III SA/Kr 1094/17
PostanowienieWSA w Krakowie2017-12-12
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczne dochody netto wynoszą około 4239,28 zł, a po odjęciu udokumentowanych zobowiązań i wydatków pozostaje około 1826 zł, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości i ustanowić adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest wymogiem z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa. Po odjęciu udokumentowanych wydatków i zobowiązań, skarżącemu pozostaje kwota pozwalająca na pokrycie minimalnych kosztów sądowych oraz ewentualne oszczędności na opłacenie pełnomocnika z wyboru.Stan faktyczny
Skarżący D. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody o wymeldowaniu. Skarżący zadeklarował miesięczne dochody w wysokości 4102,63 zł z umowy o pracę, koszty najmu 1620 zł miesięcznie oraz inne zobowiązania. Po wezwaniu przedstawił dodatkowe dokumenty, w tym umowę o pracę, zaświadczenia o wynagrodzeniu, umowę najmu, wyciąg z rachunku bankowego oraz polecenie przelewu raty pożyczki. Sąd ocenił, że po odjęciu udokumentowanych wydatków, skarżącemu pozostaje kwota pozwalająca na pokrycie kosztów sądowych i ewentualne opłacenie pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Wojewody z dnia 10 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić wniosek.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną wpisał w rubrykę 6 siebie i żonę czyniąc jednocześnie adnotację o treści "nie mieszkamy spólnie".
Zadeklarował brak nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych.
Swoje stałe miesięczne dochody oszacował na kwotę 4102,63 zł z umowy o pracę.
Uzasadniając swoje starania odniósł się szeroko do okoliczności nurtującej go sprawy. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazał na koszt najmu 1620 zł miesięcznie (w tym 370 zł za prąd i wodę) oraz kwoty "800 zł – 49.000" [...], "185 zł – 27.000" [...], "85 zł – 22.000" [...].
Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych przedstawił kopię swojej umowy o pracę wraz z zaświadczeniami o wynagrodzeniu z żądanych trzech miesięcy oraz informację podatkowa o dochodach, które to dokumenty wskazują na dochód netto nieznacznie wyższy od deklarowanego, umowę najmu lokalu przy ul. T w K, która potwierdza deklarowane miejsce zamieszkania skarżącego oraz wysokość ponoszonych w związku z tym kosztów, wyciąg z posiadanego przez skarżącego rachunku bankowego za okres od 9.8.17 do 31.10.17 z którego wynika bilansowanie sald oraz wpłat i wypłat. Na rachunek ten w tym okresie wpłynęły bowiem wpłaty ogółem 3300 zł i w takiej wysokości dokonano wypłat zaś ujemne saldo końcowe zamyka się kwotą – 2003,70 zł. Okazane polecenie przelewu/wpłaty kwoty 700 zł dokumentuje wysokość raty pożyczki spłacanej do SKOK [...]. Z przedstawionej zaś przez skarżącego umowy pożyczki zawartej z [...] SKOK wynika, że w 2014 r. skarżący zaciągnął kredyt w wysokości 3300 zł, który spłaca w ratach po 93,58 zł i że na chwile obecną pozostało mu do spłaty z tego tytułu 362,11 zł.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jednocześnie zwrócenia uwagi wymaga, iż ze sformułowania przesłanki zawartej w art. 246 §1 pkt. 1 ppsa "nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów" wynika, że możliwości strony przekraczać musi opłacenie nawet minimalnych kosztów, które na gruncie postępowania sądowoadministrcyjnego wynoszą 100 zł (por. S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek; Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministrcyjnych, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2007 r. s. 249). W przypadku skarżącego, gdy zestawi się wysokość jego miesięcznych dochodów z wysokością wpisu od skargi tj. 100 zł (vide: zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sadowego k. 11)) trudno mówić o takiej sytuacji.
Powyższe nie przekreśla starań skarżącego w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, można przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa), oczywiście po dokonaniu ustaleń, że nie jest ona w stanie ponieść takich kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa).
Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy zwrócenia uwagi wymaga, że po odjęciu od dochodów skarżącego (tj. 4239,28 zł vide: lista za miesiąc wrzesień 2017 r.) wykazanych zobowiązań i stałych wydatków sięgających łącznie kwoty ok. 2413 zł, skarżącemu pozostaje kwota ok. 1826 zł. Nie uwzględniono deklarowanej przez skarżącego kwoty 185 zł albowiem skarżący nie udokumentował takiego wydatku. Opierając się na zasadach doświadczenia życiowego doliczyć jednak należy skarżącemu bieżące koszty utrzymania obejmujące zakup produktów spożywczych, transportu, usług telekomunikacyjnych, odzieży i obuwia w wysokości 50% kwoty pozostającej mu do rozporządzenia (tj. po opłaceniu mieszkania i mediów). Przeprowadzenie takich rozrachunków pozwala zaś w konsekwencji przyjąć że po opłaceniu rachunków i zrobieniu zakupów w kieszeni skarżącego pozostaje wolna kwota ok 900 zł. Nie jest to kwota oszałamiająca umożliwia jednak czynienie stosownych oszczędności celem opłacenia pełnomocnika z wyboru. Ewentualnie umożliwi spłatę pożyczki zaciągniętej przez skarżącego na taki cel. Na koniec i tylko ubocznie wyjaśnić przy tym trzeba, iż na etapie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie ma tzw. przymusu adwokackiego.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia odmówiono wnioskowi skarżącego orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło