III SA/Kr 1095/17
WyrokWSA w Krakowie2018-02-08
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Kazimierz Bandarzewski, Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, oddalając odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, naruszył zasady równego traktowania świadczeniodawców i uczciwej konkurencji poprzez odmienną interpretację i stosowanie kryteriów oceny ofert, w szczególności dotyczących doświadczenia personelu medycznego i zasad współpracy z innymi podmiotami leczniczymi?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przez organ przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, w szczególności zasady równego traktowania świadczeniodawców i uczciwej konkurencji. Naruszenie to polegało na odmiennej interpretacji i stosowaniu kryteriów oceny ofert, zwłaszcza w zakresie doświadczenia personelu medycznego, gdzie skarżącej spółce odmówiono przyznania punktów za dokumenty, które w podobnej formie zostały zaakceptowane u innych oferentów. Dodatkowo, brak jasnych i jednolitych wytycznych dotyczących wymaganych dokumentów potwierdzających doświadczenie personelu, publikowanych od początku postępowania, stanowiło naruszenie zasady jawności i wyczerpującego opisu przedmiotu zamówienia.Stan faktyczny
Spółka A złożyła ofertę w konkursie na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Komisja konkursowa nie przyznała jej punktów za kryteria dotyczące doświadczenia personelu medycznego (w warunkach szpitalnych i domowych) oraz ciągłości opieki po hospitalizacji, co skutkowało niezakwalifikowaniem jej do zawarcia umowy. Dyrektor OW NFZ utrzymał w mocy decyzję komisji, oddalając odwołanie spółki. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących kryteriów oceny ofert, równego traktowania, uczciwej konkurencji oraz zasad postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 lipca 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] 2017 r. Zasądził od Dyrektora OW NFZ na rzecz strony skarżącej kwotę 457,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Bożenna Blitek (spr.) Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A Sp .z o.o w B na decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odwołania w sprawie rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz strony skarżącej kwotę 457,00 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 7 lutego 2017 r. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił postępowanie nr [...], prowadzone w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w zakresie: świadczenia w pielęgniarskiej opiece długoterminowej domowej, na obszarze powiatu [...]. W ogłoszeniu przedmiotowego postępowania wskazano okres obowiązywania umowy - od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 30 czerwca 2022 r. oraz wartość zamówienia - na kwotę nie większą niż 232.458,24 zł na okres rozliczeniowy przypadający od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. Ofertę należało złożyć w siedzibie Oddziału Wojewódzkiego NFZ w terminie do 21 lutego 2017 r. W przedmiotowym postępowaniu oferty złożyły 3 podmioty: 1. B Spółka z o.o. z siedzibą w Z, 2. B. M., 3. A Spółka z o.o. z siedzibą w B. W wyniku przeprowadzonego postępowania do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w wyżej wskazanym zakresie zostali wybrani: B Spółka z o.o. oraz B. M.
Od rozstrzygnięcia tego postępowania odwołanie wniosła A Spółka z o.o. zarzucając komisji konkursowej naruszenie:
1. przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej:
– załącznika nr 6, tabela nr 1 pkt 7. Przedmiot postępowania: Pielęgniarska opieka długoterminowa domowa; Lp. I Jakość, ppk 1.2 i 1.3., przez przyjęcie że oferent nie zapewnił udzielania świadczeń przez pielęgniarki o określonym doświadczeniu zawodowym;
– załącznika nr 6, tabela nr 1, pkt 7. Przedmiot postępowania: Pielęgniarska opieka długoterminowa domowa, Lp. III Ciągłość, ppkt 1.1 przez przyjęcie że oferent nie posiadał ustalonych zasady współpracy i koordynacji działań z innymi podmiotami leczniczymi w zakresie zapewnienia świadczeniobiorcom ciągłości opieki bezpośrednio po zakończeniu hospitalizacji, ponieważ przedstawił umowę o współpracy z podmiotem leczniczym prowadzącym działalność w zakresie POZ, a nie ze szpitalem.
2. art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym Fundusz zobowiązany jest zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców, ubiegających się o zawarcie umowy i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.
W uzasadnieniu Spółka podniosła, że przedłożone przez nią dokumenty w postaci zaświadczeń i świadectw pracy pielęgniarek wykazanych do zawarcia umowy, potwierdzały ich doświadczenie zawodowe. Spółka dodała, że bierze udział w kilku innych konkursach w tym samym zakresie świadczeń i np. [...] Oddział Wojewódzki NFZ nie kwestionował przedstawionych zaświadczeń potwierdzających doświadczenie zawodowe personelu wykazywanego w ofercie i przyznał punkty za kryterium ciągłości, chociaż umowa została zawarta z podmiotem nie będącym szpitalem i to nie było kwestionowane przez komisję konkursową, która prowadziła to postępowanie.
Decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia oddalił odwołanie. W uzasadnieniu organ podał, że odwołująca się Spółka nie spełnia warunku: "co najmniej 25% czasu pracy wszystkich pielęgniarek udzielających świadczeń w ramach pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej stanowią pielęgniarki z co najmniej 3-letnim doświadczeniem w pielęgnacji chorych w warunkach oddziału szpitalnego". Komisja konkursowa uznała, iż z przesłanych dokumentów nie wynikało czy pielęgniarki wskazane przez Spółkę posiadają doświadczenie w warunkach oddziału szpitalnego. Komisja dokonując interpretacji tego pytania ankietowego uznała, iż za doświadczanie pielęgniarki w pielęgnacji chorych w warunkach oddziału szpitalnego będzie uznawać doświadczenie uzyskane w ramach realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne, a także w ramach realizacji umów w rodzaju opieka paliatywna i hospicyjna (oddziały medycyny paliatywnej oraz w ramach realizacji umowy w warunkach oddziału w rodzaju rehabilitacja lecznicza (oddziały rehabilitacji leczniczej). Organ stwierdził, że dołączone do odwołania dokumenty dla D. K. (P.) - tożsame ze złożonymi w trakcie prowadzonego postępowania konkursowego - nie potwierdzają doświadczenia pielęgniarki w pielęgnacji chorych w warunkach oddziału szpitalnego, zaś w stosunku do oświadczenia złożonego przez samą pielęgniarkę w trakcie postępowań konkursowych organ wskazał, iż koniecznym jest poświadczenie spełniania tego warunku przez pracodawcę, a nie samego Oferenta czy pielęgniarkę. Ponadto, komisja konkursowa przyjęła, iż fakt doświadczenia w pielęgnacji chorych w warunkach oddziału szpitalnego musi wynikać z dostarczonych przez oferentów dokumentów.
W odniesieniu do pytania ankietowego nr 1.1.1.2 Dyrektor OW NFZ wskazał, że komisja konkursowa po analizie dokumentów złożonych przez odwołującą się Spółkę również stwierdziła, iż oferent nie udokumentował w wystarczający sposób faktu 2-letniego doświadczenia w udzielaniu świadczeń w warunkach domowych. Komisja konkursowa przyjęła że za doświadczanie w środowisku domowym będzie uznawać doświadczenie uzyskane przez pielęgniarkę środowiskowo - rodzinną (aktualnie pielęgniarkę POZ), pracę pielęgniarki w hospicjum domowym dla dorosłych i dla dzieci, pracę pielęgniarki w ramach zespołu długoterminowej opieki domowej dla dorosłych i dla dzieci wentylowanych mechanicznie, pracę w pielęgniarskiej opiece długoterminowej domowej, pracę w DPS (traktując je jako miejsce zamieszkania pacjenta) - jako pielęgniarka, nie jako opiekunka. Ponadto organ wskazał, że dołączone do odwołania dokumenty dla D. K. (P.) tożsame ze złożonymi w trakcie prowadzonego postępowania konkursowego nie potwierdzają spełniania ww. warunku.
Odnosząc się do pytania ankietowego nr 1.3.1.1 Dyrektor OW NFZ podniósł, że stanowisko w sprawie interpretacji przedmiotowego pytania przez komisję konkursową było przedstawiane na szkoleniach przeprowadzanych dla oferentów w dniu 13 lutego 2017 r. w K oraz zamieszczone zostało na stronie internetowej Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia Oddziału w K w komunikacie z dnia 15 lutego 2017 r. "Postępowania konkursowe w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej - Informacje dotyczące składania ofert w postępowaniu konkursowym". Komisja konkursowa uznała, że oferent spełnia wymienione wyżej kryterium, jeżeli zawarł co najmniej jedną umowę o współpracę ze świadczeniodawcą, który realizuje na podstawie umowy z NFZ świadczenia opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne oraz udziela ich na terenie obszaru, którego dotyczy postępowanie w przedmiocie pielęgniarska opieka długoterminowa domowa (kopia umowy, potwierdzonej za zgodność z oryginałem). W ocenie organu, dołączone do odwołania umowa o współpracę dotyczącą zapewnienia ciągłości opieki z Gminnym Zakładem Opieki Zdrowotnej w S, tożsama ze złożoną w trakcie prowadzonego postępowania konkursowego, oraz umowa o współpracę dotyczącą zapewnienia ciągłości opieki z Rodzinną Przychodnią Lekarską A. Z. w S, nie potwierdzają spełniają tego warunku.
Wobec powyższego Dyrektor OW NFZ uznał wszystkie zarzuty odwołującej się Spółki jako bezzasadne, gdyż postępowanie konkursowe prowadzone było z zachowaniem zasad równego traktowania wszystkich oferentów, w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, wszyscy uczestnicy konkursu składali ofertę udzielając odpowiedzi na te same pytania, a ocena ofert odbywała się na podstawie jasno określonych kryteriów. Nie naruszono również zasady jawności warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz nie dokonano ich zmian w toku postępowania. W świetle powyższego Dyrektor Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia nie dopatrzył się naruszenia interesu prawnego odwołującej się Spółki.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka A podniosła, że przedłożone dokumenty w postaci zaświadczeń i świadectw pracy pielęgniarek - wykazanych do zawarcia umowy - potwierdzały realizację przez nich świadczeń przez wymagany w kryteriach czas i na wymaganych stanowiskach. Spółka podała, że pielęgniarka D. K., poprzednio nosząca nazwisko P., wykazana do udzielania świadczeń na 1 etat, tj. 160 godzin, przedstawiła świadectwo pracy i zaświadczenie o pracy w latach 1976 do 1982 w Ośrodku Zdrowia w S, na stanowisku pielęgniarki dyplomowanej, co w tamtym czasie było równoznaczne z pracą pielęgniarki środowiskowej, które udzielały świadczeń w warunkach domowych. Tym samym spełniony został warunek określony w kryterium wykazanym w pkt 1.1.2 oferty - tak co do czasu trwania zatrudnienia jak i charakteru zatrudnienia. Ta sama pielęgniarka zatrudniona była w latach 2000-2008 w charakterze pielęgniarki w podmiocie Uzdrowisko S sp. z o.o., posiadającym w tym czasie status szpitala uzdrowiskowego, a zatem - zgodnie z ustawą o działalności leczniczej - była w nim wykonywana działalność lecznicza w zakresie leczenia szpitalnego, w którym działały oddziały szpitalne, choć prowadzona w oparciu o inne regulacje prawne. Po prywatyzacji uzdrowiska szpital przestał istnieć. Pielęgniarka ta pracowała na oddziale reumatologiczno-dermatologicznym tego szpitala, co potwierdza złożone przez nią dodatkowo oświadczenie. Zdaniem Spółki, D. K. spełniała warunek dotyczący doświadczenia w opiece nad chorymi w warunkach oddziału szpitalnego. Ponieważ jednak zarówno Ośrodek Zdrowia w S, jak i szpital zostały zlikwidowane, oferent nie miał możliwości dostarczenia dokumentów wystawionych przez te podmioty, które potwierdzałyby stan faktyczny. Spółka podniosła również, że z żadnych przepisów prawa nie wynika, aby potwierdzenie kompetencji personelu medycznego musiało pochodzić wyłącznie od pracodawcy i że sama pielęgniarka nie może złożyć żadnych oświadczeń, które zostają przedstawione do oferty, skoro np. składa oświadczenie o zamiarze podjęcia pracy u oferenta.
Za błąd komisji konkursowej w ocenie kryteriów wyboru ofert Spółka uznała przyjęcie, że wykazana w ofercie pielęgniarka M. C. nie spełnia kryterium 3-letniego doświadczenia w pielęgnacji chorych w warunkach oddziału szpitalnego. Spółka podała, że dla tej pielęgniarki przedstawiono dokument z dnia 7 kwietnia 2017 r. wystawiony przez Caritas Diecezji [...] Hospicjum Św. Brata Alberta Chmielowskiego w D poświadczający wymagany staż pracy oraz to, że osoba ta pracuje tam na stanowisku pielęgniarki. Zdaniem Spółki, M. C. powinna być uznana za prawidłowo wykazany w ofercie personel medyczny i w związku z tym powinny zostać za to kryterium przyznane punkty w ofercie.
W dalszej części Spółka powtórzyła swój zarzut, że brała udział w kilku konkursach w tym samym zakresie świadczeń, ogłoszonych przez różne oddziały NFZ, w których nie kwestionowano przedstawionych zaświadczeń potwierdzających doświadczenie zawodowe personelu, a jej oferty zostały wybrane do zawarcia umowy. Zdaniem Spółki, kryteria powinny być interpretowane w taki sam sposób przez każdą komisję w każdym oddziale wojewódzkim.
Spółka nie zgodziła się również ze stanowiskiem organu odnośnie kryteriów wyboru ofert dotyczących ciągłości, przez przyjęcie że oferent nie posiadał ustalonych zasad współpracy i koordynacji działań z innymi podmiotami leczniczymi w zakresie zapewnienia świadczeniobiorcom przez oferenta ciągłości opiekł bezpośrednio po zakończeniu hospitalizacji, ponieważ przedstawił umowę o współpracy z podmiotem leczniczym prowadzącym działalność w zakresie POZ, a nie ze szpitalem. Zdaniem Spółki, kryterium to w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej opisane zostało w ten sposób, że wymaga się, aby zasady współpracy ustalone były przez oferenta z innymi podmiotami leczniczymi. "Podmiotem leczniczym zgodnie z art. 4 ustawy o działalności leczniczej są natomiast podmioty w niej wymienione (przedsiębiorcy, spółki osobowe i kapitałowe, sp zozy, instytuty badawcze, jednostki budżetowe, itd.)". Zdaniem Spółki, ponieważ kryterium wyboru w rozporządzeniu nie stanowi jaką działalność leczniczą ma prowadzić podmiot, z którym oferent zawiera umowę, można stwierdzić, że może to być każdy podmiot leczniczy, który jest w stanie, w ramach prowadzonej działalności zapewnić ciągłość opieki po hospitalizacji. Skoro ma to być opieka po hospitalizacji, czyli pobycie pacjenta w szpitalu, mogą ją zapewnić podmioty lecznicze prowadzące działalność w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej i ambulatoryjnej opieki zdrowotnej. W opinii Spółki, zapewnienie opieki wyłącznie przez szpital, tak jak wymóg ten interpretowała komisja konkursowa, skutkowałoby tym, że pacjent objęty byłby znowu opieką szpitalną, co zapewne nie było celem Ministra Zdrowia przy ustalaniu tego kryterium. Wobec powyższego Spółka uważa, że uznanie przez komisję konkursową, że zasady współpracy ustalone z innym podmiotem leczniczym niż szpital nie mogą być punktowane w ofercie, stanowi niewłaściwą, bezpodstawnie zawężająca wykładnię wskazanego przepisu w rozporządzeniu kryterialnym.
Podsumowując Spółka stwierdziła, że błędne czynności podjęte przez komisję konkursową w postępowaniu miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie postępowania, a ponadto naruszały zasadę uczciwej konkurencji, co z kolei naruszyło interes prawny Spółki. Gdyby bowiem złożona oferta otrzymała dodatkowe ok. 20 punktów za kryterium jakości i dostępności, ogólna wartość oferty spowodowałaby, że znalazłaby się przynajmniej na drugim miejscu w rankingu ofert wybranych do zawarcia umowy.
Decyzją z dnia 20 lipca 2017 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 104 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) oraz art. 154 ust. 6 w zw. z art. 107 ust. 5 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1793 z późń. zm.), utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] 2017 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że dokumenty dotyczące D. K. (P.), złożone zarówno do oferty, jak i do odwołania i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie potwierdzają spełniania warunku 2-letniego doświadczenia w udzielaniu świadczeń w warunkach domowych. Brak było zatem możliwości przyznania dodatkowych 10 punktów.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zmiany odpowiedzi ankietowej w pytaniu nr 1.1.1.3 organ podniósł, że komisja konkursowa prosiła oferentów o przedstawienie dokumentów potwierdzających spełnienie kryterium co najmniej 3-letniego doświadczenia w pielęgnacji chorych w warunkach oddziału szpitalnego – co najmniej 25% czasu pracy wszystkich pielęgniarek udzielających świadczeń w ramach pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej. W odpowiedzi A Spółka z o.o. przesłała wyjaśnienia oraz dokumenty, których analiza wykazała, że Spółka nie spełnia tego warunku, gdyż z dokumentów nie wynika, czy pielęgniarki wskazane przez Spółkę posiadają doświadczenie w pracy w warunkach oddziału szpitalnego. Dołączone bowiem do odwołania dokumenty dla D. K. (P.), tożsame ze złożonymi w trakcie prowadzonego postępowania konkursowego, nie potwierdzają doświadczenia pielęgniarki w pielęgnacji chorych w warunkach oddziału szpitalnego, zaś w stosunku do oświadczenia złożonego przez samą pielęgniarkę w trakcie postępowań konkursowych organ wskazał, że koniecznym jest poświadczenie spełniania tego warunku przez pracodawcę, a nie samego oferenta czy pielęgniarkę. Ponadto, komisja konkursowa przyjęła, iż fakt doświadczenia w pielęgnacji chorych w warunkach oddziału szpitalnego musi wynikać z dostarczonych przez oferentów dokumentów.
Organ dodał, że z zaświadczenia z dnia 22 czerwca 2017 r., wydanego przez Caritas Diecezji [...] Hospicjum im. św. Brata Alberta Chmielowskiego w D - potwierdzającego zatrudnienie M. C. w tej placówce - wynika, że ta pielęgniarka jest zatrudniona "w oddziale hospicyjno-paliatywnym", a jest to hospicjum stacjonarne, a nie oddział medycyny paliatywnej. Organ podał, że istnieje formalny rozdział pomiędzy oddziałem medycyny paliatywnej i hospicjum stacjonarnym, które to formy organizacyjne mają różne kody w Rejestrze Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą – hospicjum ma kod 5180, a oddział medycyny paliatywnej 5182. Ponadto sama nazwa zakresu rozróżnia obie te formy: świadczenia w oddziale medycyny paliatywnej/hospicjum stacjonarnym. Organ stwierdził, że skoro dodatkowo oceniane jest min. 3-letnie doświadczenie w pielęgnacji chorych w warunkach oddziału szpitalnego, to w sytuacji posiadania doświadczenia w innej placówce świadczącej usługi całodobowe/stacjonarne, oczywistym jest, że powyższy warunek nie jest spełniony. Tak jak bowiem nie każdy podmiot realizujący świadczenia w formie stacjonarnej jest oddziałem szpitalnym, tak hospicjum stacjonarne nie jest tożsame z oddziałem medycyny paliatywnej, mimo tych samych zasad realizacji świadczeń. Na tej podstawie organ uznał, że spełnienie warunku nie zostało wykazane ani potwierdzone w oparciu o dostarczone dokumenty, toteż komisja powinna była je zakwestionować, co uczyniła.
Z kolei odnośnie zarzutu dotyczącego pytania ankietowego "nr 1.3.1.1" organ podkreślił, że stanowisko w sprawie interpretacji przedmiotowego pytania przez komisję konkursową było przedstawiane na szkoleniach przeprowadzanych dla oferentów w dniu 13 lutego 2017 r. w K oraz zamieszczone zostało na stronie internetowej Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia Oddziału w komunikacie z dnia 15 lutego 2017 r. Komisja konkursowa uznała, że oferent spełnia to kryterium, jeżeli zawarł co najmniej jedną umowę o współpracę ze świadczeniodawcą, który realizuje na podstawie umowy z NFZ świadczenia opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne oraz udziela ich na terenie obszaru, którego dotyczy postępowanie w przedmiocie pielęgniarska opieka długoterminowa domowa. Jednocześnie organ podał, że kryterium premiujące posiadanie ustalonych zasad współpracy i koordynacji działań z innymi podmiotami leczniczymi w zakresie zapewnienia świadczeniobiorcom ciągłości opieki po zakończeniu hospitalizacji, określone dla omawianego przedmiotu postępowań, ma na celu osiągnięcie prawidłowego efektu leczniczego oraz zachowanie ciągłości przebiegu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. W ocenie organu, przedstawione umowy o współpracę dotyczące zapewnienia ciągłości opieki zawarte pomiędzy oferentem a Gminnym Zakładem Opieki Zdrowotnej w S oraz umowa o współpracę dotycząca zapewnienia ciągłości opieki z Rodzinną Przychodnią Lekarską A. Z. w S, nie potwierdzają spełniania tego warunku.
Wobec powyższego organ uznał wszystkie zarzuty Spółki za bezzasadne, gdyż postępowanie konkursowe prowadzone było – zdaniem tego organu - z zachowaniem zasad równego traktowania wszystkich oferentów, w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszyscy uczestnicy konkursu składali ofertę udzielając odpowiedzi na te same pytania, a ocena ofert odbywała się na podstawie jasno określonych kryteriów. W ogłoszonym konkursie o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej obowiązywały te same wymagania w stosunku do wszystkich biorących udział w konkursie świadczeniodawców i tożsame kryteria ocen. Komisja konkursowa prezentowała je podczas szkolenia, a także zamieściła w postaci komunikatu na stronie internetowej. Zdaniem organu, nie naruszono również zasady jawności warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz nie dokonano ich zmian w toku postępowania.
W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, A Spółka z o.o. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...]. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:
1. przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej:
– załącznika nr 6, tabela nr 1, pkt 7. Przedmiot postępowania: Pielęgniarska opieka długoterminowa domowa, Lp. I Jakość, ppk 1.2 i 1.3., przez przyjęcie że oferent nie zapewnił udzielania świadczeń przez pielęgniarki o określonym doświadczeniu zawodowym;
– załącznika nr 6, tabela nr 1 pkt 7. Przedmiot postępowania: Pielęgniarska opieka długoterminowa domowa, Lp. III Ciągłość, ppkt 1.1, przez przyjęcie że oferent nie posiadał ustalonych zasady współpracy i koordynacji działań z innymi podmiotami leczniczymi w zakresie zapewnienia świadczeniobiorcom ciągłości opieki bezpośrednio po zakończeniu hospitalizacji, ponieważ przedstawił umowę o współpracy z podmiotem leczniczym prowadzącym działalność w zakresie POZ, a nie ze szpitalem,
co spowodowało że skarżąca nie otrzymała punktów za te kryteria, co miało znacznie dla rozstrzygnięcia postępowania.
2. art. 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach, poprzez zaniechanie rzetelnego stosowania kryteriów wyboru ofert w toku postępowania, podczas gdy z tego przepisu wynika obowiązek porównania ofert według kryteriów wyboru wymienionych przez ustawodawcę.
3. art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, poprzez jego niezastosowanie i niezapewnienie równego traktowania wszystkich oferentów, którzy ubiegali się o zawarcie umowy w postępowaniach konkursowych prowadzonych przez inne odziały NFZ oraz interpretację kryteriów w sposób odbiegający od interpretacji przyjętej przez inne oddziały wojewódzkie NFZ.
4. art. 132 ust. 1 i ust. 2, art. 134 ust. 1, art. 148, art. 152 ust. 1 i art. 154 ustawy o świadczeniach, poprzez wadliwe uznanie, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie doszło do naruszenia interesu skarżącej oraz zasad postępowania konkursowego w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, mimo że rozstrzygnięcie zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania skutkującym naruszeniem interesu prawnego strony skarżącej.
5. art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, skutkującego niewłaściwymi ustaleniami w zakresie oceny punktowej ofert w postępowaniu konkursowym, a w konsekwencji - niewłaściwym rozstrzygnięciem postępowania.
6. art. 80 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez dokonanie oceny istotnych dla sprawy materiałów dowodowych w oparciu o przesłanki ustalone w toku postępowania, niezgodnie z przepisami prawa oraz wbrew zasadom logiki.
7. § 17 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy, przez przyjęcie, że jedynym dowodem potwierdzającym doświadczenie zawodowe pielęgniarki powinny być dokumenty wydane przez pracodawcę pielęgniarki.
W uzasadnieniu skarżąca Spółka powtórzyła argumenty podniesione wcześniej w odwołaniu oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, że strona skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających, że wykazane przez nią w ofercie pielęgniarki – D. K. oraz M. C. – posiadały wymagane doświadczenie, w związku z czym nie przyznano Spółce punktów w tym zakresie. Odnośnie nieprzyznania Spółce 4 punktów za warunek rankingujący w postaci zawarcia umowy, w której ustalono zasady współpracy i koordynacji działań z innymi podmiotami leczniczymi w zakresie zapewnienia świadczeniobiorcom ciągłości opieki bezpośrednio po zakończeniu hospitalizacji, organ wskazał, że współpraca ta powinna być podjęta z podmiotem udzielającym świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne, skoro ciągłość opieki ma być zapewniona "po zakończeniu hospitalizacji", a nie np. "po zakończeniu leczenia w podstawowej opiece zdrowotnej". W ocenie organu, nie naruszył on żadnego z przepisów wymienionych w skardze, gdyż słusznie uznał, że komisja konkursowa zastosowała rzetelnie wszystkie kryteria wymienione w art. 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej do oceny wszystkich złożonych ofert, w szczególności zastosowała te same metody weryfikacji spełnienia tychże kryteriów w stosunku do wszystkich oferentów oraz równo traktowała wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy i prowadziła postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Nie doszło zatem do naruszenia interesu skarżącej Spółki. Z obu zaś decyzji wynika, dlaczego skarżąca nie otrzymała punktów. Organ stwierdził, że podjął również wszelkie czynności niezbędne do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrał wyczerpująco materiał dowodowy, który ocenił zgodnie z przepisami prawa oraz zasadami logiki, tj. zgodnie z art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Sąd stwierdza z urzędu, że z pisma organu z dnia 16 stycznia 2018 r. (k. 88 - 103) wynika, iż Komisja konkursowa nie zamieszczała na stronie internetowej ogłoszenia z enumeratywnie przedstawionym wykazem dokumentów stanowiących potwierdzenie spełniania przez danego oferenta zadeklarowanego warunku, dotyczącego posiadania przez wykazany w ofercie personel stosownego doświadczenia w pielęgnacji chorych w warunkach oddziału szpitalnego czy też w środowisku domowym, a informacje te podawane były przez prowadzących na szkoleniu dla oferentów. Ponadto w piśmie tym podano, że Komisja konkursowa zamieściła w dniu 15 lutego 2017 roku na stronie internetowej OW NFZ komunikat dotyczący informacji w zakresie składania ofert, w którym wskazano, kiedy spełniony jest warunek "1.1. "Ustalone zasady współpracy i koordynacji działań z innymi podmiotami leczniczymi w zakresie zapewnienia świadczeniobiorcom ciągłości opieki bezpośrednio po zakończeniu hospitalizacji" (strona 8 komunikatu) oraz m.in. informację (strona 9 komunikatu): "Oferent, który zadeklarował spełnianie określonego warunku, jest obowiązany go udokumentować. Potwierdzenie spełnienia poszczególnych kryteriów jest możliwe w szczególności na podstawie zgromadzonej przez świadczeniodawcę dokumentacji, w tym dokumentacji medycznej." W piśmie zaznaczono, że proszono "o dołączanie do ofert poniższych dokumentów: dokumentów potwierdzających posiadane przez personel kwalifikacje, w tym m.in. dokumentów potwierdzających posiadane przez personel doświadczenie zawodowe (np. świadectwa pracy, umowa o pracę, zaświadczenie pracodawcy, etc.)". W piśmie tym zaznaczono, że "dokumenty złożone wraz z ofertą przez danego oferenta były każdorazowo badane przez komisję konkursową i jeżeli budziły one wątpliwości (np. w zakresie udokumentowania spełniania danego kryterium dodatkowo ocenianego, jakim było przykładowo posiadanie przez pielęgniarki doświadczenia w pracy w środowisku domowym), komisja każdorazowo wzywała oferenta do złożenia dodatkowych wyjaśnień/uzupełnienia dokumentów w przedstawionym terminie, z zaznaczeniem, że w przypadku braku przedstawienia stosownych wyjaśnień oferta zostanie oceniona zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym. Stąd też komisja nie przedstawiała zamkniętego katalogu dokumentów stanowiących potwierdzenie powyższego, ale każdorazowo dokonywała analizy złożonych przez oferenta dokumentów i dążyła tym samym do ustalenia stanu faktycznego i dokonania właściwej oceny danej oferty." Organ podkreślił, że brak jest regulacji dotyczącej obowiązku organizacji szkoleń przed planowanym ogłoszeniem czy po ogłoszeniu postępowania konkursowego, jak również uczestnictwa w nim oferentów, które są organizowane celem zagadnień dotyczących mn.in.: kryteriów oceny ofert w poszczególnych rodzajach i zakresu wymaganej od oferentów dokumentacji, jaką należy dołączyć do ofert. Szkolenia przed postępowaniem konkursowym organizowane są przez OW NFZ i są bezpłatne dla każdego oferenta. Ogłoszenie o szkoleniu dotyczącym kontraktowania świadczeń w rodzajach świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej ukazało się na stronie internetowej OW NFZ w dniu 7 lutego 2017 roku.
Jako załączniki do powyższego pisma z dnia 16 stycznia 2018 r. organ przedstawił Sądowi wydruk zamieszczonego na stronie internetowej komunikatu oraz tabelę o uzyskanych punktach przez każdego ze wszystkich trzech oferentów w każdym z ocenianych kryteriów, zgodnie z Załącznikiem nr 6. Organ zaznaczył, że w tabeli zostały zaznaczone kolorem szarym pola, w których istniała rozbieżność pomiędzy odpowiedzią udzieloną przez oferenta w ofercie, a rzeczywistym stanem rzeczy stwierdzonym przez komisję konkursową.
Sąd stwierdza z urzędu, że odnośnie "1.1. "Ustalone zasady współpracy i koordynacji działań z innymi podmiotami leczniczymi w zakresie zapewnienia świadczeniobiorcom ciągłości opieki bezpośrednio po zakończeniu hospitalizacji" na stronie 8 komunikatu podano, iż "oferent spełnia ww. kryterium, jeżeli zawarł co najmniej jedną umowę o współpracę ze świadczeniodawcą, który realizuje na podstawie umowy z NFZ świadczenia opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne". Z dołączonej tabeli o uzyskanych punktach przez każdego ze wszystkich trzech oferentów w każdym z ocenianych kryteriów - zgodnie z Załącznikiem nr 6 - wynika, że w zakresie spełnienia warunku nr 1.3.1.1: "Ustalone zasady współpracy i koordynacji działań z innymi podmiotami leczniczymi w zakresie zapewnienia świadczeniobiorcom ciągłości opieki bezpośrednio po zakończeniu hospitalizacji" po 4 punkty przyznano dwóm oferentom: B Spółka z o.o. z siedzibą w Z oraz B. M., natomiast stronie skarżącej nie przyznano żadnego punktu (0 pkt).
Sąd stwierdza z urzędu, że z dołączonej tabeli o uzyskanych punktach przez każdego ze wszystkich trzech oferentów w każdym z ocenianych kryteriów - zgodnie z Załącznikiem nr 6 - wynika, że w zakresie spełnienia warunku nr 1.1.1.3 – Pielęgniarki z co najmniej 3-letnim doświadczeniem w pielęgnacji chorych w warunkach oddziału szpitalnego – co najmniej 25% czasu pracy wszystkich pielęgniarek udzielających świadczeń w ramach pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej po 10 punktów przyznano dwóm oferentom: B Spółka z o.o. z siedzibą w Z oraz B. M., natomiast stronie skarżącej nie przyznano żadnego punktu (0 pkt). Podobnie w zakresie spełnienia warunku nr 1.1.1.2 – Pielęgniarki z co najmniej 2-letnim doświadczeniem w udzielaniu świadczeń w warunkach domowych - co najmniej 40% czasu pracy wszystkich pielęgniarek udzielających świadczeń w ramach pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej przyznano po 10 punktów dwóm oferentom: B Spółka z o.o. z siedzibą w Z oraz B. M., natomiast stronie skarżącej nie przyznano żadnego punktu (0 pkt).
Sąd stwierdza z urzędu, że z nadesłanej, wyżej wymienionej tabeli o uzyskanych punktach przez każdego ze wszystkich trzech oferentów w każdym z ocenianych kryteriów - zgodnie z Załącznikiem nr 6 – wynika, że B Spółka z o.o. z siedzibą w Z otrzymała łącznie 67 punktów, B. M. 51 punktów, a skarżąca A Spółka z o.o. – 42 punkty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 z późn. zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd zaznacza na wstępie, że sprawa administracyjna poddaje się kontroli Sądu, jeśli Sąd ma możliwość prześledzenia kolejności działań organów - w tym wypadku także działań komisji konkursowej, jak również prześledzenia kolejności pozyskiwania dokumentów przez organy i komisję konkursową. Kolejność zarówno działań jak i pozyskiwania dokumentów powinna być odzwierciedlona w prowadzonych, dokładnie ponumerowanych aktach. Stan akt sprawy, w szczególności ponumerowanie kart według kolejności pozyskiwania powoduje nie tylko możliwość rzetelnej kontroli sprawy, ale w przypadku powzięcia wątpliwości czy wręcz stwierdzenia błędu, możliwość jego jednoznacznego wskazania. Takiej kontroli nie sprzyja stan akt niniejszej sprawy, będących luźnymi kartami, nieponumerowanymi według kolejności ich pozyskiwania, oznaczonymi np. tymi samymi numerami, a także wkładanymi po kilka do tzw. "koszulek", z których muszą być wyjęte do czytania, kontroli czy wyjaśnienia.
Sprawa administracyjna poddaje się kontroli Sądu także wówczas, gdy zawiera pełne akta sprawy, a nie fragmentaryczne.
Uwagi powyższe poczynione są na wstępie rozważań dlatego, że stan akt niniejszej sprawy jest daleki od powyższych standardów, a istotę sprawy Sąd ustalił dopiero w wyniku wezwania organu do przedłożenia informacji (w postaci tabeli) o uzyskanych punktach przez każdego z trzech oferentów w każdym z ocenianych kryteriów, kategorii i warunków – zgodnie z Załącznikiem nr 6, Tabela nr 1. i 7. Przedmiot postępowania: "Pielęgniarska opieka długoterminowa domowa"; informacji o ogłoszeniu rodzaju dokumentów, według których miało być oceniane doświadczenie pielęgniarek w pielęgnacji chorych w warunkach oddziału szpitalnego; informacji o ogłoszeniu przyjęcia przez Komisję konkursową zasad uznawania "za doświadczenie w środowisku domowym", o których mowa w decyzji organu z dnia 14 czerwca 2017 r., ewentualnie sposobu udokumentowania doświadczenia pielęgniarek w udzielaniu świadczeń w warunkach domowych; informacji o ogłoszeniu obowiązku oferentów wzięcia udziału w szkoleniach przeprowadzanych dla oferentów w dniu 13 lutego 2017 r. oraz wyjaśnienia, na jakich zasadach były przeprowadzane szkolenia dla oferentów (przez kogo finansowane i czy za uiszczeniem odpłatności czy też dla oferentów bezpłatnie).
W rozpoznawanej sprawie skarga do Sądu została skierowana w oparciu o art. 154 ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581 z późn. zm.) – zwanej dalej "ustawą".
Przepisy tej ustawy stanowią podstawę powierzenia organom Narodowego Funduszu Zdrowia określenia warunków udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także sprawowania nadzoru i kontroli nad finansowaniem i realizacją tych świadczeń. Tryb i zasady postępowania w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych określone zostały w Dziale VI ustawy zatytułowanym "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami".
Zgodnie z art. 132 ust. 1 i ust. 2 ustawy, podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą, wybranym do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w Dziale VI ustawy a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu.
Zawracie umowy odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo rokowań (art. 139 ust. 1). Zasadą jest tryb konkursowy, który miał miejsce w niniejszej sprawie, a zawarcie umowy w trybie rokowań następuje w przypadkach określonych w ustawie (art. 143 ust. 1).
W przepisach Działu VI ustawy sformułowane zostały też zasady przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, z których najważniejsze to: zasada równego traktowania wszystkich świadczeniodawców (art. 134), zasada jawności ofert i umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (art. 135), zasada jawności kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz zakaz ich zmiany w toku postępowania (art. 147).
Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.
W realiach niniejszej sprawy Sąd nie jest w stanie stwierdzić, czy istotnie Fundusz zapewnił równe traktowanie wszystkich oferentów, czyli świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie świadczenia w pielęgniarskiej opiece długoterminowej domowej. Z nadesłanych akt sprawy, a zwłaszcza z dokumentów przekazanych przez każdego z oferentów, wynika, że w zakresie spełnienia warunku nr 1.1.1.2 – Pielęgniarki z co najmniej 2-letnim doświadczeniem w udzielaniu świadczeń w warunkach domowych, oferenci jako udokumentowanie co najmniej 2 letniego doświadczenia w udzielaniu świadczeń w warunkach domowych przedstawili oświadczenia pielęgniarek lub oświadczenia (bez znaczenia, że zatytułowane jako "zaświadczenia") samych oferentów. W obu zaskarżonych decyzjach organ podkreślał, że Komisja konkursowa nie uznawała właśnie takie udokumentowania, natomiast nie przedstawiono – ze wskazaniem konkretnych dokumentów i gdzie się one znajdują – żadnych dowodów, z których wynikałoby, że oferenci, z którymi zawarto umowy przedstawili dokumenty, których brak zarzucono stronie skarżącej. Z uwagi na okoliczność, ze stronie skarżącej zabrakło do objęcia umową – zgodnie z nadesłaną tabelą - jedynie 9 punktów, a oferentom, z którymi zawarto umowy przyznano z tego tytułu po 10 punktów, przy naruszeniu przez organ art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach naruszenie interesu strony skarżącej wydaje się być oczywiste.
Co prawda w aktach znajdują się ślady generowania z systemu informatycznego NFZ informacji o posiadaniu przez pielęgniarki oferentów, z którymi zawarto umowy, wymaganego doświadczenia w udzielaniu świadczeń w warunkach domowych, czy wymaganego doświadczenia w pielęgnacji chorych w warunkach oddziału szpitalnego, jednakże brak jest jakiegoś protokołu, czy notatki urzędowej świadczącej o działaniu Komisji konkursowej z urzędu, np. na zasadzie z § 17 pkt 2a Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2014, poz.1980 z późn. zm.). W sytuacji jednak, gdy z systemu informatycznego NFZ wynikałaby informacja o posiadaniu przez konkretne pielęgniarki wymaganego doświadczenia w udzielaniu świadczeń w warunkach domowych dlatego, że w poprzednich latach oferent korzystał już z finansowania w tym zakresie, dla równego traktowania nowego oferenta należałoby wykazać, że pielęgniarki oferenta, który uzyskał finansowanie, udokumentowały swoje doświadczenie przy pierwszej umowie o finansowanie w taki sam sposób, jaki obecnie żądany jest od nowego oferenta. Brak wykazania powyższego i poprzestanie jedynie na wygenerowaniu informacji, że pielęgniarki oferentów, którzy byli finansowani w poprzednich latach, posiadają odpowiednie doświadczenie powodowałby powstanie zamkniętego kręgu świadczeniodawców, do którego nowy oferent nie byłby w stanie się dostać, a tym samym powodowałoby iluzoryczność zarówno wyłaniania ofert w drodze konkursu, jak i iluzoryczność kontroli powyższego trybu.
Sąd zwraca uwagę także na to, że stosownie do treści art. 140 ustawy, przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą wystarczająco dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszelkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. Wynika z tego, że już w chwili ogłoszenia konkursu mają być przedstawione "wszelkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty". Późniejsze szkolenia, komunikaty wyjaśniające itp. powodują konieczność stwierdzenie uchybienia w tym zakresie. Sąd zauważa, że z uwagi na to, że sprawa dotyczy spełnienia warunku nr 1.3.1.1: "Ustalone zasady współpracy i koordynacji działań z innymi podmiotami leczniczymi w zakresie zapewnienia świadczeniobiorcom ciągłości opieki bezpośrednio po zakończeniu hospitalizacji", za spełnienie którego oferentom: B Spółka z o.o. z siedzibą w Z oraz B. M. przyznano po 4 punkty (stronie skarżącej 0 pkt), a różnica między ilością punktów przyznaną oferentom, z którymi zawarto umowy i stroną skarżącą jest większa – wynosi co najmniej 9 punktów, to uchybienie w tym zakresie nie ma znaczenia dla stwierdzenia uszczerbku interesu prawnego strony skarżącej, do którego dochodzi wówczas, gdy naruszenie zasad postępowania, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług.
Sąd zauważa, że wyrazem przyjęcia zasad zapewniających równe traktowanie świadczeniodawców jest również określona w art. 146 ustawy o świadczeniach delegacja do wydania przez Prezesa Funduszu dokumentu określającego kryteria oceny ofert. Zgodnie z art. 146 ust. 1 omawianej ustawy Prezes Funduszu określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oraz szczegółowe warunki umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych. Natomiast jawność warunków wymaganych od świadczeniodawców i zakaz ich zmiany w toku postępowania wynika z treści art. 147 ustawy o świadczeniach. Z kolei, zgodnie z art. 148, porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności kryteria takie jak jakość udzielanych świadczeń, kompleksowość, dostępność, ciągłość i cenę.
Przestrzeganie tych zasad ma istotne znaczenie z punktu widzenia prawidłowości przeprowadzenia konkursu, co wynika wprost z treści art. 152 ust. 1 ustawy, stanowiącego, że świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych art. 153 i art. 154.
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że skarga Spółki A Sp. z o.o. jest uzasadniona.
Jak podkreślono już wyżej, jednym z podstawowych warunków dotrzymania w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy zasad równego traktowania i uczciwej konkurencji było sformułowanie jasnych, niebudzących wątpliwości kryteriów, niezmiennych w toku postępowania. Odnosząc rozważania do realiów niniejszej sprawy uznać należy, że ten warunek nie został dochowany.
W szczególności, co organ przyznał w piśmie z dnia 16 stycznia 2018 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu (k. 72), na stronie internetowej ogłoszenia o konkursie nie zamieszczono wykazu dokumentów stanowiących potwierdzenie spełniania przez danego oferenta zadeklarowanego warunku, dotyczącego posiadania przez wykazany w ofercie personel stosownego doświadczenia w pielęgnacji chorych w warunkach oddziału szpitalnego czy też w środowisku domowym. Zdaniem Sądu, jeśli istotnie taki wykaz dokumentów był przedstawiany na szkoleniu dla oferentów, które miało miejsce w toku postępowania, to informacja, że taki wykaz dokumentów będzie przedstawiony – kiedy i w jakiej formie - powinna być umieszczona już w chwili ogłoszenia o konkursie, przy czym budzi poważne wątpliwości Sądu doprecyzowywanie rodzaju dokumentów (które będą respektowane przez komisję konkursową) dopiero w toku postępowania, a to wobec konieczności przygotowania czy pozyskania przez oferentów stosownych dokumentów.
Nie do przyjęcia, zdaniem Sądu, byłoby to, że organ uznał w stosunku do jednego z oferentów, z którym zawarł umowę, za wystarczające oświadczenia samego oferenta o posiadaniu przez pielęgniarki stosownego doświadczenia w pielęgnacji chorych w środowisku domowym, a oświadczenia skarżącego oferenta (czy oświadczenia samej pielęgniarki) w tym zakresie nie uznał i tym samym nie przyznał mu 10 punktów, których przyznanie spowodowałyby zmianę listy rankingowej - wyprzedzenie w punktacji wskazanego wyżej oferenta, z którym zawarł umowę. Pewnym wyjaśnieniem mogłoby być działanie Komisji konkursowej z urzędu i samodzielne wygenerowanie znaczących dla sprawy informacji z informatycznego systemu NFZ (na co zwrócił uwagę pełnomocnik organu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2018 r.) to jednak braki w tym zakresie w uzasadnieniach decyzji powodują konieczność uchylenia decyzji celem ewentualnego uzupełnienia lub celem uchylenia decyzji poprzedzającej w sytuacji nie dających się usunąć uchybień.
Powyższe ustalenia Sądu świadczą o tym, że wskazane wyżej przepisy art. 134 ust. 1 ustawy (zapewnienie równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenie postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji), a także art. 140 ustawy (opisanie przedmiotu zamówienia w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą wystarczająco dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszelkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty) zostały naruszone.
Sąd zauważa, że w toku postępowania Komisja konkursowa ma prawo do aktywnego działania, w szczególności, w oparciu o wydane na podstawie art. 139 ust. 9 ustawy Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2014, poz.1980 z późn. zm.). W szczególności, zgodnie z § 17 pkt 2 tego rozporządzenia: "Komisja konkursowa może przeprowadzić weryfikację oferenta w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, a także zażądać przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta." Co prawda, dodany punkt 2a tego przepisu wskazuje, że: "Komisja konkursowa nie może żądać od oferenta przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta, jeżeli potwierdzenie tych danych i informacji jest możliwe na podstawie: posiadanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia ewidencji, rejestrów lub innych zbiorów danych;", to jednak – zdaniem Sądu - samodzielne pozyskanie przez Komisję takich danych powinno być potwierdzone stosownym protokołem opisującym pozyskane dane lub choćby tylko notatką ujawniającą w sposób nie budzący wątpliwości, że pozyskane w ten sposób dane są zgodne z wymogami stawianymi jednakowo wszystkim oferentom. Innymi słowy, o ile Komisja konkursowa – wobec kontynuacji świadczeń przez oferenta mającego przewagę 9 punktów nad stroną skarżącą – samodzielnie wygenerowała informację, że konkretne pielęgniarki oferenta, z którym zawarto umowę posiadały odpowiedni staż w świadczeniu opieki domowej, to po pierwsze: powinna z tego zdarzenia sporządzić odpowiedni protokół wskazujący, że samo oświadczenie tego oferenta nie było wystarczające, a po drugie: także zastosować taki sam tryb kontroli w stosunku do pozostałych oferentów. Powyższe działania Komisji powinny być ujawnione w taki sposób także dlatego, aby poddawały się kontroli Sądu.
Stwierdzone powyżej naruszenie prawa procesowego jest – zdaniem Sądu – wystarczające do wzruszenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., albowiem niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sprawa ponownego rozpatrzenia odwołania od rozstrzygnięcia konkursowego wymaga uwzględnienia powyższych uwag Sądu.
O zwrocie kosztów stronie skarżącej Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając koszty zastępstwa procesowego oraz wysokość opłaty sądowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło