III SA/Kr 1092/10
PostanowienieWSA w Krakowie2010-11-10
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o jej stanie majątkowym jest wystarczające do przyznania prawa pomocy, jeśli nie wzbudza wątpliwości sądu i jest spójne z wcześniejszymi oświadczeniami?Ratio decidendi
Oświadczenie strony o jej stanie majątkowym jest wystarczające do przyznania prawa pomocy, jeśli jest spójne, logiczne, konsekwentne i nie wzbudza istotnych wątpliwości sądu. W przypadku osoby samotnej, z niskim dochodem, którego znaczną część pochłaniają koszty utrzymania i leków, nawet posiadanie niewielkiej nieruchomości rolnej nie zmienia oceny jej niezamożności, zwłaszcza gdy stanowi ona nieużytki. W takich okolicznościach sąd może wydać rozstrzygnięcie bez wzywania o dodatkowe dokumenty.Stan faktyczny
Skarżąca A. Ł. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miasta. Wnioskodawczyni opisała swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z renty, wysokie koszty utrzymania (czynsz, energia, leki, telefon) oraz posiadanie jedynie nieużytków rolnych. Podkreśliła, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojej egzystencji. Wskazała również na wcześniejsze korzystanie z prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A. Ł. na uchwałę Rady Miasta z dnia 24 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła, że nie pozostaje z kimkolwiek więcej we wspólnym gospodarstwie domowym.
Określając swój majątek wskazała, że w jego skład wchodzi tylko nieruchomość rolna w A o powierzchni 0,72 ha stanowiąca nieużytki. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Swoje miesięczne dochody oszacowała na kwotę 1063 zł otrzymywanej renty.
Uzasadniając swoje starania podniosła, że jest osobą niezamożną i samotną. Powiada, że swoją rentę przeznacza na bieżące koszty utrzymania oraz wykup lekarstw. Wskazała, że za najem 16 metrowego mieszkania płaci 73 zł czynszu, za energię elektryczną 102 zł, na leki wydaje 200-300 zł, na telefon 120 zł. Zaakcentowała, że często choruje. W konsekwencji tego wszystkiego nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów i wydatków w związku z niniejszym postępowaniem bez drastycznego uszczerbku dla własnej egzystencji. Nadmieniła, że w sprawie zapisanej do sygn. akt III SA/Kr 535/09 korzystała z przyznanego jej prawa pomocy. Wyjaśniła, że przy sporządzaniu skargi otrzymała bezpłatną pomoc z organizacji studentów prawników, którzy jednak ze względu na ograniczenia wynikające z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie będą mogli jej reprezentować przy innych czynnościach procesowych, w szczególności zastępować jej na rozprawach.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest spójne, logiczne a także konsekwentne. Koresponduje z wcześniejszymi jaki skarżąca składała w sprawie zapisanej do sygn. akt. III SA/Kr 535/09 te zaś znajdowały potwierdzenie w kopiach złożonych przez skarżącą dokumentów źródłowych. W efekcie aktualne oświadczenie skarżącej jest wystarczające do oceny jej możliwości płatniczych. Skarżąca jawi się jako osoba niespecjalnie zamożna. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotną z dochodem którego wysokość po pierwsze jest niższa od przeciętnych zarobków w gospodarce a po drugie znaczną jego część pochłaniają łącznie koszty utrzymania mieszkania i wykupu lekarstw. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen, środki jakie pozostają skarżącej do dyspozycji wystarczają na skromną egzystencję. Okoliczność, że należy do niej niewielka nieruchomość rolna nie zmienia takiego oglądu. Raz z tej racji, że nie należy przeceniać wartości tejże skoro stanowią ją nieużytki. A po drugie osoba samotna, borykająca się z problemami zdrowotnymi powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem na wypadek jakichś poważniejszych powikłań nawet jeśli Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia. Pozostaje bowiem cały szereg kosztów dodatkowych jak choćby na część leków nierefundowanych czy zaordynowanej diety.
Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalniając ją z kosztów sądowych i ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło