III SA/Kr 1091/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Bożenna Blitek Sędziowie: WSA Elżbieta Kremer (Spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant: Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J.G. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia 29 lipca 2005 r., nr 840/lnw./05 w przedmiocie badania kontrolnego rencisty (inwalidy) wojskowego - uchyla zaskarżone orzeczenie - Orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. Nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r., orzeczono, że kpt. rez. J.G. jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej kategoria "N", oraz jest trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i wojny kategoria "E". Równocześnie rozpoznano u skarżącego następujące schorzenia: a/ schorzenia powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej: 1. Zaburzenia nerwicowe znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne utrwalone § 66 pkt 3 2. Nadciśnienie tętnicze II/III stopień § 39 pkt 2 3. Niedomykalność mitralna i aortalna w II klasie hemodynamicznej § 38 pkt 8 b/ schorzenia współistniejące: 4. Przewlekły zespół bólowo-korzeniowy szyjny i lędźwiowo-krzyżowy z częstymi zaostrzeniami w przebiegu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa z dyskopatią C5-C6, L5-S1 i kręgozmykiem L5 § 62 pkt 2 i § 34 pkt 6 W pkt 10 orzeczono, że schorzenie ad 4 pozostaje w związku ze służbą wojskową, pozostałe schorzenia wymienione w rozpoznaniu nie pozostają w związku ze służbą. W odwołaniu od orzeczenia J.G. zarzucił między innymi: - nierozpoznanie sprawy w przedmiocie ustalenia o stopniu uszczerbku na zdrowiu odwołującego się w wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby oraz nierozpoznanie zespołu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami tej służby, a szczególności nie ustalenie stopnia i grupy inwalidztwa w związku ze schorzeniem tj. przewlekłym zespołem bólowo-korzeniowym szyjnym i lędźwiowo-krzyżowym z częstymi zaostrzeniami w przebiegu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa z dyskopatią C5 - C6, L5-S1 i kręgozmykiem L5, powstałym na skutek wypadku, któremu uległ odwołujący się podczas wykonywania zawodowej służby wojskowej, a które to schorzenia były podstawową przyczyną uznania odwołującego się jako niezdolnego do wykonywania czynnej służby wojskowej, - nieprzeprowadzenie przez TWKL w P. badań lekarskich w dniu [...] lutego 2005r. u odwołującego się, się, a także nieprzeprowadzenie specjalistycznych badań lekarskich z zakresu kardiologii, neurologii, psychiatrii, - błędne zakwalifikowanie powyżej opisanego schorzenia jako schorzenia współistniejącego, współistniejącego sytuacji gdy schorzenie to jest schorzeniem podstawowym w wyniku którego J.G. utracił całkowitą zdolność do zawodowej służby wojskowej, - niezapoznanie się z aktami personalnymi odwołującego się w zakresie historii przebiegu wypadku w trakcie pełnienia służby wojskowej oraz przebiegu leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego. W konkluzji odwołujący się wnosił o uchylenie orzeczenia wydanego przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w P. Nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w K. orzeczeniem nr [...] z dnia 29 lipca 2005 r., po rozpatrzeniu odwołania J. G. uchyliła orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. Nr [...] i orzekła w następujący sposób: W pkt 8 rozpoznanie: a/ schorzenia powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej: 1. § 66 pkt 3 Zespół neurasteniczny z komponentem depresyjnym znacznie upośledzający zdolności adaptacyjne utrwalony. 2. § 39 pkt 2 Nadciśnienie tętnicze II/III 3. § 38 pkt 8 Wada serca pod postacią niedomykalności zastawki mitralnej i aortalnej w okresie względnej wydolności układu krążenia. b/ schorzenia współistniejące: 4. § 62 pkt 2 i § 34 pkt 6 Przewlekły zespół bólowy szyjny i lędźwiowo-krzyżowy z częstymi zaostrzeniami w przebiegu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa po postacią dyskopatii C5-C7, L5-S1 i kręgozmyku L5-S1 5. bez § Przebyty 708.02.1968r./ uraz okolicy lędźwiowo-krzyżowej kręgosłupa. W pkt 9 ustaliła: kategoria "N" - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej, Kategoria "E" - trwale niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji w czasie wojny. W pkt 10 związek poszczególnych chorób i ułomności ze służbą: Schorzenie ad 5 pozostaje w związku ze służbą wojskową w następstwie wypadku . Schorzenie ad: 1, 2, 3, 4 nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Skargę na powyższe orzeczenie złożył J.G. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. W uzasadnieniu skargi między innymi zarzucił: Błędne zakwalifikowanie rozpoznanego schorzenia tj. przewlekłego zespołu bólowo - korzeniowym szyjnym i lędźwiowo-krzyżowym z częstymi zaostrzeniami w przebiegu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa z dyskopatią C5-C6, L5-S1 i kręgozmykiem L5, nabytym przez odwołującego się podczas wykonywania zawodowej służby wojskowej , jako schorzenia współistniejącego, a nie schorzenia podstawowego powodującego całkowitą niezdolność J.G. do zawodowej służby wojskowej, w sytuacji gdy z Orzeczenia TWKL nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., Orzeczenia RWKL w K. nr [...], Decyzji WSW z dnia [...] czerwca 2004 r., wyroku Sądu Rejonowego w P. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sygn. akt [...] oraz oświadczeń świadków w przedmiotowej sprawie jednoznacznie wynika, że przedmiotowe schorzenie jest schorzeniem podstawowym, które spowodowało niezdolność skarżącego do służby wojskowej. Dowolnym uznaniu, że ww. schorzenie nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie jednoznacznie wynika, że uraz ten powstał w następstwie wypadku z dnia 8 lutego 1968r. w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej. Błędnym przyjęciu, ze J.G. może wykonywać pracę albowiem jest częściowo niezdolny do pracy, w sytuacji gdy z orzeczeń o stopniu niepełnosprawności wydanych w dniu [...] stycznia 2004 r. oraz [...] lutego 2005 r. wynika, że skarżący na podstawie dokumentów oraz przeprowadzonych badań i wywiadów nie jest zdolny do podjęcia zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w K. wniosła o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podano, iż z treści skargi jednoznacznie wynika, że orzeczenie RWKL w K. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w części dotyczącej ustalenia braku związku ze służbą wojskową schorzeń rozpoznanych u skarżącego. Organ II instancji wskazuje, że w świetle utrwalonego orzecznictwa NSA i SN w zakresie ustalania związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową, skarga do Sądu Administracyjnego nie przysługuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Według utrwalonego już orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do tej służby. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla innych organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub zwolnieniu z tej służby i podlegaj ą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby i ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych, albo zaopatrzenia emerytalnego. Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego. Orzeczenie organu wojskowego ma tu wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego /por.: uchwała SN z dnia 27 października 1999r., sygn. akt III ZP 9/99, publik.: OSNAPiUS 2000 r. nr 5, poz.167, postanowienie składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego Administracyjnego dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/00 publik. ONSA 2001., nr 2, poz. 47 , wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1203/04, nie publikowany/. W powołanym postanowieniu składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000r. Sąd zawarł pogląd, że od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia i ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje. Zarówno ze skargi, jak i odwołania skarżącego wynika, że skarżący przede wszystkim kwestionuje zaskarżone orzeczenie w zakresie kwalifikacji rozpoznanych schorzeń, oraz w zakresie ustalenia braku związku rozpoznawanych schorzeń ze służbą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podziela wyrażone wyżej stanowiska, iż do kognicji sądów administracyjnych nie należą sprawy dotyczące oceny stanu zdrowia i ustalenia związku schorzenia ze służbą, które zawarte są w orzeczeniach wojskowych komisji lekarskich. Tym samym Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, ale z merytorycznym wyłączeniem tej części orzeczenia, które dotyczy rozpoznanych schorzeń oraz w zakresie ustalenia związku lub braku związku rozpoznanego schorzenia ze służbą. Stąd też Sąd może badać czy w zaskarżonym orzeczeniu, wydanym wyniku rozpoznania odwołania nie doszło do naruszenia przepisów postępowania tj przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących odwołań. Mianowicie przepis art.139 kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, iż organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Zawarty w przepisie art. 139 kpa zakaz reformationis in peius służy ochronie interesów strony, która odwołała się od decyzji. Z wykładni systemowej komentowanego przepisu wynika, zasada iż organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść /pogarszającej sytuację prawną/ strony odwołującej się. Wyjątkiem od tej zasady, czyli dopuszczeniem reformationis in peius jest sytuacja gdy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W rozpoznawanej sprawie Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. w orzeczeniu Nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. co do wymienionego w rozpoznaniu w pkt 8. 4 schorzenia tj. przewlekłego zespół bólowo-korzeniowy szyjny i lędźwiowo-krzyżowy z częstymi zaostrzeniami w przebiegu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa z dyskopatią C5-C6. L5-S1 i kręgozmykiem L5. ustaliła w pkt 10 orzeczenia że powyższe schorzenie pozostaje w związku ze służbą wojskową. Odwołujący się co do powołanego schorzenia kwestionował zaliczenie je do schorzeń współistniejących, a nie schorzeń podstawowych. Natomiast odwołujący się nie kwestionował ustalonego związku rozpoznanego schorzenia ze służbą. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w K. po rozpoznaniu odwołania w orzeczeniu Nr [...] z dnia 29 lipca 2005 r. uchyliła zaskarżone orzeczenie i w pkt 10 orzeczenia orzekła brak związku rozpoznanego schorzenia ze służbą. A zatem w tym zakresie decyzja organu II instancji została wydana na niekorzyść strony odwołującej się. Z uzasadnienia orzeczenia nie wynika, aby powodem wydania orzeczenia w części niekorzystnego dla strony było, iż orzeczenie organu I instancji rażąco naruszało prawo lub rażąco naruszało interes społeczny. Tym samym w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. / Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ uchylił zaskarżone orzeczenie.