III SA/Kr 1095/09

WyrokWSA w Krakowie2010-05-25

Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Pasternak, Sędzia WSA Dorota Dąbek (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Wołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek okresowy w ramach uznania administracyjnego, może odmówić przyznania go w wyższej kwocie, powołując się na ograniczone środki finansowe, nawet jeśli sytuacja materialna wnioskodawcy nie uległa zmianie?
Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej, działając w ramach uznania administracyjnego, może przyznać zasiłek okresowy w kwocie mieszczącej się w ustawowo określonym przedziale, nawet jeśli sytuacja materialna wnioskodawcy nie uległa zmianie. Decyzja ta powinna uwzględniać zarówno sytuację materialną wnioskodawcy, jak i możliwości finansowe organu, a uzasadnienie powinno precyzyjnie wskazywać przesłanki takiej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania I. K. zasiłku okresowego w wyższej kwocie niż przyznana przez Prezydenta Miasta (164,43 zł miesięcznie). Skarżąca domagała się zwiększenia zasiłku do 300 zł, argumentując, że poprzednio otrzymywała taką kwotę i obecna wysokość świadczenia nie pozwala na godne życie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na ograniczone środki finansowe ośrodka oraz mieszczące się w ustawowych ramach uznanie administracyjne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2010 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 września 2009r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego P. J. Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych, ul. [...] w K. kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. wyroku WSA w Krakowie z dnia 25 maja 2010r. Decyzją z dnia [...] 2009r. nr [...] Prezydent Miasta przyznał I. K. zasiłek okresowy w kwocie 164,43 zł miesięcznie od dnia 1 lipca 2009r. do dnia 30 września 2009r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ I instancji wyjaśnił, iż z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji wynika, że I. K. jest osobą bezrobotną, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe, a uzyskiwany przez nią dochód w wysokości 148,15 zł nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. 477 zł. Prezydent Miasta wskazał, że minimalną wysokość świadczenia – na podstawie art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej – ustala się w wysokości 50% różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby. Natomiast zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 w/w ustawy kwota zasiłku okresowego nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie ani niższa niż 20 zł miesięcznie. Organ I instancji stwierdził, że rozważono możliwość przyznania zasiłku okresowego w wysokości większej niż minimalna, jednak z uwagi na ograniczone środki finansowe pozostające w dyspozycji ośrodka nie było to możliwe. Ponadto organ I instancji podniósł, iż okres na jaki przyznawany jest zasiłek okresowy – zgodnie z art. 38 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej – ustala ośrodek przy uwzględnieniu potrzeb i sytuacji w jakiej znajduje się dana osoba. Rygor natychmiastowej wykonalności nadano decyzji w oparciu o art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego ze względu na wyjątkowo ważny interes strony spowodowany jej trudną sytuacją. Od powyższej decyzji Prezydenta Miasta I. K. wniosła odwołanie, w którym domagała się zwiększenia kwoty zasiłku celowego do wysokości 300 zł, gdyż taką kwotę otrzymywała dotychczas. Odwołująca się stwierdziła, iż przyznany jej niższy zasiłek celowy nie jest wystarczający na pokrycie wszystkich wydatków ani na godne życie. W sposób szczegółowy opisała swoją sytuację materialną z wyszczególnieniem poszczególnych kwot wydatków. Wskazała, iż w związku z późnym doręczeniem decyzji z dnia [...] 2009r., pozostając w przekonaniu o kontynuowaniu przez MOPS udzielania jej pomocy społecznej w poprzedniej wysokości, dokonała w miesiącu lipcu 2009r. wydatków na sumę 300 zł z karty kredytowej, której to sumy w obecnej sytuacji nie będzie w stanie zwrócić. Jednocześnie wskazała, iż w lipcu 2009r. przyznano jej również niższy zasiłek celowy na zakup żywności (w wysokości 130 zł), za którą to sumę nie jest w stanie się wyżywić. Ponadto I. K. podniosła, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami kwota zasiłku okresowego może wynosić nawet 418 zł miesięcznie, chociaż ona sama nigdy takiej kwoty nie otrzymała. Decyzją z dnia 9 września 2009r. nr [...], wydaną na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 38 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008r. nr 115, poz. 728 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009r. nr [...]. Kolegium wyjaśniło, iż z akt sprawy wynika, że I. K. jest osobą samotnie gospodarującą, posiadającą własnościowe mieszkanie, nie posiadającą krewnych zobowiązanych do alimentacji. Jest też osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, aktywnie poszukującą pracy (wywiad środowiskowy z dnia 8 lipca 2009r.). W miesiącu czerwcu 2009r. odwołująca się utrzymywała się wyłącznie z dodatku mieszkaniowego przyznanego na okres od 1 marca 2009r. do 31 sierpnia 2009r. decyzją z dnia 2 marca 2009r. w wysokości 148,15 zł. Ponadto była i jest również obecnie beneficjentem pomocy społecznej. Organ II instancji wskazał, iż w dniu [...] 2009r. MOPS na mocy czterech decyzji przyznał I. K. zasiłek okresowy w wysokości 164,43 zł miesięcznie na okres 3 miesięcy (od lipca 2009r. do września 2009r.), zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności w wysokości 130 zł na miesiąc lipiec 2009r., zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności w wysokości 195 zł na miesiąc sierpień 2009r. i zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności w wysokości 195 zł na miesiąc wrzesień 2009r. W tym samym dniu organ I instancji dwoma decyzjami odmówił stronie przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu leków, a także świadczenia w postaci zasiłku celowego na zwrot kosztów naprawy piecyka gazowego. Kolegium stwierdziło, iż na skutek wniesionego przez I. K. odwołania od decyzji w sprawie przyznania jej zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności w wysokości 130 zł na miesiąc lipiec 2009r., czyli w wysokości niższej niż na miesiące sierpień i wrzesień 2009r. o 65 zł, organ uznając odwołanie za uzasadnione w trybie art. 132 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznał odwołującej się zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności w wysokości 195 zł do realizacji w dniu 5 sierpnia 2009r., na poczet której to kwoty zaliczono wypłaconą w dniu 23 lipca 2009r. sumę 130 zł. Zdaniem organu odwoławczego Prezydent Miasta wydając decyzję z dnia [...] 2009r. nr [...] postąpił prawidłowo. Organ I instancji przyznał świadczenia z pomocy społecznej zgodnie z planem pomocy zamieszczonym w aktualizacji wywiadu rodzinnego. Jednym ze świadczeń, które odwołującej się przyznano był zasiłek okresowy w kwocie 164,43 zł na okres od lipca 2009r. do września 2009r. W ocenie Kolegium, organ I instancji poprawnie ustalił kwotę zasiłku okresowego. Zgodnie bowiem z art. 38 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby (jednakże maksymalnie kwota zasiłku może wynosić 418 zł). Z drugiej strony, zasiłek okresowy nie może być niższy niż 50% tejże różnicy (ani niższy niż kwota 20 zł miesięcznie). Kolegium wyjaśniło, iż dochód odwołującej się, którego ustalenia strona nie kwestionuje, wynosi 148,15 zł. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej" jest kwota 477 zł. W związku z powyższym, różnica pomiędzy tym kryterium, a dochodem tej osoby wynosi 328,85 zł (477 zł - 148,15 zł). Kolegium uznało więc, że organ I instancji był uprawniony – zgodnie z art. 38 ust. 2 i 3 cyt. ustawy – do przyznania zasiłku okresowego w wysokości pomiędzy 328,85 zł a 164,43 zł (tj. 50% x 328,85 zł), zgodnie z pozostawionym mu przez ustawodawcę swobodnym uznaniem i zgodnie z prawem. Kolegium odniosło się również do twierdzenia I. K., iż wcześniej MOPS przyznawał jej zasiłek okresowy w wysokości wyższej, tj. 300 zł miesięcznie, a od lipca 2009r. bez uzasadnionej przyczyny zmniejszył kwotę do 164,43 zł. Kolegium stwierdziło, że wprawdzie sytuacja finansowa odwołującej się nie uległa w tym czasie zmianie, co mogłoby uzasadniać zmniejszenie udzielanej pomocy, to jednak należy pamiętać, iż wyznacznikami przyznania i ustalania wysokości zasiłku jest nie tylko sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, lecz także możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Organ II instancji wskazał, iż decyzja dotycząca wysokości zasiłku okresowego jest decyzją podejmowaną w granicach tzw. uznania administracyjnego polegającego na możności dokonania przez organ wyboru jednego z kilku dopuszczalnych przez ustawę równowartościowych prawnie rozwiązań po dokonaniu właściwego ustalenia stanu faktycznego i jego oceny oraz na skutek uznania przez ten organ celowości konkretnego rozstrzygnięcia. Kolegium podkreśliło również, iż z akt sprawy wynika, że na mocy wcześniejszych decyzji I. K. otrzymywała i otrzymuje (także na mocy zaskarżonej decyzji) nadal pomoc finansową. Równocześnie Kolegium zaznaczyło, iż zmniejszona wysokość zasiłku okresowego w okresie od lipca do września 2009r. – nie spowodowana zmianą sytuacji odwołującej się, a uzasadniona możliwościami finansowymi organu pomocowego – powinna być w momencie kolejnego wniosku zweryfikowana i w razie poprawy możliwości MOPS, organ I instancji winien rozważyć przyznanie stronie pomocy finansowej w większym wymiarze. Z powyższą decyzją nie zgodziła się I. K. i pismem z dnia 20 października 2009r. wniosła na nią skargę, domagając się jej uchylenia oraz podwyższenia kwoty przyznanego zasiłku celowego do 300 zł. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła istotne naruszenie prawa i interesu społeczno-prawnego, niczym nie uzasadnioną uznaniowość oraz zaniechanie rozpatrzenia w sposób bezstronny i wszechstronny. Skarżąca stwierdziła, iż nie ustosunkowano się do jej argumentów przedstawionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a szczególnie nie wzięto pod uwagę poniesionych przez nią wydatków. Skarżąca podniosła, iż wbrew zasadom prawidłowego rozumowania oraz doświadczenia życiowego organy administracyjne uznały, iż jest ona w stanie pokryć swoje wydatki z innych źródeł. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła również, naruszenie zasad współżycia społecznego oraz jej dóbr osobistych, a w szczególności narażenie jej na długi, utratę życia lub zdrowia i uniemożliwienie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zdaniem skarżącej, zaskarżona decyzja uniemożliwiła jej zaspokojenie koniecznych życiowych potrzeb. W związku ze zmniejszoną kwotą zasiłku okresowego, zmuszona była do zapożyczenia się u osób prywatnych w celu pokrycia bieżących wydatków, jak i spłat wcześniej zaciągniętych pożyczek i kredytów. Argumentowała, iż w ramach pomocy finansowej z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej otrzymywała następujące świadczenia: zasiłek okresowy, zasiłek celowy na zakup żywności, na gaz, na energię elektryczną i na zakup karty MPK. Jednak w lipcu 2009r. decyzją organu I instancji przyznano jej zmniejszony zasiłek okresowy, jednocześnie nie przyznając zasiłków celowych na gaz, energię elektryczną czy zakup karty MPK. Wskazała na liczne wydatki, jakie musi ponosić co miesiąc, a które nie uległy zmniejszeniu na przestrzeni kilku ostatnich miesięcy. Skarżąca przytoczyła też treść art. 2 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej. Wskazała, iż sama nie jest w stanie przezwyciężyć swojej trudnej sytuacji życiowej wykorzystując jedynie własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Podkreśliła, iż rodzaj, forma i rozmiar świadczenia nie są odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, jako że powinna otrzymać zasiłek okresowy w wyższej wysokości, na co wskazują jej wydatki służące pokryciu jedynie podstawowych potrzeb. Podkreśliła swoją trudną sytuację osobistą i rodzinną. Skarżąca stwierdziła, iż obecnie musi spłacić zaciągnięte pożyczki i jeszcze bardziej ograniczyć już i tak minimalne wydatki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Pismem z dnia 10 maja 2010r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Pełnomocnik skarżącej zgodził się z tezą organu II instancji, iż przyznanie i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej należy do sfery tzw. uznania administracyjnego. Jednakże jego zdaniem, uznanie administracyjne nie oznacza pełnej swobody i dowolności w działaniu organów administracji. Organ administracji, mając możliwość, a nie obowiązek przyznania zasiłku, nie może podejmować decyzji w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany zarówno przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak również przepisami kpa, w tym zwłaszcza art. 7, 77, 80. Pełnomocnika skarżącej stwierdził, że uzasadnienie odmowy przyznania zasiłku w wyższej wysokości jest bardzo lakoniczne, a w przypadku organu I instancji sprowadza się jedynie do jednozdaniowego stwierdzenia, iż nie jest to możliwe z uwagi na ograniczone środki finansowe pozostające w dyspozycji ośrodka. Jego zdaniem, uzasadnienie takie nie spełnia wymagań stawianych przez art. 107 § 3 kpa. Uzasadnienie decyzji uznaniowej organu powinno bowiem precyzyjnie wskazywać zarówno możliwości finansowe organu (m.in. ilość przeznaczonych na ten cel środków pieniężnych, którymi w danym okresie czasu dysponuje organ, ilość osób zainteresowanych uzyskaniem takiego zasiłku), jak również sytuację osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia. W ocenie pełnomocnika skarżącej, uzasadnienie decyzji organu I instancji nie spełnia wyżej omówionych kryteriów, gdyż jest zbyt ogólnikowe. W konsekwencji zarówno organ II instancji, jak i Sąd nie mogą ocenić, czy organ pomocy społecznej wydając decyzję nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Ponadto pełnomocnik skarżącej wskazał, iż uzasadnienie nie wskazuje faktów, które organ pierwszej instancji uznał za udowodnione, ani dowodów, na których się oparł, przez co naruszył art. 107 § 3 kpa. Ponadto pełnomocnik skarżącej podniósł również, iż argumentacja organu co do rozmiaru udzielonej pomocy nie odpowiada regułom zawartym w art. 7 kpa oraz art. 77 i 80 kpa. Jego zdaniem, stwierdzenia, iż organ był uprawniony do przyznania zasiłku okresowego pomiędzy 328,85 zł a 164,43 zł, i że mieściło się to w granicach uznania, bez jednoczesnej oceny i kontroli podstaw działania we wskazanych granicach, jest niewystarczające. Organ administracji działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest bowiem obowiązany, zgodnie z art. 7 kpa, załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną przyznawania pomocy społecznej stanowi ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008r. nr 115, poz. 728 z późn. zm.). Ustawa ta w art. 36 wymienia szereg świadczeń o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym, które mogą być przyznane osobom potrzebującym. Do świadczeń pieniężnych zalicza się m.in. zasiłek okresowy. Zgodnie z treścią art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91 przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą oraz bezrobotną, a jej dochód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (tj. w czerwcu 2009r.) stanowił dodatek mieszkaniowy w wysokości 148,15 zł. Oznacza to, że dochód skarżącej jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Szczegółowe zasady ustalenia wysokości zasiłku okresowego zostały określone w art. 38 ust. 2-5 ustawy o pomocy społecznej. Zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej – do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie (art. 38 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy). Równocześnie w ust. 3 pkt 1 i ust. 4 omawianego przepisu ustawodawca zastrzegł, iż kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, a zarazem nie mniejsza niż 20 zł miesięcznie. Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (art. 38 ust. 5 cyt. ustawy). Skoro więc kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł, a dochód skarżącej 148,15 zł, to z analizy treści ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 art. 38 ustawy o pomocy społecznej wynika, że wysokość zasiłku okresowego jaki skarżąca mogła otrzymać mieściła się w przedziale między 328,85 zł a 164,43 zł (tj. 50% x 328,85 zł). Organ I instancji przyznał skarżącej zasiłek okresowy w wysokości 164,43 zł, czyli zgodnie z wyżej omawianymi przepisami ustawy o pomocy społecznej. Skarżąca kwestionuje wysokość przyznanego jej świadczenia, które uważa za zbyt niskie. Sąd zwraca jednak uwagę, iż z brzmienia art. 38 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż ustawodawca pozostawił organom pomocy społecznej pewną swobodę w zakresie wysokości przyznanego stronie zasiłku celowego, wskazując jedynie sposób ustalenia przedziału kwotowego w jakim powinna się ona mieścić. Organ może więc, ale nie musi, przyznać stronie zasiłek okresowy w maksymalnej wysokości. Organ działa więc w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, iż przyznając zasiłek o wyższej lub niższej wartości organ pomocy społecznej działa w ramach obowiązujących przepisów i zgodnie z nimi. Natomiast wyznacznikami ustalania wysokości zasiłku są – z jednej strony – sytuacja materialna wnioskodawcy, a z drugiej strony – możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Sąd zwraca również uwagę na treść przepisu art. 3 ust. 4 omawianej ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Mając na względzie treść powyższego przepisu Sąd wyjaśnia, że ośrodki pomocy społecznej zajmujące się pomaganiem osobom i rodzinom w trudnych sytuacjach życiowych otrzymują na ten cel środki finansowe z budżetu państwa i wydatkowanie tych środków podlega dyscyplinie budżetowej i ustawowym kontrolom, niezależnym od osób, które korzystają lub chcą skorzystać z tej pomocy społecznej. Środki te z reguły są ograniczone i ośrodki pomocy społecznej muszą nimi dysponować w taki sposób, aby wystarczyły dla jak największej liczby osób i w jak najszerszym zakresie. Może to jednak prowadzić do sytuacji, że niektóre osoby otrzymają mniejszą pomoc na zaspokojenie swoich potrzeb niż w rzeczywistości potrzebują. Należy również zauważyć, że z akt administracyjnych wynika, iż skarżąca ze świadczeń pomocy społecznej korzysta od 2007r. W aktach administracyjnych znajduje się szereg decyzji przyznających skarżącej zasiłki celowe (m.in. na zakup żywności, uregulowanie opłat, obuwie, bilety MPK), zasiłki okresowe, czy też dodatki mieszkaniowe. Nie można zatem uznać, że organy pomocy społecznej nie udzielają skarżącej wsparcia w jej trudnej sytuacji życiowej. Zwracając uwagę na charakter odwołania i skargi I. K. nie sposób – zdaniem Sądu – pominąć treści art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w celu uświadomienia skarżącej podstawowej zasady związanej z udzielaniem pomocy społecznej. Pomoc społeczna jest mianowicie instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z treści przytoczonego wyżej przepisu art. 2 ust. 1 wynika, że pomoc społeczna jest z zasady pomocą okresową, doraźną, mającą na celu "przezwyciężenie" trudnej sytuacji skarżącej. Sąd podkreśla, iż w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 23 kwietnia 2004r., sygn. akt I SA 2859/03 (opubl. LexPolonica nr 379841), że: "Nie jest rolą pomocy społecznej ponoszenie pełnych kosztów utrzymania osób korzystających z tego rodzaju świadczeń, lecz jedynie udział w granicach możliwości organu – w pokonywaniu przez osoby i rodziny trudności materialnych i życiowych". Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym i stwierdził, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie przekroczyły granic przyznanego im mocą ustawy uznania administracyjnego. W niniejszej sprawie nie doszło zatem do naruszenia prawa, w związku z tym sąd nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł – jak w pkt I wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 223 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010r. nr 10, poz. 65 z późn. zm.), określając ich wysokość na podstawie § 15 pkt 1 oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 z późn. zm.). Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło