III SA/Kr 1093/12

PostanowienieWSA w Krakowie2012-09-28

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym i dochodach jest wystarczające do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeśli nie wzbudza istotnych wątpliwości sądu?
Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym i dochodach jest wystarczające do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeśli pozwala sądowi na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości. W sytuacji, gdy strona wykaże, że jej dochody są niewystarczające na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych i kosztów postępowania, sąd może wydać rozstrzygnięcie bez konieczności wzywania do składania dodatkowych oświadczeń lub przedkładania dokumentów.
Stan faktyczny
Skarżący M. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu. Wnioskodawca opisał swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z działalności gospodarczej, zadłużone mieszkanie, chorą żonę i poszukujące pracy dzieci. Do wniosku dołączył kopie kart leczenia małżonki.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 28 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, dwoma synami i córką. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi zadłużone, 43 metrowe mieszkanie spółdzielcze. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżący oszacował na 350-600 zł z działalności gospodarczej. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że znajduje się w tragicznej sytuacji materialnej. Wyjaśnił, że rozwozi węgiel pożyczonymi samochodami ludziom, których nie stać na zakup dużej ilości węgla. Kupują od niego w workach, systematycznie aby nagromadzić na zimę. Prócz tego skarżący zbiera puszki i złom. Powiada, że pracuje od świtu do zmierzchu a i tak zarabia niewiele i ledwo starcza mu ma życie nie wspominając o opłatach z którymi notorycznie zalega. Żona ciągle choruje co wiąże się z wydatkami na lekarstwa dla niej. Istotne są także wydatki na środki czystości z uwagi na brudzący charakter pracy skarżącego. Trójka jego dzieci poszukuje pracy. Nie mają prawa do zasiłku. Skarżący powiada, że rodzina żyje w biedzie. Do wniosku dołączył kopie kart leczenia małżonki. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, wysokość i źródło dochodów. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się specjalnie. Jedynym źródłem utrzymania rodziny skarżącego jest niewielki dochód z jego działalności. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług, środki jakimi dysponuje rodzina skarżący nie za bardzo wystarczają nawet na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Nie dziwi więc, że skarżący boryka się z trudnościami terminowego regulowania opłat. Okoliczność, że do skarżącego należy wykazane mieszkanie spółdzielcze nie zmienia przyjętego punktu widzenia. Chociaż bowiem co do zasady posiada pewną wartość sprzedażną bądź podkładową to jednak przy wykazanych dochodach skarżący nie ma wystarczającej zdolności kredytowej, trudno zaś byłoby oczekiwać od skarżącego zbycia mieszkania gdzie zamieszkuje z rodziną celem zdobycia środków na koszty postępowania. Rozporządzenia tego rodzaju godziłby by bowiem podstawę egzystencji tych osób. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono więc skarżącemu wnioskowanej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 245 §2, art. 246 §1 pkt. 1 w zw. z art. 258 §1 i 2 pkt. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło