III SA/Kr 1084/10

PostanowienieWSA w Krakowie2012-02-23

Skład orzekający: Barbara Pasternak, Dorota Dąbek, Krystyna Kutzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na pismo Prezydenta Miasta informujące o braku spełnienia przesłanek do zawarcia umowy najmu lokalu komunalnego, poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wniesionym po terminie, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA?
Ratio decidendi
Skarga na pismo Prezydenta Miasta informujące o braku spełnienia przesłanek do zawarcia umowy najmu lokalu komunalnego, które nie zostało poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wniesionym w ustawowym terminie, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA. Termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest terminem prawa procesowego i jego uchybienie skutkuje niedopuszczalnością skargi, chyba że organ administracji wyda postanowienie o przywróceniu terminu.
Stan faktyczny
B. F. złożyła wniosek o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy. Prezydent Miasta pismem z dnia 21 czerwca 2010 r. poinformował, że nie ma podstaw do dalszej weryfikacji wniosku, wskazując na niespełnienie kryterium niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych z uwagi na zameldowanie skarżącej i jej męża poza K. Skarżąca wniosła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a następnie skargę do WSA, domagając się uchylenia pisma Prezydenta Miasta. Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi z powodu niedochowania procedury poprzedzającej skargę.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak WSA Dorota Dąbek (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. F. na akt Prezydenta Miasta z dnia 21 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy postanawia I. skargę odrzucić, II. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata D. B. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. postanowienia WSA w Krakowie z dnia 23 lutego 2012r. W dniu 30 marca 2010r. do Urzędu Miasta wpłynął wniosek B. F. o udzielenie pomocy mieszkaniowej z tytułu względów społecznych (bezdomność, eksmisja bez prawa do lokalu socjalnego, przemoc w rodzinie). W uzasadnieniu wniosku B. F. wyjaśniła, iż jest osobą niepełnosprawną. Mieszka z mężem i dwójką dzieci (także niepełnosprawnych) w wynajmowanym lokalu, ale jest to dla nich duże obciążenie finansowe, gdyż utrzymują się tylko z pensji męża. Podała również, iż może udowodnić, że mieszka w K od 1995r. Pismem z dnia 21 czerwca 2010r. Nr [...] Prezydent Miasta poinformował B. F., iż zgodnie z uchwałą Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dz. Urz. Woj. Nr 850, poz. 5589 z późn. zm.), wnioski o najem lokalu komunalnego rozpatrywane są w stosunku do wnioskodawców dokumentujących niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i osiągających niskie dochody. Organ wyjaśnił, iż uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są m.in. osoby pozbawione możliwości zamieszkiwania w lokalu, w którym są zameldowane na pobyt stały (na skutek występowania przemocy w rodzinie, której ofiarą jest wnioskodawca lub osoby objęte wnioskiem, potwierdzonej prawomocnym orzeczeniem sądowym lub w przypadku eksmisji z lokalu bez prawa do lokalu socjalnego orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądowym lub ostateczną decyzją administracyjną) oraz osoby bezdomne, tj. osoby nie posiadające zameldowania na pobyt stały oraz pobyt czasowy i nie posiadające zameldowania na pobyt stały na terenie innej gminy. Natomiast kryterium niskich dochodów spełniają wnioskodawcy, których średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 1 roku poprzedzającego datę złożenia wniosku, nie przekracza 150% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, tj. 1.059,43 zł, 125% najniższej emerytury w gospodarstwie dwuosobowym, tj. 882,86 zł i 100% najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym, tj. 706,29 zł. Po przeanalizowaniu starań B. F. o przyznanie gminnego lokalu mieszkalnego Prezydent Miasta stwierdził, iż nie ma podstaw prawnych do dalszej weryfikacji złożonego przez nią w dniu 17 maja 2006r. wniosku mieszkaniowego. Zdaniem organu, fakt posiadania przez B. F. i dzieci zameldowania na pobyt stały przy ul. B w R, a także zameldowania na pobyt stały męża wnioskodawczyni w R przy ul. K skutkuje negatywnym rozpatrzeniem w/w wniosku. Pismem z dnia 12 lipca 2010r., zatytułowanym "Odwołanie", B. F. wniosła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. B. F. wyjaśniła, iż podanie z prośbą o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobów Miasta złożyła w dniu 17 maja 2006r. i w tej dacie spełniała wszelkie wymagane wówczas kryteria (tak było zawsze w kolejnych latach oczekiwania), a do otrzymania lokalu zawsze brakowało jej "punktów". Tymczasem w dniu 21 czerwca 2010r., czyli po kilku latach oczekiwania, otrzymał decyzję odmowną z uzasadnieniem, że fakt zameldowania na pobyt stały u jej rodziców w R pozbawia ją uprawnienia do przyznania lokalu w K, pomimo że dotychczas była informowana, że istotne jest faktyczne zamieszkiwanie na terenie K, co też w jej przypadku ma miejsce od roku 1995. Zdaniem B. F., został naruszony art. 3 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym prawo nie działa wstecz. B. F. uważa, że skoro zgodnie z obowiązującymi kryteriami na moment składania wniosku została zakwalifikowana jako osoba uprawniona, której przysługuje prawo do pomocy mieszkaniowej z Urzędu Miasta, to nawet ewentualne zmienione później warunki nie powinny jej tego prawa pozbawić. B. F. wskazała, iż jej centrum życiowe od 1995r. znajduje się w K. Jej dzieci chodzą do szkoły w K, a mąż pracuje w K już od wielu lat. Dowody potwierdzające te okoliczności znajdują się w aktach sprawy. B. F. zarzuciła Prezydentowi Miasta nieznajomość pojęcia "bezdomny". Podała, iż zgodnie z ustawą o pomocy społecznej oraz z Kodeksem cywilnym osobą bezdomną jest osoba, która w danym czasie nie posiada i własnym staraniem nie może zapewnić sobie takiego schronienia, które mogłaby uważać za swoje i które spełniałoby minimalne warunki, pozwalające uznać je za pomieszczenie mieszkalne. Ponadto zdaniem B. F., organ zastosował niewłaściwą interpretację art. 25 i art. 26 Kodeksu cywilnego oraz naruszył art. 69 Konstytucji, zgodnie z którym osobom niepełnosprawnym władza publiczna udziela zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczeniu egzystencji przysposobienia do pracy oraz komunikacji społecznej. B. F. podkreśliła, iż posiada status osoby niepełnosprawnej, a ponadto także obydwoje jej dzieci mają orzeczoną niepełnosprawność. B. F. podniosła, iż uzasadnieniem odmownej decyzji przyznania jej prawa do lokalu był fakt, iż posiada zameldowanie w miejscowości poza K. Tymczasem meldunek nie jest tytułem prawnym do lokalu i ani ona, ani jej mąż nie mieli i nie mają żadnego tytułu prawnego do jakiegokolwiek lokalu. B. F. wyjaśniła, iż jest zameldowana w lokalu, do którego nie ma żadnego tytułu prawnego i nigdy mieć nie będzie, gdyż tam nie mieszka od wielu lat, ani nie planuje nigdy mieszkać, gdyż jej centrum życiowe od wielu lat znajduje się w K. B. F. stwierdziła również, iż organ naruszył art. 75 Konstytucji, a także nie uwzględnił § 14 pkt 2 uchwały Rady Miasta Nr [...] z roku 2007. W związku z powyższym B. F. uważa, iż całkowite pozbawienie jej uprawnienia do lokalu po wielu latach oczekiwania w kolejce na przydział oznacza skazanie jej rodziny na bezdomność, gdyż nikt z nich nie ma i nigdy nie miał żadnego tytułu prawnego do innego lokalu. B. F. przyznała, iż jest zameldowana u swoich rodziców, a jej mąż u swoich, ale jest to fikcja meldunkowa, gdyż od wielu lat nie mieszkają pod adresem zameldowania a ich centrum życiowe znajduje się od wielu lat w K. W związku z powyższym B. F. wniosła o ponowne rozpatrzenie jej wniosku złożonego w roku 2006 z uwzględnieniem faktu, że został on złożony jeszcze przed podjęciem przez Radę Miasta uchwały Nr [...] z roku 2007, oraz że przez te lata Urząd Miasta utwierdzał ją w przekonaniu, że istotne jest centrum życiowe w K, a nie meldunek, który jest rodzajem polskiej fikcji, niezgodnej ze stosowanymi rozwiązaniami w krajach Unii Europejskiej. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Prezydent Miasta przesłał pismo z dnia 3 sierpnia 2010r. Nr [...], w którym podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w piśmie z dnia 21 czerwca 2010r. Organ wyjaśnił, iż ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. nr 31, poz. 266) nakłada na gminę obowiązek zaspokajania potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach oraz obliguje organy gminy do uchwalania przepisów prawa miejscowego w zakresie zasad wynajmowania lokali. W związku z powyższym zasady kwalifikowania osób do pomocy mieszkaniowej Gminy zostały określone w akcie prawa miejscowego, tj. w uchwale Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dz. Urz. Woj. z 2007r. nr 850, poz. 5589 z późn. zm.). Zgodnie z tą uchwałą uprawnionymi do ubiegania się o pomoc mieszkaniową są osoby spełniające kryterium niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i niskich dochodów. Uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są: 1. osoby, które jednocześnie zamieszkują i są zameldowane na pobyt stały w lokalu, w którym powierzchnia mieszkalna w przeliczeniu na osobę jest mniejsza niż 5 m2; 2. osoby pozbawione możliwości zamieszkiwania w lokalu, w którym są zameldowane na pobyt stały (przez brak możliwości zamieszkiwania w lokalu, w którym wnioskodawca jest zameldowany na pobyt stały należy rozumieć wyłącznie sytuację występowania przemocy w rodzinie, której ofiarą jest wnioskodawca lub osoby objęte wnioskiem, potwierdzonej prawomocnym orzeczeniem sądowym lub w przypadku eksmisji z lokalu bez prawa do lokalu socjalnego orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądowym); 3. osoby bezdomne, tj. osoby nie posiadające zameldowania na pobyt stały oraz pobyt czasowy i nie posiadające zameldowania na terenie innej gminy; 4. osoby, które utraciły tytuł prawny do lokalu na skutek wypowiedzenia umowy najmu dokonanego na podstawie art. 11 ust. 5 i 7 ustawy o ochronie praw lokatorów (...), tj. w terminie trzyletnim; 5. najemcy lokali, które nie spełniają warunków technicznych wymaganych dla pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi; 6. uprawnienie, o którym mowa w pkt 4 i 5, dotyczy wyłącznie najemców lokali stanowiących własność Gminy oraz najemców lokali stanowiących własność prywatną, na podstawie umowy najmu, której pierwotną podstawą był tytuł prawny wydany przez odpowiedni organ lub sąd w związku z okolicznością, która miała miejsce przed dniem 12 listopada 1994r. oraz w oparciu o skierowanie do zawarcia umowy najmu wydane przez organ reprezentujący Gminę. 7. wychowankowie placówek opiekuńczo-wychowawczych i rodzin zastępczych z terenu Gminy. Z kolei kryterium niskich dochodów spełniają wnioskodawcy, których średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 1 roku poprzedzającego datę złożenia wniosku, nie przekracza 150% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, tj. 1059,43 zł, 125% najniższej emerytury w gospodarstwie dwuosobowym, tj. 882,86 zł i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, tj. 706,29 zł. Prezydent Miasta wskazał, iż wniosek B. F. o pomoc mieszkaniową złożony w dniu 17 maja 2006r. został wstępnie pozytywnie rozpatrzony. W związku z tym na podstawie § 23 ust. 3 uchwały, pismem z dnia 19 lutego 2010r. wnioskodawczyni została zawiadomiona o przystąpieniu do sporządzenia list mieszkaniowych na 2010r. i konieczności aktualizacji wniosku. Prezydent Miasta stwierdził, iż w wyniku analizy dokumentów przedłożonych do wniosku aktualizacyjnego z dnia 30 marca 2010r. ustalono, iż B. F. nie spełnia kryterium niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, warunkującego podjęcie dalszej procedury pod kątem objęcia listą mieszkaniową uprawniającą do przyznania gminnego lokalu mieszkalnego (§ 23 ust. 6 uchwały). Organ dodał przy tym, iż o wymogach prawa miejscowego w zakresie udzielania pomocy mieszkaniowej wnioskodawczyni została szczegółowo poinformowana pismami z dnia 16 czerwca 2009r. oraz 24 lipca 2009r. W tym stanie sprawy Prezydent Miasta nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska wyrażonego w piśmie z dnia 21 czerwca 2010r. Pismem z dnia 3 września 2010r. B. F. wniosła skargę, w której domagała się uchylenia decyzji z dnia 3 sierpnia 2010r. Nr [...]. Skarżąca podniosła, iż pismo to narusza prawo poprzez błędne przyjęcie, że nie spełnia ona warunków do przyznania lokalu mieszkalnego. Prezydentowi Miasta skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niepouczeniu jej o konieczności zameldowania się w K. Zdaniem skarżącej, w ten sposób organ działał na jej niekorzyść, gdyż dopiero po 4 latach stwierdził, iż nie spełnia ona warunków ze względu na brak zameldowania w K i posiadanie meldunku stałego poza nim. Skarżąca oświadczyła, iż wymeldowała się wraz z dziećmi ze stałego miejsca pobytu i obecnie mieszka w K bez meldunku. Skarżąca stwierdziła również, iż w piśmie z dnia 21 czerwca 2010r. Prezydent Miasta nie podał podstawy prawnej, na podstawie której nie przysługuje jej prawo do lokalu mieszkalnego. W związku z powyższym skarżąca uważa, że prawo nie może działać wstecz i że spełnia warunki do przyznania lokalu mieszkalnego od daty złożenia wniosku, tj. 17 maja 2006r. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi, względnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ podniósł, iż skarżąca nie poprzedziła jej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a w związku z tym podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z kolei w uzasadnieniu wniosku o oddalenie skargi Prezydent Miasta wskazał, iż wniosek o udzielenie gminnej pomocy mieszkaniowej z tytułu bezdomności B. F. złożyła w dniu 17 maja 2006r. Wniosek ten był przedmiotem rozpatrzenia w oparciu o obowiązujące przepisy prawa miejscowego. Prezydent Miasta stwierdził, iż ponieważ wniosek wpłynął do Wydziału Mieszkalnictwa w dniu 17 maja 2006r. nie był przedmiotem weryfikacji przy sporządzaniu listy mieszkaniowej w 2006r., gdyż zgodnie z § 14 uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2003r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dz. Urz. Woj. Nr 382, poz. 4016 z późn. zm.), weryfikacji mającej na celu sporządzenie list osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu podlegały wnioski złożone do dnia 30 czerwca 2005r. Tym samym, wniosek podlegał weryfikacji podczas opracowywania kolejnej listy mieszkaniowej, która była sporządzana w 2008r. Prezydent Miasta wyjaśnił, iż oceny dokonano w oparciu o kwestionariusz kwalifikacji punktowej warunków socjalno-mieszkaniowych wnioskodawców ubiegających się o wynajem lokalu ze względów społecznych, a skarżąca uzyskała wówczas 52 punkty, co uniemożliwiło objęcie jej ostateczną listą mieszkaniową z tytułu względów społecznych. Przedmiotową listą objęte zostały bowiem wyłącznie wnioski, które uzyskały co najmniej 96 punktów. Prezydent Miasta wskazał, iż w związku z rozpoczętą procedurą tworzenia list mieszkaniowych na rok 2010 skarżąca została wezwana do zaktualizowania wniosku mieszkaniowego, a złożony przez nią w dniu 30 marca 2010r. wniosek został zweryfikowany w oparciu o obowiązującą uchwałę Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy. W ocenie Prezydenta Miasta, analiza starań skarżącej o przyznanie gminnego lokalu mieszkalnego wykazała, że obecnie nie ma podstaw prawnych do dalszej weryfikacji złożonego w dniu 17 maja 2006r. wniosku mieszkaniowego, bowiem w aktualnym stanie prawnym w myśl § 12 powołanej wyżej uchwały Rady Miasta za osoby bezdomne nie są uznawane osoby, które legitymują się zameldowaniem na pobyt stały lub czasowy. Organ podniósł, iż fakt posiadania przez B. F. i jej dzieci zameldowania na pobyt stały przy ul. B w R, a także zameldowania na pobyt stały męża skarżącej w R przy ul. K spowodowało negatywne rozpatrzenie prośby. Prezydent Miasta nadmienił również, iż Wydział Mieszkalnictwa poinformował skarżącą (pisma z dnia 16 czerwca i 24 lipca 2009r.) o aktualnym stanie prawnym w zakresie udzielania pomocy mieszkaniowej dla osób powołujących się na bezdomność z zastrzeżeniem, iż brak spełnienia kryteriów będzie skutkować odrzuceniem wniosku. W piśmie z dnia 18 października 2010r. B. F. wniosła o nieuwzględnienie wniosku Prezydenta Miasta o odrzucenie jej skargi. Wyjaśniła, iż pismami z dnia 12 i 22 lipca 2010r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa i o ponowne rozpatrzenie jej wniosku. Wskazała, iż wezwanie zostało wniesione w dniu 12 lipca 2010r. przez osobę upoważnioną, gdyż w tym czasie przebywała w ciężkim stanie w Szpitalu Uniwersyteckim. Z kolei w piśmie z dnia 31 stycznia 2011r. pełnomocnik z urzędu skarżącej sprecyzował, iż skarga dotyczy czynności z zakresu administracji publicznej, tj. pisma Prezydenta Miasta z dnia 21 czerwca 2010r. Nr [...]. Zaskarżonej czynności pełnomocnik B. F. zarzucił naruszenie art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu udzielenia skarżącej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek dotyczących interpretacji przesłanki uzyskania prawa do lokalu socjalnego polegającej na braku zameldowania na pobyt stały tak, aby skarżąca nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa w tym zakresie. Pełnomocni skarżącej stwierdził, iż organ ograniczył się tylko do wskazania treści przepisów prawa miejscowego, nie udzielając wskazówek co do obowiązku wymeldowania i trybu, w którym skarżąca winna to uczynić, tak aby uchronić siebie od szkody. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, taką informację -- w świetle obowiązku wyrażonego w art. 9 K.p.a. – nie można uznać za wystarczającą. Nawet bowiem przy przyjęciu, iż stanowiła ona formę "wyjaśnienia" sytuacji prawnej, to z całą pewnością nie stanowiła "wskazówki" dla skarżącej do dalszego postępowania, tak aby ta uniknęła szkody, która w tym przypadku polegała na odmowie wpisania na listę uprawnionych do lokalu mieszkalnego. Pełnomocnik skarżącej uważa, iż taka wskazówka była tym bardziej niezbędna, że od czasu złożenia pierwszego wniosku przez skarżącą (tj. od roku 2006) była ona zapewniana przez organ, iż spełnia przesłanki do uzyskania lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy. Pełnomocnik skarżącej zarzucił także Prezydentowi Miasta naruszenie art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie ustalenia przesłanek do fakultatywnego, przeprowadzonego w trybie szczególnym, postępowania w przedmiocie zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, o którym mowa w § 14 uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, fakt niepełnosprawności zarówno skarżącej, jak i jej dzieci, ich częste hospitalizacje i znikome zarobki, okoliczność, iż od kilkunastu lat ani skarżąca ani jej małżonek nie przebywają pod adresem, w którym pozostają zameldowani, stanowią podstawę do uznania, iż zachodzą "ważne względy społeczne" w rozumieniu w/w uchwały. Pełnomocnik skarżącej uważa, iż stanowi to o przekroczeniu przez organ granic uznania administracyjnego i sprawia, że czynność posiada znamiona dowolności. Ponadto pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi, iż ten nie przeprowadził prawidłowej oceny zebranych w sprawie dowodów oraz twierdzeń skarżącej, które upoważniałyby do zawarcia umowy najmu w trybie szczególnym (§ 14 uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...]). Pełnomocnik B. F. stwierdził, iż w swoim piśmie z dnia 12 lipca 2010r. skarżąca zwróciła uwagę organowi na tę możliwość, zaś organ zarówno w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jak i we wcześniejszym akcie, będącym przedmiotem zaskarżenia poniechał ustosunkowania się do tej kwestii, ograniczając się jedynie do analizy stanu faktycznego i prawnego pod kątem spełnienia przesłanek do wpisu na listę mieszkaniową. W opinii pełnomocnik skarżącej, przedstawione przez nią dokumenty stanowią podstawę do uznania, iż zachodzą "ważne względy społeczne" uprawniające organ do zawarcia umowy najmu ze skarżącą. Odnosząc się z kolei do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o odrzucenie skargi z powodu niedochowania przez skarżącą obowiązku wyrażonego w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pełnomocnik skarżącej stwierdził, iż wniosek ten należy uznać za niezasadny. Pismem z dnia 12 lipca 2010r. skarżąca wezwała bowiem organ do usunięcia naruszenia prawa jednocześnie zawierając w nim wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Mając powyższe na względzie, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności oraz przekazanie sprawy właściwemu organowi do ponownego rozpoznania. Na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011r. pełnomocnik skarżącej zarzucił dodatkowo Prezydentowi Miasta naruszenie art. 21 ust. 3 ustawy o ochronie lokatorów poprzez zastosowanie przepisu uchwały rady gminy sprzecznego z w/w przepisem ustawy. Zarzut ten pełnomocnik skarżącej uzasadnił następnie w piśmie z dnia 5 grudnia 2011r. podając, iż naruszenie art. 21 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego polegało na zastosowaniu przez organ przy wydawaniu zaskarżonego aktu, aktu prawa miejscowego (§ 12 pkt 5 i 6 uchwały Rady Miasta Nr [...]) wykraczającego poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie, poprzez wprowadzenie dodatkowego negatywnego kryterium przydziału lokalu mieszkalnego nieznanego ustawie polegającego na braku zameldowania na terenie innej gminy, podczas gdy w ramach w/w upoważnienia gmina może limitować prawo do lokalu mieszkalnego wyłącznie w zakresie ustalenia progu dochodów przypadających na gospodarstwo domowe. Pełnomocnik skarżącej wskazał, iż w orzecznictwie i literaturze nie budzi wątpliwości pogląd, iż sąd administracyjny ma prawo w ramach swojej oceny prawnej odmówić stosowania aktu normatywnego wydanego na podstawie delegacji ustawowej, jeżeli akt ten jest z tą ustawą niezgodny, na przykład poprzez przekroczenie granic delegacji. Jego zdaniem, w niniejszej sprawie zachodzi właśnie potrzeba odmowy stosowania uchwały Rady Miasta Nr [...], z uwagi na jej sprzeczność z przepisem rangi ustawowej. Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, iż Rada Miasta w § 12 w/w uchwały jako kryterium przyznania lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy wprowadziła kryterium braku zameldowania na pobyt stały na terenie innej gminy niż Gmina. W oparciu o powyższy przepis skarżąca została skreślona z listy oczekujących na lokal mieszkalny, albowiem zarówno ona jak i jej mąż są zameldowani w innych miejscowościach, mimo że – jak ustalono w toku postępowania administracyjnego – rodzina skarżącej od kilkunastu lat posiada stałe miejsce zamieszkania w K i tu znajduje się jej jedyny ośrodek życiowy. Pełnomocnik skarżącej wskazał, iż Rada Miasta wprowadzając kryterium polegające na konieczności wykazania przez stronę braku zameldowania na terenie innej gminy wprowadziła dodatkowy warunek limitujący krąg osób uprawnionych do lokalu mieszkalnego. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, kryterium to nie tylko nie jest znane ustawie, ale również stanowi czynnik dyskryminujący część osób ubiegających się o przydział lokalu mieszkalnego. Z treści art. 21 ust 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 4 ust 2 w/w ustawy wynika bowiem jednoznacznie, że w ramach upoważnienia ustawowego, modyfikacje kryteriów odnoszących się do osoby zainteresowanej mogą dotyczyć wyłącznie jej dochodu. Pełnomocnik skarżącej stwierdził, iż wprawdzie wyliczenie kompetencji zawartych w omawianym przepisie nie ma charakteru taksatywnego, to jednak swoboda kształtowania kryteriów przydzielenia lokalu mieszkalnego przez gminę nie może przekraczać granic wyznaczonych kompetencjami wymienionymi w art. 21 ust 3 pkt 1-7 ustawy. Pełnomocnik skarżącej uważa, iż Rada Miasta, wprowadzając kryterium braku zameldowania na terenie innej gminy, przekroczyła zakres upoważnienia ustawowego, gdyż wprowadziła nieprzewidziane kryterium eliminacji określonej grupy uprawnionych. Podniósł, iż krąg uprawnionych do lokali mieszkalnych został nakreślony w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, zaś kryteria określone w art. 21 ust 3 tejże ustawy nie mogą tego kręgu zawężać za wyjątkiem określenia progu dochodu gospodarstwa domowego. W związku z powyższym pełnomocnik skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowego aktu w oparciu o art. 147 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Przedmiotem niniejszej sprawy ze skargi B. F. z dnia 3 września 2010r. jest pisemne zawiadomienia wnioskodawczyni o braku spełnienia przesłanek do zawarcia umowy najmu lokalu gminnego. Na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowych zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. nr 31, poz. 266 z późn. zm.) rada gminy określa zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Obowiązująca w K uchwała Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej z późniejszymi zmianami przewiduje w § 20 wstępną weryfikację wniosku o przyznanie lokalu mieszkalnego. Wstępna weryfikacja polega na stwierdzeniu czy wnioskodawca spełnia kryteria określone niniejszą uchwałą. Jeżeli wynik wstępnej weryfikacji jest negatywny, wnioskodawca nie uczestniczy w dalszych etapach postępowania i jest o tym fakcie pisemnie zawiadamiany. To organ, dokonując tej weryfikacji, w sposób samodzielny, jednostronny i władczy ocenia, czy wnioskodawca spełnia przesłanki określone w uchwale. W przypadku sporu powstałego pomiędzy organem a wnioskodawcą na tle oceny czy spełnione są przesłanki określone w uchwale, kwestia ta może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu, pisemne zawiadomienie wnioskodawcy że nie spełnia przesłanek określonych w uchwale – w niniejszej sprawie jest to pismo organu z dnia 21 czerwca 2010r. – stanowi akt z zakresu administracji publicznej, która dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jaki mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesienie skargi na akt Prezydenta Miasta będący przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, powinno być poprzedzone wezwaniem organu na piśmie, w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu takiej czynności, do usunięcia naruszenia prawa. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżąca wezwała wprawdzie organ do usunięcia naruszenia prawa jak wymaga tego w/w przepis, ale uczyniła to po terminie. Zaskarżone w niniejszej sprawie pismo Prezydenta Miasta z dnia 21 czerwca 2010r. zostało doręczone skarżącej w dniu 24 czerwca 2010r., co wynika ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 156). Termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa upływał zatem w dniu 8 lipca 2010r. Natomiast skarżąca pismem z dnia 12 lipca 2010r., wniesionym do organu dopiero w dniu 13 lipca 2010r., wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa (k. 164). Oznacza to, że skarżąca przekroczyła wskazany powyżej ustawowy termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Sąd orzekający w niniejszym składzie zwraca uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że czternastodniowy termin do wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 §3 p.p.s.a., jest terminem prawa procesowego (por. np. wyrok NSA w składzie 7 sędziów z dnia 14 marca 2011r., I FPS 5/10). Jak wynika z akt sprawy, co potwierdził również pełnomocnik skarżącej, w niniejszej sprawie organ administracyjny – Prezydent Miasta nie orzekał w sprawie przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia przedmiotowego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Organ nie odniósł się zatem do wskazanej w wezwaniu przez skarżącą okoliczności, że pisma tego nie miała szansy złożyć wcześniej, gdyż 7 lipca 2010r. znalazła się w szpitalu. W ocenie Sądu sam fakt, że organ udzielił odpowiedzi na to wezwanie nie oznacza, że w niniejszej sprawie doszło do przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Rozstrzygnięcie w sprawie uchybionego terminu wymaga bowiem wyraźnego wyrzeczenia ze strony organu, a zastosowanie w tym względzie winny mieć, na zasadzie analogii, przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przywracania terminów (por. cyt. powyżej wyrok NSA z 14 marca 2011r.) . To zaś w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Należy zatem uznać, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na akt Prezydenta Miasta z dnia 21 czerwca 2010r. jest niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie została bowiem poprzedzona wymaganym przez przepisy wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wniesionym w przewidzianym w ustawie terminie. Z tego powodu niniejsza skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu. Mając powyższe na względzie, Sąd nie miał podstaw do rozpoznania merytorycznie tej skargi i ją odrzucił, orzekając jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło