III SA/Kr 109/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-04-17

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), jeśli nie wzbudza istotnych wątpliwości i pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony?
Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli pozwala ono na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości. W sytuacji, gdy oświadczenie strony jest wystarczające, sąd nie ma obowiązku wzywania jej o składanie dodatkowych oświadczeń lub przedkładanie dokumentów źródłowych. W przypadku skarżącej, jej oświadczenie, zweryfikowane na podstawie dokumentów z innej sprawy, wykazało, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca M. W. – B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Powiatu. We wniosku podała informacje o swoim stanie majątkowym i dochodach, wskazując na niską rentę i wysokie koszty utrzymania mieszkania. Sąd, opierając się na złożonym oświadczeniu oraz dokumentach z innej prowadzonej sprawy dotyczącej skarżącej, uznał, że jej sytuacja materialna uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. – B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. W. – B. na uchwałę Rady Powiatu z dnia 26 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie uznania skargi za nieuzasadnioną postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła brak osób z którymi pozostawałaby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podała, że nie ma żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego oszacowała na kwotę 594 renty. Uzasadniając swoje starania wyraziła głębokie zaniepokojenie sygnalizowanymi przez siebie okolicznościami. Z uwagi na fakt, że obecna nie jest jedną sprawą jaką skarżąca poddaje kognicji tutejszego wojewódzkiego sądu administracyjnego okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż skarżąca mieszka sama i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zajmuje trzypokojowe mieszkanie spółdzielcze, za które płaci 392,98 zł. Do tego dochodzą jeszcze ok. 14 zł wydatków na prąd i ok. 21 zł za gaz. Otrzymuje 713 zł renty inwalidzkiej. Boryka się z problemem niepełnosprawności i zdrowotnymi (aktualizacja wywiadu środowiskowego w aktach administracyjnych dołączonych do sprawy o sygn. III SA/Kr 837/08) . Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwoakta (art. 245 §2 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie takie stopniowane jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Jest ono wystarczające do oceny jej aktualnych możliwości płatniczych. Twierdzenia skarżącej poddają się bowiem weryfikacji w oparciu o zalegające na kartach pomocniczych akt administracyjnych dokumenty dołączone do sprawy prowadzonej pod sygn. akt. III SA/Kr 837/08, które należy uznać za wiarygodne i obiektywne świadectwo przedstawionych w nich danych. Zarazem obrazują one, że skarżąca generalnie rzecz ujmując – nie należy do osób specjalnie zamożnych. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że po opłaceniu stałych wydatków środki jakimi dysponuje wystarczają jej na skromną egzystencję. Biorąc pod uwagę ogólną kondycję zdrowotną, skarżącej trudno wymagać od niej jakiś zasadniczych działań nakierowanych na poprawę swojej sytuacji materialnej. Mając to na uwadze i przewidując wysokość kosztów sadowych a także minimalny koszt wynajęcia adwokata można dojść do konkluzji, że choć obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak skarżąca nie będzie w stanie ich ponieść. Z tego względu należało udzielić jej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzec zgodnie z wnioskiem. Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło