III SA/Kr 110/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Ewa Michna WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 listopada 2018 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. M. (dalej skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2018 r. nr [...] odmawiającą skarżącej przyznania świadczenia wychowawczego na okres 2018/2019 na dziecko: W. M. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym: Decyzją z dnia [...] 2018 r. Prezydent Miasta odmówił skarżącej przyznania świadczenia wychowawczego na syna W., ustalając że średni miesięczny dochód rodziny skarżącej za 2017 r., wyniósł 4.789.80 zł, co w przeliczeniu na członka rodziny stanowi kwotę 1.197,45 zł czyli przekracza kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko (tj. kwotę 800.00 zł). W odwołaniu skarżąca zakwestionowała ustalenia poczynione przez organ wskazując, że pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy od kwietnia 2016 r. Podniosła, że od dawna była chora i wniosek o rentę złożyła w 2013 r., ale renta została jej przyznana dopiero wyrokiem Sądu Apelacyjnego, po czterech latach trwania spraw sądowych. Prawo do renty sąd przyznał jej za okres od czerwca 2013 r. do marca 2016 r. ZUS wypłacił jej zaległą rentę w łącznej wysokości 37.547,82 zł netto, jednak musiała z tej kwoty zwrócić pobrany zasiłek chorobowy (w kwocie 6.782,32 zł). Zdaniem skarżącej kwota wypłaconego przez ZUS w 2017 r. zaległego świadczenia rentowego powinna być podzielona na dochód miesięczny w latach 2013-2016, a nie przypisana do 2017 r., ponieważ dochód ten nie był "dochodem uzyskanym" na skutek podjęciem zatrudnienia, pobrania zasiłku, stypendium itp., ale był wypłacony na podstawie wyroku sądu, a zatem nie spełniał kryteriów definicji "dochodu uzyskanego". Obliczając zatem dochód za 2017 r. organ powinien uwzględnić realny dochód za ten rok. Czyli od dochodu z PIT za 2017 r., tj. od kwoty 54.501,39 zł odjąć 37.547,82 zł, tj. kwotę netto wypłaconą przez ZUS oraz 6.782,32 zł, tj. kwotę zwróconego zasiłku chorobowego. Zatem realny dochód rodziny skarżącej za 2017 r., to kwota 10.171,25 zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie 273,91 zł. Decyzją z dnia 23 listopada 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał art. 2 pkt: 1, 2, 4, 14, art. 4, art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U.2018.2134) w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2018.1497) oraz wskazał, że syn skarżącej W. jest pierwszym dzieckiem w rodzinie w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zatem wymagane jest ustalenie, czy rodzina spełnia przewidziane ustawą kryterium dochodowe, aby skarżącej mogło zostać przyznane świadczenie wychowawcze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało weryfikacji ustalonego przez organ I instancji dochodu rodziny skarżącej, uwzględniło, że mąż skarżącej utracił zasiłek dla bezrobotnych. Pomimo tego obliczając dochód rodziny skarżącej organ I instancji nie uwzględnił kwoty 1.841,69 zł odpowiadającej dochodowi jej męża utraconemu z tytułu utraty zatrudnienia oraz utraty zasiłku dla osób bezrobotnych. W związku z powyższym ustalając dochód rodziny skarżącej Kolegium uwzględniło następujące kwoty: 54.501,39 zł dochód skarżącej za 2017 r. (dochód: 63.549,67 zł pomniejszony o składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 5.723,14 zł, składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości 70,26 zł oraz podatek należny w wysokości 3.254.88 zł), co stanowi dochód miesięczny w kwocie 4.541,78 zł oraz 62,68zł: dochód męża skarżącej uzyskany za miesiąc luty 2018 r. (A Sp. z o.o.); 2.224,08 zł: dochód inny niż opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych (ulga na dzieci), co stanowi dochód miesięczny w kwocie 185,34 zł. W konsekwencji miesięczny dochód rodziny skarżącej wyniósł 4.789,80 zł (4.541.78 zł + 62,68 zł + 185,34 zł) co w przeliczeniu na osobę stanowi kwotę 1.197,45 zł, która przekracza kwotę 800 zł uprawniającą do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego warunkującego przyznanie prawa do wnioskowanych świadczeń organ I instancji prawidłowo odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia wychowawczego na syna W. Odnosząc się do treści odwołania Kolegium podkreśliło brak uzasadnienia prawnego do uznania, iż miesięczny dochód rodziny skarżącej powinien zamykać się w kwocie 1095,62 zł, co w przeliczeniu na osobę wynosi 273,91 zł. Wypłata przez ZUS renty dla skarżącej nastąpiła w 2017 r. i w tym roku została opodatkowana, a w związku z tym stanowi dochód za rok 2017 r., który w niniejszej sprawie jest rokiem bazowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca powtórzyła zarzuty i argumenty uprzednio podnoszone w odwołaniu, domagając się ponownie, aby miesięczny dochód rodziny wyniósł zatem 1095,62 zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie 273,91 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było zaliczenie w całości do dochodu za rok 2017 przez organy wypłaconej skarżącej przez ZUS w 2017 r. renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, przyznanej jej wyrokiem Sądu Apelacyjnego za lata 2013 – 2016 w, co spowodowało znaczny wzrost dochodu za ten rok i w konsekwencji spowodowało nieprzyznanie skarżącej świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko na okres 2018/2019. Zdaniem skarżącej brak było podstaw do wliczania świadczenie rentowego do dochodu w 2017 r., ponieważ świadczenie to należało podzielić na poszczególne miesiące za lata 2013-2016. Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U.2018.2134), dalej jako ustawa. W myśl art. 5 ust. 3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Art. 4 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że świadczenie wychowawcze przysługuje ojcu, matce, opiekunowi faktycznego dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka: Świadczenie wychowawcze przysługuje do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia (art. 4 ust. 3). W myśl art. 18 ust. 1 ustawy, prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Organ ma możliwość pominięcia faktycznie otrzymanych w 2017 r. wypłat, ale tylko jeżeli jest to tzw. "utracony dochód". W myśl art. 2 pkt 19 ilekroć w ustawie jest mowa o utracie dochodu - oznacza to utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej, renty socjalnej lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz.U.poz.303), e) wykreśleniem z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2017 r. poz. 2336 oraz z 2018 r. poz. 650 i 858) lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778, z późn. zm.), f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, g) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych, h) utratą świadczenia rodzicielskiego, i) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, j) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1668); Jak wynika z brzmienia powyższego przepisu – ustawodawca nie przewidział przy obliczaniu dochodu za dany rok, możliwości pominięcia dochodów wypłaconych jednorazowo, ale dotyczących innych (poprzednich) lat. W konsekwencji może się tak zdarzyć, że tak jak w przedmiotowym przypadku, danej osobie zostanie wypłacony w roku bazowym jednorazowy dochód i wówczas obliczony na podstawie tego roku dochód miesięczny członka rodziny, nie będzie odpowiadał rzeczywistemu, średniemu dochodowi otrzymywanemu w danym roku bazowym oraz latach następnych. Podkreślić należy, że ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w sposób bardzo szczegółowy reguluje kwestie obliczania dochodu w roku bazowym. W tym zakresie ustawodawca nie pozostawił organom żadnego luzu decyzyjnego. Przenosząc powyższe przepisy na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że organ prawidłowo wyliczył dochody rodziny za rok bazowy 2017 r., doliczając skarżącej do dochodu za rok 2017 kwotę wypłaconej przez ZUS jednorazową wypłatę renty z tytułu niezdolności do pracy za lata 2013-2016. W konsekwencji brak jest podstaw do takiego obliczenia dochodu za rok 2017, jakiego domaga się skarżąca, tj. "uwzględnienia realnego dochodu za ten rok, czyli 10.171,25 zł, wyliczonego w ten sposób, aby od dochód ujęty w PIT-cie za 2017 r., w kwocie 54.501,39 zł pomniejszyć o kwotę wypłaconej renty netto 37.547,82 zł oraz kwotę zwróconego zasiłku chorobowego 6.782,32 zł. Nie znajduje to bowiem żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. A nawet jest sprzeczne z przepisami. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci "dochodem" jest dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Oznacza to, że dochodem są praktycznie te przychody, które w danym roku, podlegają opodatkowaniu na podstawie m.in. art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2018.1509). W praktyce więc to przepisy podatkowe decydują do jakiego roku kalendarzowego należy zaliczyć uzyskiwane dochody (przychody). W przypadku renty – zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze. Tak więc otrzymane w 2017 r. renty są przychodami tego roku, pomimo że wypłaty mogą dotyczyć innych lat kalendarzowych. Skarżąca nie negowała zresztą, że wypłacona w 2017 r., renta z wyrównaniem za lata 2013-2016, została zadeklarowana i opodatkowana w 2017 r. Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. a ustawy z dnia z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2018.2220) w celu obliczenia dochodu stanowiącego podstawę ustalenia prawa do świadczeń - przychody pomniejsza się o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zatem organy stosując tę zasadę dokonały stosownych wyliczeń arytmetycznych w oparciu o dane z urzędu skarbowego. Skoro w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie wprowadzono innej zasady obliczania dochodu jak w oparciu o przepisy podatkowe regulujące moment powstania obowiązku podatkowego (okres, w którym konkretny przychód musi zostać opodatkowany) - to nie ma prawnej możliwości, aby organ ustalający prawo do świadczenia wychowawczego pominął jakiś typ otrzymanych i opodatkowanych w danym roku wypłat tylko dlatego, że wypłaty te dotyczą rozliczeń z innych lat. (wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 152/17 publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl oraz wyrok NSA z dnia 4 październik 2017 r. sygn. akt I OSK 766/17). Biorąc pod uwagę, że przy obliczeniu dochodu skarżącej, co wcześniej już podniesiono organy nie miały żadnego luzu decyzyjnego, rozpoznając przedmiotową sprawę organy nie mogły uwzględnić ani bardzo złego stanu zdrowia, ani też bardzo trudnej sytuacji materialnej skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302) oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.