III SA/Kr 1083/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. P., B. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 8 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia: I. przyznać uczestnikowi prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, II. w pozostałej części wniosek oddalić. Uczestnik w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego oszacował na 2150 zł. Uzasadniając swoje starania podniósł, że jest emerytem i ma na utrzymaniu studiującą córkę oraz schorowaną żonę. Wezwany wyjaśnił, że mieszka w starym drewnianym domu z 1938 r. który po przeróbkach składa się z kuchenki i dwóch pokoików o powierzchni 40 m2. Nieruchomość rolna o powierzchni 4,82 ha składa się z piaszczystych ziem i nie przynosi żadnego dochodu. Za prąd płaci 100 zł, za gaz 70 zł, za wodę 55 zł plus 50 zł na inne wydatki. W sumie zależnie od pory roku na utrzymanie domu przeznaczać musi 300-400 zł miesięcznie. Ponosi wydatki na leki dla siebie i żony, przy czym kształtują się one różnie bo w jednym miesiącu jest to 500 zł a w innym 200 zł. Podniósł, że od 1993 jest inwalidą z orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Żona także boryka się z problemami zdrowotnymi. Córka studiuje. Żona od 2000 r. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Z uwagi na wiek i pochodzenie nie miała jednak szans na znalezienie pracy. Samo zaś figurowanie w tym rejestrze było bezcelowe. Do pisemnych wyjaśnień dołączył kopię orzeczenia lekarza orzecznika ZUS i ksero ostatnich paragonów z apteki. Wynika z nich, że uczestnik jest na trwałe częściowo niezdolny do pracy. W listopadzie wykupił leki za kwotę 322,50 zl. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenia, że nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym (art. 246 §3 ppsa) i jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Jednocześnie zwrócenia uwagi wymaga, że ze sformułowania przesłanki zawartej w art. 246 §1 pkt. 1 ppsa "nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów" wynika, iż możliwości strony przekraczać musi opłacenie nawet minimalnych kosztów, które na gruncie postępowania sądowoadministrcyjnego wynoszą 100 zł (por. S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek; Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministrcyjnych, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2007 r. s. 249). Uczestnik złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów rodziny a na wezwanie udzielił dalszych wyjaśnień. W konsekwencji oświadczenie to jest wystarczające do oceny jego sytuacji bytowej i możliwości płatniczych. Aktualnie sytuacja uczestnika przedstawia się w ten sposób, że miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wedle jego szacunków to 2150 zł brutto co oznacza, że realnie jest ona mniejsza o ok. ¼. Suma miesięcznych obciążeń tego gospodarstwa przyjmując zaś dla uczestnika wersję najkorzystniejszą bo uwzględniającą porę roku i związaną z tym konieczność zakupu opału sięga natomiast kwoty 400 zł. Po odjęciu wskazywanych obciążeń rodzinie pozostaje więc miesięcznie do rozporządzenia kwota około 1200 zł. Wynika to z prostych operacji arytmetycznych (2150/4-400). Środki na takim poziomie umożliwiają pokrycie kosztów sądowych, które na obecnym etapie sprowadzają się do konieczności uiszczenia wpisu stałego od skargi kasacyjnej, który zgodnie z zasadami określonymi §3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) wynosi połowę wpisu od skargi a więc 100 zł. Sytuacja taka nie przekreśla pozostałych starań uczestnika. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, można przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa) o ile strona nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Zdaniem orzekającego sytuacja uczestnika umożliwia ustanowienie na jego rzecz adwokata z urzędu. Przy szacowaniu możliwości płatniczych skarżącego w tym zakresie nie można bowiem tracić z pola widzenia rezerwy finansowej jaką uczestnik powinien zachować na wykup lekarstw. Średnio należy szacować ją na ok. 350 zł i pokrywa się to z kopią okazanego paragonu z apteki. Okoliczność ta w sposób obiektywny utrudnia uczestnikowi czynienie oszczędności. Fakt, że należy do niego pewien majątek nieruchomy nie zmienia takiego oglądu. Trudno bowiem wymagać sprzedaży bądź obciążenia domu gdzie zamieszkuje z rodziną. Wszystko to razem wzięte umożliwia zaś udzielenie uczestnikowi pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegającej na ustanowieniu na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa