III SA/Kr 1097/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Bożenna Blitek SO del. Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Wojewody z dnia 20 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata A. G. – W. Kancelaria Adwokacka Al. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Wojewoda decyzją z dnia 20 czerwca 2013r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z póżn. zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania P. C. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r., znak: [...] orzekającej o wymeldowaniu go z pobytu stałego z lokalu przy ul. K w K zaskarżoną decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Wniosek o wymeldowanie P. C. z przedmiotowego lokalu złożyła H. C., żona wymienionego uzasadniając, iż mąż nie mieszka w lokalu przy ul. K w K. Składając wniosek o wymeldowanie dołączyła do niego wyrok z dnia 8 grudnia 2011 r. Sądu Okręgowego, Wydział II Cywilny-Odwoławczy sygn. akt: [...] nakazujący P. C., aby opuścił i opróżnił lokal mieszkalny znajdujący się w K przy ul. K. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2012 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o wymeldowaniu P. C. z pobytu stałego z lokalu przy ul. K w K z uwagi na to, że wymieniony od 19 stycznia 2011 r. nie mieszka w przedmiotowym lokalu, nie przebywa pod powyższym adresem i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. P. C. wniósł odwołanie od tej decyzji do Wojewody. Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podniósł, iż dobrowolnie nie opuścił lokalu przy ul. K w K, lecz z uwagi na zły stan zdrowia i na żądanie H. C. Nie miał możliwości powrotu do lokalu, ponieważ żona wymieniła zamki w drzwiach. Nie chce oddać również mu rzeczy, które pozostawił. Od 19 stycznia 2011 r. nie mieszka w przedmiotowym lokalu, ale twierdzi, iż nastąpiło to nie z jego winy. W chwili obecnej nie ma się gdzie podziać. Podał, iż żona złożyła wniosek o jego wymeldowanie z uwagi na trwający konflikt między nimi. Obecnie w Sądzie Okręgowym toczy się sprawa o rozwiązanie małżeństwa. Wojewoda po rozpoznaniu odwołania utrzymał zaskarżoną decyzje Prezydenta Miasta w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, że podstawę prawną wymeldowania stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ stwierdził, że P. C. w dniu 19 stycznia 2011 r. opuścił lokal przy ul. K w K i zamieszkał pod innym adresem. Ustalenia te znajdują oparcie w wyjaśnieniach złożonych przez odwołującego się do protokołu przed organem I instancji. P. C. podał wówczas, iż od dnia 19 stycznia 2011 r. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. K w K. Przedmiotowy lokal opuścił na żądanie żony – H. C., z którą jest w konflikcie. Twierdzi, że H. C. znęcała się nad nim i w tej sprawie zgłaszał interwencje na Policji, ale żona wyparła się wszystkiego, a on był bezradny. Od czasu opuszczenia przedmiotowego lokalu zamieszkuje w różnych miejscach, nocuje tam gdzie ma taką możliwość. W lokalu pozostawił swoje rzeczy osobiste oraz inne przedmioty należące do niego. W chwili obecnej nie posiada kluczy do lokalu, ponieważ zamki w drzwiach zostały wymienione, ale nie wie kiedy. Ostatni raz w przedmiotowym lokalu był latem 2011 r. i wtedy drzwi otworzył mu zięć. Później też przychodził, ale nikt drzwi nie otwierał. Wie o orzeczonej w stosunku do niego eksmisji z lokalu przy ul. K w K. Zdaje sobie sprawę, że w chwili obecnej nie ma możliwości powrotu. Nie zamierza też powrócić do lokalu przy ul. K ponieważ w lokalu tym mieszka jego żona, z którą nie wyobraża sobie wspólnego zamieszkiwania. Chce zabrać z rzeczonego lokalu swoje rzeczy, ale nikt nie chce mu ich wydać. Oświadczył, że nie wymelduje się z przedmiotowego lokalu do czasu zakończenia sprawy rozwodowej. Ponadto w chwili obecnej nie ma możliwości zameldowania się w innym miejscu. H. C. wyjaśniła, że mąż lokal opuścił w styczniu 2011 r., zabierając ze sobą część rzeczy, natomiast resztę rzeczy, które pozostawił w mieszkaniu spakowała i wyniosła do piwnicy. Mąż nie przychodzi do lokalu przy ul. K nie utrzymuje żadnego kontaktu ani z nią ani z dziećmi. Wystąpiła o eksmisję męża z przedmiotowego lokalu, ponieważ mąż znęcał się nad nią, wszczynał ciągłe awantury, przez co miały miejsce częste interwencje Policji. Składała do prokuratury doniesienie na męża, ale je wycofała, ponieważ mąż miał wyjechać w celach zarobkowych i nie chciała mu sprawiać problemów. W dniu 8 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy wydał wyrok eksmisyjny. Dodała, iż obecnie jest w trakcie sprawy rozwodowej. Nie wie gdzie obecnie zamieszkuje P. C. Dodała, iż mają dom w R, ale nie wie czy mąż w nim zamieszkuje, ponieważ ona tam nie jeździ. Oświadczyła, iż z uwagi na zachowanie męża i orzeczoną w stosunku do niego eksmisję nie widzi możliwości, aby powrócił i zamieszkał w lokalu przy ul. K w K. Fakt opuszczenia przedmiotowego lokalu przez P. C. potwierdziła słuchana w charakterze świadka S. C. jego matka. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, a w niniejszej sprawie uznać należy, że lokal przy ul. K w K nie jest miejscem pobytu stałego P. C., jego centrum życiowe skoncentrowane jest pod innym adresem. Okoliczność, iż w lokalu tym znajdują się rzeczy należące do P. C. nie wskazuje, że wymieniony stale tam zamieszkuje. Fakt pozostawienia w lokalu rzeczy będących własnością wymienionego nie świadczy o tym, że nie opuścił on tego lokalu. Opuszczenie nieruchomości nie musi być połączone z opróżnieniem lokalu z rzeczy należących do wymienionego. Pozostawienie rzeczy w lokalu nie świadczy też o skoncentrowaniu w nim spraw życiowych. Opuszczenie przez P. C. w styczniu 2011 r. lokalu daje podstawę do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy odwołujący się obowiązku tego nie wykonał, do czego był zobowiązany na podstawie przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Osoba powinna być tam zameldowana, gdzie faktycznie przebywa. Przepis art. 9 ust. 2b cyt. powyżej ustawy stanowi, że zameldowanie służy celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu. W związku z powyższym organ odwoławczy nie uwzględnił argumentów odwołującego i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. P. C. na powyższą decyzję Wojewody wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie przepisów Ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych odnośnie wymeldowania go z pobytu stałego z lokalu przy ul. K. Wojewoda zdaniem skarżącego błędnie uznał, że w świetle ustalonych przez organ I instancji - Prezydenta Miasta faktycznie dobrowolnie opuścił w/w lokal mieszkalny. Podniósł, że nie wyprowadził się z mieszkania dobrowolnie, ale pod naciskiem i przymusem psychicznym żony H. C., która chciała się go pozbyć z tego mieszkania za wszelką cenę. Wyprowadził się z mieszkania, gdyż obawiał się o swoje życie ze strony żony. Dodatkowym powodem opuszczenia mieszkania był jego zły stan zdrowia. Nie ma możliwości powrotu do mieszkania, gdyż żona wymieniła zamki w mieszkaniu i nie wpuszcza go. Zabrała mu klucze i nie wydała mu rzeczy osobistych, które pozostawił. Wyprowadził się z mieszkania nie z zamiarem dobrowolnego opuszczenia tego lokalu na stałe, ale z uwagi na konflikt z żoną. Prawdą jest, że od dnia 19.11. 2011 roku nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, ale nie może tam wrócić, gdyż żona wymieniła zamki uniemożliwiła mu swobodny dostęp do mieszkania. Jest osobą chorą i czeka na operację biodra. W konkluzji skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2012 r., poz. 1269 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 z późn. zm. -zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało oddalić. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W ocenie Sądu organy administracji orzekające w niniejszej sprawie dopełniły obowiązków spoczywających na nich w świetle art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. W toku postępowania administracyjnego organy wyjaśniły w wyczerpujący sposób stan faktyczny sprawy, w taki sam sposób zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, jak również wyłożyły swoje stanowisko w uzasadnieniach decyzji. Zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy meldunkowej zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Z art. 15 ust. 2 tej ustawy wynika również, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. O zajściu przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań osoby zameldowanej w danym lokalu wskazuje na to, że lokal ten przestał być wskazanym wyżej miejscem koncentracji jej życiowych interesów. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00). Orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego, uznając, że skarżący opuścił lokal, co w konsekwencji musiało w świetle cytowanego przepisu, prowadzić do wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w tym lokalu. Należy zaznaczyć, iż organ meldunkowy orzekając o wymeldowaniu w przypadku dobrowolnego opuszczenia lokalu nie bada przyczyn, które skłoniły osobę do opuszczenia miejsca pobytu, ustala tylko fakt opuszczenia lokalu, jako jedynej przesłanki warunkującej wymeldowanie, a taka sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie. Opuszczenie lokalu przy ul. K w K przez P. C. było dobrowolne i ma charakter trwały. Należy podzielić pogląd Organu odwoławczego, że za miejsce stałego pobytu uznaje się miejsce, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję. O istnieniu przesłanki opuszczenia, czy też nie opuszczenia miejsca stałego pobytu, można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, iż lokal, w którym była na stałe zameldowana jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być tego rodzaju miejscem. Wprawdzie P. C. twierdzi, iż ma utrudniony dostęp do lokalu przy ul. K w K, ale jak wynika z akt sprawy decyzje o opuszczeniu przedmiotowego lokalu podjął świadomie, aby uniknąć nieporozumień z żoną oraz nie zamierza powrócić do lokalu przy ul. K w K, ponieważ nie wyobraża sobie wspólnego zamieszkiwania z żoną. Ponadto należy podnieść fakt, że w stosunku do P. C. została orzeczona prawomocnie eksmisja z tego lokalu. Przesłanką do uznania, że skarżący opuścił lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy meldunkowej nie było zatem tylko to, że przebywanie skarżącego w lokalu ustało, ale także to, że w odniesieniu do skarżącego prawomocnie orzeczono eksmisje, a więc nakaz opuszczenia lokalu. Sąd powszechny ustalił, że osoba objęta eksmisją nie ma tytułu do przebywania w nim. Z racji niewzruszenia przez skarżącego w stosownych trybach orzeczenia eksmisyjnego, ani organy orzekające w postępowaniu administracyjnym, ani Sąd rozpatrujący niniejszą skargę, nie miały podstaw do uznania wspomnianego orzeczenia, za prawnie wadliwie, czy nieskuteczne. Dodatkowo należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że przez opuszczenie lokalu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Jeżeli jednak strona twierdzi, że została usunięta z dotychczasowego miejsca pobytu w drodze przymusu fizycznego lub psychicznego, a nie wystąpiła na drogę sądową o ochronę swoich uprawnień do zamieszkiwania w miejscu pobytu, to taka sytuacja daje podstawy do przyjęcia, że osoba dotychczasowe miejsce pobytu stałego opuściła dobrowolnie. Niewątpliwie taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skarżący nie dochodził swoich praw do lokalu przed sądem powszechnym. Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzekł, na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).