III SA/Kr 1094/14

PostanowienieWSA w Krakowie2014-10-22

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest osobą niepełnosprawną, samotną, z niskimi dochodami, korzystającą z pomocy społecznej i instytucji charytatywnych, a którego dochody z nieruchomości zostały zajęte przez komornika na poczet zadłużenia alimentacyjnego, spełnia przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu w ramach prawa pomocy w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Jego trudna sytuacja materialna i zdrowotna, samotność, niepełnosprawność, niskie dochody, korzystanie z pomocy społecznej i instytucji charytatywnych, a także zajęcie przez komornika dochodów z nieruchomości na poczet zadłużenia alimentacyjnego, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek G. P. o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jego miesięczny dochód wynosi 529 zł (zasiłek stały z MOPS). Posiada piętro w kamienicy, jednak dochody z czynszu zostały zajęte przez komornika na poczet zadłużenia alimentacyjnego sięgającego 140 tys. zł. Skarżący jest osobą niepełnosprawną, cierpi na przewlekłe choroby, korzysta z pomocy społecznej i instytucji charytatywnych. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 kwietnia 2014 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek G. P. o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi 529 zł i stanowi go zasiłek stały z MOPS. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi piętro w kamienicy położonej w L o powierzchni około 100 m². Nie posiada on zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy G. P. podniósł, iż jest osobą niepełnosprawną z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności na stałe. Leczy się u kilku specjalistów na przewlekłe choroby i na lekarstwa powinien wydawać ok. 100 zł. Opłata za pokój w motelu robotniczym, gdzie zamieszkuje, wynosi 620 zł. Dodatkową pomoc materialną skarżący otrzymuje od takich instytucji, jak: Caritas, Arcybractwo [...], Fundacja [...], Sieć [...] oraz z MOPS w formie zasiłków okresowych i celowych. Wnioskodawca jest właścicielem piętra w starej kamienicy z XIX wieku, jednakże czynsz od lokatorów tam zamieszkujących zajął komornik za zaległości alimentacyjne skarżącego, które sięgają 140 tys. zł. Odnosząc się do zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 4 września 2014 roku wzywającego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, G. P. w piśmie z dnia 24 września 2014 roku oświadczył, iż żyje poniżej minimum biologicznego, ponieważ ze względu na brak środków finansowych nie zażywa lekarstw. Do pisma skarżący załączył dokumenty, z których wynika, że na dzień 18 marca 2014 roku alimenty zaległe należne wierzycielom wraz z odsetkami wynoszą 113.776,07 zł i 7.814,67 zł. W celu zaspokojenia tych należności zajęte zostały opłaty z tytułu czynszów za lokale położone w L przy ul. Ł. Skarżący przedłożył kopię umowy najmu lokalu mieszkalnego z dnia 1 kwietnia 2013 roku, czterech paragonów za usługi hotelarskie wraz z potwierdzeniami pokrycia tych opłat przez Arcybractwo [...] i Caritas [...], trzech wyciągów z rachunku bankowego za okres od czerwca do sierpnia 2014 roku (saldo – 11,95 zł), trzech decyzji MOPS: z dnia 1 lipca 2013 roku o przyznaniu zasiłku stałego w kwocie 529 zł, z dnia 28 czerwca 2013 roku o skierowaniu skarżącego do Miejskiego [...] Domu Pomocy Społecznej na stałe i przyznaniu pomocy w formie nieodpłatnego pobytu w tym ośrodku oraz z dnia 28 października 2013 roku o przyznaniu stronie świadczenia w postaci gorącego posiłku od dnia 1 listopada 2013 rok udo 31 grudnia 2014 roku Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. ustanowienie adwokata (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podkreślić należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego w przedmiotowej sprawie G. P. wykazał, że nie jest w stanie bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego jest bardzo trudna. Jest on osobą samotną, niepełnosprawną, cierpiącą na przewlekłe schorzenia. Korzysta z pomocy społecznej oraz takich instytucji, jak Caritas [...] oraz Arcybractwo [...]. Analiza rachunku bankowego wskazuje, że jedynym wpływem na ten rachunek jest zasiłek stały z MOPS w wysokości 529 zł. Wnioskodawca nie dysponuje żadnymi oszczędności, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Dochody z najmu nieruchomości, której skarżący jest współwłaścicielem, zostały zajęte przez komornika na spłatę zadłużenia alimentacyjnego. Przedstawiona sytuacja pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło