III SA/Kr 1090/04
WyrokWSA w Krakowie2006-09-27
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Halina Jakubiec, Piotr Lechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjant, który w ramach swoich obowiązków służbowych wykonuje czynności związane z kontrolą stanu technicznego budynków i bezpieczeństwa pożarowego, jest uprawniony do dodatku kontrolerskiego, jeśli nie pełni służby w etatowych strukturach kontroli finansowej, ochrony informacji niejawnych ani inspekcji, a jego czynności nie są formalnie uznawane za postępowanie kontrolne w rozumieniu odrębnych przepisów?Ratio decidendi
Dodatek kontrolerski przysługuje policjantowi pełniącemu służbę w etatowych strukturach kontroli finansowej, kontroli ochrony informacji niejawnych lub inspekcji, który wykonuje czynności objęte postępowaniem kontrolnym w rozumieniu odrębnych przepisów. Czynności związane z kontrolą stanu technicznego budynków i bezpieczeństwa pożarowego, wykonywane w ramach typowych obowiązków służbowych, nie są traktowane jako czynności kontrolne uprawniające do dodatku, jeśli nie są podejmowane w ramach formalnego postępowania kontrolnego zainicjowanego przez uprawniony podmiot i dotyczącego prawidłowości funkcjonowania jednostek organizacyjnych Policji.Stan faktyczny
Skarżący, asp. szt. W. K., specjalista w Inspektoracie Komendanta Miejskiego Policji w N., został pozbawiony dodatku kontrolerskiego. Organ I instancji uznał, że jego obowiązki związane z bhp, p.poż. i wypadkami w służbie są typowymi obowiązkami służbowymi, a nie czynnościami kontrolnymi w rozumieniu przepisów. Skarżący odwołał się, argumentując, że jego obowiązki kontrolne wynikają z przepisów o służbie bhp i p.poż., a także z funkcji inspektora d.s. p.poż. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na brak formalnych i faktycznych podstaw do otrzymywania dodatku oraz na to, że policjanci z Zespołu Bezpieczeństwa i Higieny Pracy, Ochrony Przeciwpożarowej i Medycyny Pracy KWP w K. wykonują takie kontrole i otrzymują dodatek.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: WSA Halina Jakubiec NSA Piotr Lechowski Protokolant: Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. sprawy ze skargi W. K. na rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 18 października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia dodatku kontrolerskiego skargę oddala.
[...] Komendant Wojewódzki Policji w K. rozkazem personalnym nr [...] z dnia 18 października 2004 r., wydanym po rozpatrzeniu odwołania asp. szt. W. K., utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w N. z dnia [...] sierpnia 2004r. w sprawie cofnięcia dodatku kontrolerskiego w wysokości 25% kwoty bazowej z dniem 31 sierpnia 2004 r.
Powyższe rozkazy personalne wydane zostały w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
Komendant Miejski Policji w N. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. wydanym na podstawie art. 6 f w związku z art. 104 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz. U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm./ oraz § 14 rozporz. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego /Dz. U. Nr 152, poz. 1732/, cofnął z dniem 31 sierpnia 2004 r. asp. szt. W. K. dodatek kontrolerski w wysokości 25% kwoty bazowej. Na podstawie art. 108 § 1 kpa decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu rozkazu podano, asp. szt. W. K. - specjalista Inspektoratu Komendanta - zgodnie z zakresem swoich obowiązków wykonuje obowiązki służbowe w zakresie spraw związanych z bhp, p. poż. oraz zajmuje się zagadnieniem wypadków w służbie. Czynności służbowe jakie realizuje W. K. na zajmowanym stanowisku są typowymi obowiązkami służbowymi. I w myśl § 14 ust. 1 powołanego rozporządzenia nie mogą być traktowane jako czynności kontrolne, za które przysługuje dodatek kontrolerski. Powyższe rozporządzenie jednoznacznie określa, że dodatek kontrolerski przysługuje policjantowi pełniącemu służbę w etatowych strukturach kontroli finansowej, kontroli ochrony informacji niejawnych oraz inspekcji i wykonującemu czynności objęte postępowaniem kontrolnym w rozumieniu odrębnych przepisów.
Nadto w uzasadnieniu wskazano, zgodnie z § 3 pkt 6 Zarządzenia. Nr 7 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli urzędu obsługującego Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji oraz organów i jednostek organizacyjnych podległych podporządkowanych i nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji /Dz. Urz. MSWiA z 13 kwietnia 2001 r./ kontrolę zarządzaj ą kierownicy zespolonych służ, a § 4 pkt 3 zarządzenia mówi, iż kontrolę i koordynują zarządzający kontrolę o których mowa w § 3 pkt 3 - każdy według właściwości, przez podległe komórki kontroli. A zatem podległy Komendantowi Miejskiemu Policji pracownik nie może być uprawniony do przeprowadzania czynności kontrolnych , za które przysługuje dodatek kontrolerski.
Uwzględniając powyższe, cofniecie asp. szt. W. K. dodatku kontrolerskiego wynika z braku formalnych i faktycznych podstaw do jego otrzymywania. Biorąc pod uwagę ważny interes służby, polegający na jak najszybszym skróceniu bezpodstawnego pobierania dodatku kontrolerskiego, decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Odwołanie od rozkazu personalnego złożył asp. szt. W. K.
Przedmiotowemu rozkazowi zarzucił błędną i pomijającą istotne okoliczności interpretacje przepisów regulujących przyznawanie policjantom dodatku kontrolerskiego oraz całkowite pominięcie uregulowań prawnych normujących zakres działania służb bhp i p.poż.
Odwołujący się zarzucił organowi I instancji, iż zgodnie z § 5 pkt 1 Zarządzenia nr 7 zarządzenia nie stosuje się do kontroli, których zasady i tryb przeprowadzania regulują odrębne przepisy. Zasady i zakres funkcjonowania oraz obowiązki i uprawnienia służb bhp są uregulowane Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy /Dz. U. Nr 109, poz. 704/. Zgodnie z § 2 pkt 1 cytowanego rozporządzenia do zakresu działania służb bhp należy między m.in. prowadzenie kontroli. Szczegółowe zakresy, zasady oraz tryb prowadzenia działań kontrolnych określają liczne wytyczne i instrukcje różnej rangi w zależności od przedmiotu kontroli. Nadto odwołujący się wskazał, że jego obowiązki kontrolne wynikają również z funkcji inspektora d.s. p. poż., którą zgodnie z zakresem czynności wykonuje. Wskazał, że zgodnie z pkt 2 rozd. VIII Regulaminu Ochrony Przeciwpożarowej Jednostek Województwa [...], który jest załącznikiem do Zarządzenia Nr 31/99 [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 28 października 1999 r. /[...] / jest zobligowany do kontroli jednostek Komendy Miejskiej Policji w N. w zakresie przestrzegania przepisów p.poż.
W uzasadnieniu odwołania asp. szt. W. K. wskazał, że w 2003 r. blisko 30 dni przebywał na delegacjach z czego zdecydowana większość związana była bezpośrednio z kontrolami, a także podniósł, że posiada pełne kwalifikacje do realizowania powierzonych mu obowiązków.
Biorąc pod uwagę powyższe fakty uważa, że spełnia wszystkie kryteria do otrzymania dodatku kontrolerskiego.
[...] Komendant Wojewódzki Policji w K. rozkazem personalnym nr [...] r. z dnia 18 października 2004 r. wydanym po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] r. z dnia [...] sierpnia 2004r. Komendanta Miejskiego Policji w N. w sprawie cofnięcia dodatku kontrolerskiego w wysokości 25% kwoty bazowej asp. szt. W. K.
W uzasadnieniu rozkazu wskazano m.in., iż powołanie się odwołującego na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy, jako przepisu na podstawie którego powinien mu być przyznany dodatek kontrolerski uznać należy za całkowicie bezzasadne, gdyż przepis ten w żaden sposób nie określa czynności objętych postępowaniem kontrolnym. Nadto podano, ze pismem z 7 września 2004 r. Naczelnik Sekcji Kadr i Szkolenia Komendy Miejskiej Policji w N. zwrócił się z prośbą do odwołującego się o przedłożenie dokumentów potwierdzających prowadzenie przez w/w czynności kontrolnych z zakresu bhp i p. poż. w latach 2002, 2003, 2004. Z przedłożonych przez odwołującego się dokumentów tylko dwa zawierają w swojej treści sformułowanie "kontrola", a mianowicie:
1. Plan kontroli stanu bezpieczeństwa bhp i p. poż. KMP w N. i jednostkach podległych w roku 2003. W planie tym wyszczególnionych jest 13 pozycji /budynki jednostek organizacyjnych KMP/ i termin planowanej kontroli - październik 2003 r.
2. Plan kontroli stanu bezpieczeństwa bhp i p. poż. KMP w N. i jednostkach podległych w roku 2004 r. W planie tym wyszczególnionych jest 14 pozycji /budynki jednostek organizacyjnych KMP/ i termin planowanej kontroli - wrzesień 2004 r.
Przedłożona dokumentacja nie zawiera szczegółowych harmonogramów realizacji tych czynności jak i protokołów po ich zakończeniu. Są natomiast: plany jak i protokoły z przeglądu stanu technicznego, sprawności obiektów oraz higieny pracy, stanu przeciwpożarowego oraz gotowości pomieszczeń kotłowni do sezonu grzewczego 2003/2004 w jednostkach organizacyjnych KMP w N., analizy dotyczącej stanu bezpieczeństwa i higieny pracy w KMP W N. za 2002 i za 2003 rok, protokoły przeglądu budynków przeprowadzonych w grudniu 2003r., analiza z dnia 12.01.2004r. stanu bezpieczeństwa pożarowego nieruchomości będących w posiadaniu KMP w N. i jednostkach podległych za 2003r.
Trudno jest więc mówić o prowadzeniu czynności kontrolnych, uprawniających do comiesięcznego dodatku kontrolerskiego jeżeli "kontrole" planowane są raz w roku, a terminy ich przeprowadzania sugerują dokonywanie przeglądów związanych z przygotowaniem do sezonu grzewczego.
Organ II instancji wskazał, że czynności służbowe, jakie realizuje asp. szt. W. K. na zajmowanym stanowisku - specjalista Inspektoratu Komendanta - zgodnie z zakresem swoich obowiązków są typowymi obowiązkami służbowymi i w myśl § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków doposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, nie mogą być traktowane jako czynności kontrolne, za które przysługiwałby dodatek kontrolerski.
Powołane rozporządzenie jednoznacznie określa, iż dodatek kontrolerski przysługuje policjantowi pełniącemu służbę w etatowych strukturach kontroli finansowej, kontroli ochrony informacji niejawnych oraz inspekcji i wykonującemu czynności kontrolne objęte postępowaniem kontrolnym, w rozumieniu odrębnych przepisów.
Ponadto zgodnie z § 3 pkt 6 Zarządzenia nr 7 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli urzędu obsługującego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz organów i jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych i nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji /Dz. Urz. MSWiA z dnia 13 kwietnia 2001 r./ kontrolę zarządzają kierownicy wojewódzkich zespolonych służb. Z powyższego wynika, że komendanci miejscy Policji nie są uprawnieni do zlecania kontroli, w rozumieniu cytowanego zarządzenia.
A zatem, Komendant Miejski Policji w N. nie może zlecić takich czynności asp. szt. W. K.
Organ II instancji wskazuje również, że w strukturze Wydziału Inspekcji i Ochrony Informacji Niejawnych Komendy Wojewódzkiej Policji w K. znajduje się Zespół Bezpieczeństwa i Higieny Pracy, Ochrony Przeciwpożarowej i Medycyny Pracy. Do zadań funkcjonariuszy pełniących w nim służbę należy prowadzenie kontroli kompleksowych, problemowych i doraźnych oraz sprawdzających w komendach i komisariatach Policji działających na terenie województwa [...] oraz jednostkach i ogniwach KWP w K. Policjanci tego zespołu otrzymują dodatki kontrolerskie z tytułu wykonywania czynności kontrolnych, również z bhp i p.poż.
Tym samym zdaniem organu II instancji asp. szt. W. K. pobierał dotychczas niezasadnie dodatek kontrolerski. Jedynie w przypadku, gdyby to były kontrole ujęte w rocznym planie kontroli zatwierdzanym prze [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, mógłby on korzystać z takiego dodatku mimo, że nie jest funkcjonariuszem Inspektoratu KWP w K.
W skardze skarżący asp. szt. W. K. wnosi o uchylenie zaskarżonego rozkazu.
W uzasadnieniu skargi podnosi argumenty podnoszone w odwołaniu od rozkazu, a także podje, że przywołanie Zarządzenia nr 7 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie szczegółowych policji warunków i trybu przeprowadzania kontrolo urzędu obsługującego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz organów i jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych i nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, konkretnie § 4 pkt 3, § 3 pkt 3-6 jest chybione i nie dotyczy służb bhp i p.poż. Zgodnie z § 5 pkt 1 zarządzenia nr 7 - zarządzenia nie stosuje się do kontroli, których zasady i tryb przeprowadzania regulują odrębne przepisy. Dodatkowo w Zarządzeniu nr 916 z dnia 24 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby oraz organizacji służby bhp w Policji /Dz. Urz. Komendy Głównej Policji z dnia 6 września 2004r./ w § 6 pkt 3 Komendant Główny Policji określając zadania, uprawnienia i wymagania kwalifikacyjne dla służb bhp stwierdza, że należy stosować przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy.
Wobec powyższego bezspornym jest fakt, że zakres sposób i zasady czynności kontrolnych dla służb bhp w policji są określone nie w zarządzeniu nr 7 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 marca 2001 r., ale w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. Zgodnie z § 2 pkt 1 cytowanego rozporządzenia RM, do zakresu działania służby bhp należy m.in. przeprowadzenie kontroli, aby umożliwić realizację tego obowiązku § 3 rozporządzenia upoważnia funkcjonariuszy tych służb do przeprowadzania czynności kontrolnych
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymani dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu.
W konkluzji stwierdzono, że aby otrzymywać dodatek kontrolerski trzeba spełniać łącznie następujące warunki: posiadać upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, działać w oparciu o program kontroli zatwierdzony przez MKWP oraz należy sporządzać protokoły z przeprowadzonych kontroli zgodnie z cyt. Zarządzeniem nr 7 MSWiA z dnia 29 marca 2001 r. Skarżący nie spełnia żadnego z tych warunków. Czynności wykonywane przez skarżącego wynikaj ą wprost z zakresu jego obowiązków i nie są czynnościami kontrolnymi w myśl cyt. wyżej zarządzenia, zaś np. uczestniczenie w czynnościach kontrolnych przeprowadzanych przez przedstawicieli Państwowej Inspekcji Pracy, Inspektoratu Sanitarnego MSWiA polega jedynie na udzielaniu tym instytucjom asysty podczas przeprowadzanych przez nie kontroli, w charakterze osoby odpowiedzialnej za kontrolowane zagadnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna.
Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie jest bezsporny, natomiast spór dotyczy kwalifikacji prawnej tego stanu faktycznego z punktu widzenia uprawnień do dodatku kontrolerskiego.
Jak wynika z zakresu czynności, uprawnień i odpowiedzialności na zajmowanym stanowisku służbowym /karta 5 akt administracyjnych/ skarżący zajmuje stanowisko specjalisty w Inspektoracie Komendanta Miejskiego Policji w N. i do jego obowiązków należy m.in. przeprowadzanie kontroli warunków pracy oraz przestrzegania przepisów zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w KMP i w jednostkach podległych, a także przeprowadzenie kontroli warunków stanu bezpieczeństwa pożarowego oraz przepisów i zasad bezpieczeństwa przeciwpożarowego w służbie i pracy w KMP i jednostkach podległych. Jak wynika z przedłożonych przez skarżącego dokumentów, skarżący w ramach wykonywanych obowiązków kontroluje stan techniczny budynków w jednostkach organizacyjnych KMP w N. z punktu widzenia ich sprawności i stanu przeciwpożarowego, a także kontroluje gotowość pomieszczeń kotłowni do sezonu grzewczego.
Natomiast § 14 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego /Dz. U. Nr 152, poz. 1732 z późn. zm./ stanowi, policjantowi pełniącemu służbę w etatowych strukturach kontroli finansowej, kontroli ochrony informacji niejawnych oraz inspekcji i wykonującemu czynności objęte postępowaniem kontrolnym, w rozumieniu odrębnych przepisów, przysługuje dodatek kontrolerski w wysokości do 35% kwoty bazowej. Jest bezspornym, iż skarżący nie pełni służby w etatowych strukturach kontroli finansowej, kontroli informacji niejawnych, natomiast przedmiotem sporu jest czy czynności które wykonuje skarżący w ramach posiadanego zakresu czynności mieszczą się w pojęciu "czynności kontrolnych objętych postępowaniem kontrolnym w rozumieniu odrębnych przepisów" o jakim mowa w § 14 cytowanego wyżej rozporządzenia.
Niewątpliwie adresatami dodatku kontrolerskiego są policjanci, którzy sprawują kontrolę prawidłowości działania jednostek organizacyjnych Policji. Stąd też należy rozróżnić te przypadki w których wykonywane są czynności objęte postępowaniem kontrolnym, mającym na celu kontrolę sprawności działania jednostek organizacyjnych Policji, od kontroli technicznej budynków, urządzeń mającej na celu zapewnienie sprawności i bezpieczeństwa działania tych obiektów.
Szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania kontroli reguluje powoływane wcześniej zarządzenie nr 7 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 marca 2001 r. Stąd też z zakresu podmiotowego osób uprawnionych do otrzymywania dodatku kontrolerskiego należy wyłączyć tych policjantów, którzy nie wykonują czynności objętych postępowaniem kontrolnym, natomiast wykonują obowiązki wynikające z zakresu czynności na danym stanowisku służbowym. Czynności, które wykonuje skarżący są typowymi obowiązkami służbowymi z zakresu spraw związanych z bhp, p. poż. oraz wypadkami w służbie, a nie są czynnościami kontrolnymi jednostek organizacyjnych Policji.
Tym samym Sąd podziela stanowisko i argumentację organów administracyjnych , iż zgodnie § 3 pkt 6 powoływanego zarządzenia nr 7 MSWiA kontrolę mogą zarządzić kierownicy wojewódzkich służb zespolonych, tym samym komendanci miejscy Policji nie są uprawnieni do zlecania takiej kontroli. Nadto w strukturze Komendy Wojewódzkiej Policji znajduje się Zespół Bezpieczeństwa i Higieny Pracy, Ochrony Przeciwpożarowej i Medycyny Pracy . Do zadań funkcjonariuszy pełniących w nim służbę należy prowadzenie kontroli kompleksowych, problemowych, doraźnych oraz sprawdzających w komendach i komisariatach Policji działających na terenie województwa [...] oraz- jednostkach i ogniwach KWP w K. To policjanci tego zespołu sprawują czynności kontrolne również z zakresie bhp i p. poż. i z tego tytułu otrzymują dodatek kontrolerski.
A zatem o uprawnieniu do dodatku kontrolerskiego nie decyduje fakt, iż policjant w ramach obowiązków służbowych zgodnie z posiadanym zakresem czynności sprawuje kontrolę nad prawidłowym stanem i funkcjonowaniem obiektów i urządzeń należących do jednostek Policji, ale to jaki charakter i podstawę prawną mają czynności wykonywane przez policjanta, czy są to czynności podejmowane w ramach postępowania kontrolnego podjętego przez uprawniony podmiot zgodnie z stosownymi zasadami, a przedmiotem tej kontroli jest prawidłowość funkcjonowania jednostek organizacyjnych Policji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło