III SA/Kr 1084/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. F. na Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz małoletnimi córką i synem. Określając majątek swojej rodziny podała, że nie posiadają nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego oszacowała na 2300 zł brutto wskazując, że netto do dyspozycji mają ok. 1700 zł. Uzasadniając swoje starania podniosła, że jest osobą bezrobotną i niepełnosprawną z dwójką niepełnosprawnych dzieci (vide: kopie orzeczeń o niepełnosprawności k. 135, 134 akt admin.). Mąż jest jedynym żywicielem rodziny. Jego pensja wynosi netto ok. 1600-1700 zł miesięcznie. Skarżąca wyjaśniła, że są najemcami mieszkania. Powiada, że na czynsz muszą przeznaczać 750 zł, z czego ok. 300 zł stanowią opłaty wnoszone przez właściciela i w związku z tym to on posiada książeczkę opłat. Do tego dochodzą opłaty za prąd i gaz. Do wniosku dołączyła kopie faktur za leki opiewające na kwoty od 88 do 150 zł, kopię faktur za usługi telekomunikacyjne na 96,40 zł za wrzesień i 116,43 zł w październiku, kopie pokwitowań za energię elektryczną opiewające na 141,92 zł miesięcznie, kopię pokwitowania za gaz na 250,65 zł i dalszych rachunków za to medium na 164,64 zł w sierpniu opiewały i 178,07 zł w październiku na, kopię rozliczeń za centralne ogrzewanie, wywóz śmieci i abonamentu za wodomierz a także kierowane do właściciela mieszkania powiadomienia o zmianie opłat. Ze składanych wcześniej przez skarżącą kopii dokumentów źródłowych wynika, że syn skarżącej M. uczęszcza do szóstej klasy szkoły podstawowej a córka M. do trzeciej klasy szkoły podstawowej (vide: kopie świadectw). Skarżąca legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (vide: kopia legitymacji osoby niepełnosprawnej, kopia zaświadczenia o stanie zdrowia, informacja dla lekarza). Małżonek skarżącej jest zatrudniony w firmie A na czas nieokreślony (vide: kopia zaświadczenia). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy. Opierając się na argumentacji zbieżnej z tą jaka legła u podstaw uznania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, że przyznawanie dodatków mieszkaniowych mieści się w szeroko rozumianej kategorii spraw z zakresu pomocy społeczne należy wyrazić zapatrywanie, że skoro na pomoc mieszkaniową gminy mogą liczyć mieszkańcy mający niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i osiągający niskie dochody to sprawy mające za przedmiot odmowę lub przyznanie lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu mieszkaniowego kwalifikować należy w podobny sposób. W konsekwencji uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jego wniosek należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje jednak bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Jednocześnie zwrócenia uwagi wymaga, iż przyjęta przez ustawodawcę konstrukcja prawna opiera się na założeniu, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że strony najzwyczajniej nie będzie stać na pokrycie wymaganych opłat to może wydać rozstrzygniecie w przedmiocie zwolnienia bez konieczności dokonywania wezwań strony o złożenie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenie dokumentów źródłowych (arg. ex art. 255 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny jej aktualnych możliwości płatniczych. Uzupełnione o treści wynikające z okazanych przez skarżącą dokumentów źródłowych obrazuje, że rodzina skarżącej nie należy do specjalnie zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać czteroosobową rodzinę, bez majątku, w której dochód na osobę oscyluje nieco ponad próg ubóstwa wyznaczany przepisami ustawy o pomocy społecznej, gdzie członkowie borykają się z problemami natury zdrowotnej a skarżącą dotyka bezrobocie. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen, środki jakie zapewnia rodzinie małżonek skarżącej, po opłaceniu kosztów związanych z utrzymaniem wynajmowanego mieszkania i pokryciem mediów wystarczają rodzinie na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania środków na opłacenie kwalifikowanego pełnomocnika z wyboru grozi uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania tej rodziny. Biorąc to pod uwagę udzielono więc skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.