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Przedstawiając swój stan rodzinny uwidocznił, brak osób z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym. Objaśniając stan swojego majątku uwidocznił, że jest współwłaścicielem w udziale wynoszącym 1/3 części nieruchomości przy ul. [...] o łącznej powierzchni 5 arów gdzie znajduje się stary drewniany dom o powierzchni 40 m2 i rozpoczęta 27 lat temu budowa nowego domu. Nie ma żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wysokość swoich miesięcznych dochodów oszacował na 420 zł świadczenia pielęgnacyjnego. Uzasadniając swoje starania podniósł, że opiekuje się swoją mamą W. odnosząc się zarazem polemicznie do kwestii wspólnego z nią gospodarowania. Podał, że przy posiadanych dochodach nie jest w stanie bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania pokryć kosztów adwokata i sądowych. Jak powiada żyje w ciężkich warunkach mieszkaniowych. Nie jest w stanie wygospodarować środków na remont mieszkania czy zakup podstawowych sprzętów nawet przy pomocy swej 80 letniej matki. Jej renta łącznie z dodatkiem opiekuńczym jest bowiem niewielka. Na podstawie pomocniczych akt administracyjnych okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż matka skarżącego dysponuje rentą w wysokości 870 zł. Mieszka razem z synem, który się nią opiekuje choć ten twierdzi, że nie prowadzą wspólnego gospodarstwa. Mieszkanie gdzie żyją jest zagrzybione. Obciążają go opłaty za wodę 176,52 zł, za gaz 207, za energię elektryczną 153,78 zł. Skarżący nie pracuje zawodowo. Jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności (aktualizacja wywiadu środowiskowego k. 2310 i n.) Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że skoro niniejsza sprawa ma za swój przedmiot "odmowy przyznania zasiłków celowych specjalnych" i oznaczono ją symbolem 6320 przynależy ona zatem do spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej. Tym samym skarżący jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku uiszczania opłat sądowych i ponoszenia wydatków (art. 239 pkt. 1 lit. a ppsa w związku z art. 241 ppsa). Jeśli więc skarżący korzysta ze zwolnienia przedmiotowego to w takiej sytuacji procesowej działaniem bezcelowym było składanie przezeń wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (art. 244 §1 ppsa). O bezprzedmiotowości takiego żądania przesądza, bowiem aktualizowana determinantami prawnymi realna możliwość uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych w tym trybie. Innymi słowy skoro skarżąca ma już z mocy prawa to, czego chce, to równocześnie nie może domagać się tego samego na wniosek. Z tych względów należało postanowić jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Równocześnie godzi się zauważyć, że bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Okoliczności związane ze źródłami oraz wysokością dochodu jego gospodarstwa domowego, ponoszonych wydatków a także dotyczące stanu zdrowia jego matki znajdują bowiem odzwierciedlenie w dokumentach zalegających pośród kart pomocniczych akt administracyjnych. Niewielkie rozbieżności, także poglądów należy położyć na karb niepodaności skarżącego. Skarżącego trudno uznawać za osobę zamożną. Daleko prędzej mu do osób ubogich w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem wypada postrzegać osobę ze znikomym dochodem, którego znaczną część pochłaniają potrzeby życia codziennego. Obrazu tego nie zmienia w sposób zasadniczy fakt posiadania przez skarżącego udziału w nieruchomości. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że biorąc pod uwagę choćby tylko wiek matki którą się opiekuje, powinien dysponować bodaj minimalnym zabezpieczeniem na wypadek nagłej potrzeby. Mając to na uwadze powyższe i przewidując tylko minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi udzielono skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.