III SA/Kr 1094/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: oddalić wniosek. Wnioskodawczyni w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Określając majątek swój i męża uwidoczniła, że w jego skład wchodzi 59 metrowe mieszkanie. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje stałe miesięczne dochody skarżący określiła na kwotę 1133,76 zł Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że małżonkowie utrzymują się tylko z niskiej emerytury skarżącej. Mąż nie pracuje i nie ma żadnego dochodu. Wnioskodawczyni przebywa zaś w stałym leczeniu specjalistycznym. Powiada, że znajdują się w ciężkiej sytuacji, nie mają pieniędzy. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: W niniejszej sprawie wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowienie o odrzuceniu skargi jest prawomocne od dnia 7 stycznia 2011 r. (vide: k. 15v.). Zarazem nie ulega wątpliwości, że wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni złożyła w dniu 10 lutego 2011 r. (vide: datownik pocztowej placówki nadawczej na kopercie przesyłki). Stosownie do treści art. 243 §1 ppsa prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z uwagi na fakt, że użyte przez prawodawcę w przepisie art. 243 §1 ppsa określenie normatywne "w toku postępowania" nie stanowi terminu procesowego lecz przesłankę materialnoprawną zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy niezależną od oceny sytuacji bytowej strony, praktyka orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego dopuszcza takie rozumienie określenia "tok postępowania", które obejmuje także postępowanie zainicjowane przez stronę po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowania w sprawie, które poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ma doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia (por. postan. NSA z 21 marca 2006 r. I OZ 346/06). Jest to praktyka słuszna, gdyż zgodzić należy się ze stanowiskiem, że w sytuacji gdy pierwszą czynnością strony po uprawomocnieniu się wydanego przez Sąd I instancji orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie będzie wniosek o przyznanie prawa pomocy nie można zakładać a priori, iż ewentualne przyznanie prawa pomocy nie wpłynęłoby na możliwość zaskarżenia zapadłego w sprawie orzeczenia kończącego postępowanie. Wskazując na powyższe zastrzec jednak należy, że intencja strony co do zaskarżenia prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne wynikać musi w sposób wyraźny albo z zawartej w odpowiedniej rubryce stosownego formularza urzędowego informacji o przedmiocie zaskarżenia względnie uzasadnienia takiego wniosku albo z jakiegokolwiek innego pisma strony. W żadnym wypadku nie może być domniemywana. Niedopuszczalne jest także nadawanie z urzędu przez referendarzy czy sąd pismom składanym przez strony treści, których w istocie są one pozbawione. Organy te nie są bowiem uprawnione do dokonywania czynności procesowych zamiast strony i oczekiwać od nich można niezbędnych wskazówek oraz pouczeń tylko w granicach prawa. Skoro zaś zgodnie z dotychczasowym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikający z art. 6 ppsa obowiązek informowania przez sąd stron postępowania o czynnościach procesowych i skutkach prawnych tych czynności nie obejmuje nawet pouczania o treści przepisów przewidujących przywrócenie terminu, bo wyprowadzenie tego obowiązku z przepisów wspomnianej ustawy byłoby nazbyt daleko idące, to tym bardziej trudno przyjmować by organy te posiadały kompetencję do wyręczania strony i wchodzenia de facto w rolę jej pomocnika. Odnosząc poczynione uwagi do realiów rozstrzyganego przypadku należy zaś stwierdzić, że skoro z wniosku strony (vide: rubryka 3.2-3.4) i akt sprawy nie wynika by zamiarem strony było czy to wniesienie skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu jej skargi przez tutejszy wojewódzki sąd administracyjny czy też przywrócenie terminu do dokonania takiej czynności, to wniosek o prawo pomocy złożony przez stronę już po uprawomocnieniu się postanowienia kończącego postępowanie podlegał oddaleniu jako bezzasadny, niezależnie od sytuacji materialnej i zdrowotnej strony. Z tych względów orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 ppsa.