III SA/Kr 1097/12
PostanowienieWSA w Krakowie2012-09-14
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym i dochodach, uzupełnione informacjami z akt administracyjnych, jest wystarczające do oceny jej możliwości płatniczych w celu przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym i dochodach, uzupełnione informacjami z akt administracyjnych, jest wystarczające do oceny jej możliwości płatniczych w celu przyznania prawa pomocy, jeśli pozwala sądowi na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości co do jej ubóstwa lub dysproporcji między kosztami postępowania a jej stanem majątkowym. W takich przypadkach sąd może wydać rozstrzygnięcie bez wzywania o dodatkowe dokumenty.Stan faktyczny
Skarżący P. C. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania. Skarżący opisał swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z renty i dzierżawy, posiadany majątek (dom w budowie, mieszkanie zajmowane przez żonę z dziećmi, dzierżawione gospodarstwo rolne) oraz stan zdrowia. Sąd, analizując oświadczenie skarżącego i akta administracyjne, uznał, że jego sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 14 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Wojewody z dnia 20 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Określając swój majątek podał, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 120 m2, mieszkanie o powierzchni 52 m2, i nieruchomość rolna o powierzchni 1,57 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Swoje miesięczne dochody skarżący oszacował na kwotę 439 zł wyjaśniając, że składa się na to 314 zł renty oraz 125 zł czynszu za oddaną w dzierżawę nieruchomość rolną.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest osobą schorowaną. Utrzymuje się z renty. Nie pozostaje z rodziną w dobrych stosunkach. Niskie dochody przeznacza przede wszystkim na zakup lekarstw oraz alimenty. Opisując stan swojego majątku podał, że wykazany dom jest jeszcze nie wykończony. Brak w nim ogrzewania i dokończenia podstawowych instalacji. Mieszkanie zajmuje natomiast żona skarżącego razem z dziećmi i nie zgadza się na zamieszkanie tam przez skarżącego. Gospodarstwo rolne oddał w dzierżawę z uwagi na stan zdrowia.
W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący na początku ubiegłego roku był hospitalizowany, ma przyznaną bezterminowo rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 314,66 zł, jest w trakcie rozwodu.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, wysokość i źródło dochodów. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dającymi się wyczytać z akt administracyjnych jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się specjalnie. Jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest obecnie niewielka renta rolnicza i czynsz za dzierżawę nieruchomości rolnej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług, środki jakimi dysponuje skarżący wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Okoliczność, że do skarżącego należą wykazane nieruchomości nie zmienia przyjętego punktu widzenia. Chociaż bowiem posiadają one pewną wartość sprzedażną bądź podkładową to jednak przy wykazanych dochodach skarżący raczej nie posiada wystarczającej zdolności kredytowej, trudno zaś byłoby oczekiwać od skarżącego zbycia mieszkania gdzie zamieszkuje jego małżonka i dziecko, czy niewykończonego domu bądź pola, z dzierżawy którego skarżący dokłada sobie do niewielkiej renty celem zdobycia środków na koszty postępowania. Rozporządzenia tego rodzaju godziłby by bowiem podstawę egzystencji tych osób. Na pomoc żony nie za bardzo może zaś liczyć skoro założyła ona sprawę o orzeczenie rozwodu.
Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono więc skarżącemu wnioskowanej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 245 §2, art. 246 §1 pkt. 1 w zw. z art. 258 §1 i 2 pkt. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło