III SA/Kr 1102/04

WyrokWSA w Krakowie2006-07-19

Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Grażyna Danielec, Halina Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która utraciła możliwość zamieszkiwania w lokalu na skutek działań właściciela, ale nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, może zostać wymeldowana z pobytu stałego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, która nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, mimo że utraciła możliwość zamieszkiwania na skutek działań właściciela, może zostać wymeldowana. Egzekucja prawomocnego postanowienia o przysądzeniu lokalu właścicielowi i utrata wykonalności wyroku posesoryjnego są równoznaczne z ustaniem pobytu w lokalu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, co stanowi przesłankę do wymeldowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania D.D. z pobytu stałego na wniosek właściciela lokalu. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca D.D. podnosiła, że nie wyprowadziła się dobrowolnie, lecz na skutek działań właściciela, który uniemożliwił jej korzystanie z lokalu. Wskazywała, że nie ma innego miejsca zamieszkania. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie NSA Grażyna Danielec (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. sprawy ze skargi D.D. na decyzję Wojewody z dnia 5 października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala Wojewoda decyzją z dnia 5 października 2004 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania D.D. od decyzji Burmistrza Miasta G. z dnia [...] 2004 r. Nr [...] orzekającej o wymeldowaniu jej z pobytu stałego z lokalu przy ul. K. [...] w G. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie o wymeldowanie D.D. z pobytu stałego z lokalu przy ul. K. [...] w G. prowadzone było na wniosek M.S. - właściciela przedmiotowego lokalu. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania dowodowego decyzją z dnia [...] 2004 r. Nr [...] wydaną na podstawie przepisu art. 15 ust. 2 cyt. na wstępie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o wymeldowaniu D.D. z pobytu stałego z lokalu przy ul. K. [...] w G. z uwagi na to, iż nie mieszka w powyższym mieszkaniu, lokal ten opuściła i nie dokonała ciążącego na niej obowiązku wymeldowania się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody wniosła D.D. W złożonym odwołaniu podnosi, iż nie jest prawdą, że lokal przy ul. K. [...] w G. opuściła dobrowolnie. Wyjaśnia, że ma utrudnione korzystanie z przedmiotowego lokalu przez wnoszącego o wymeldowanie M.S. - właściciela przedmiotowego mieszkania. Odwołująca nie zgadza się na wymeldowanie z powyższego adresu, albowiem nie ma innego mieszkania, w którym mogłaby zamieszkać i dokonać zameldowania. Wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy stwierdził, że w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w obowiązującym stanie prawnym - po wprowadzeniu zmian od 1 maja 2004 r. ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 93, poz. 887) - organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wykazało, iż D.D. nie mieszka w lokalu przy ul. K. [...] w G. Fakt ten został potwierdzony zarówno przez wyżej wymienioną jak i wnoszącego o wymeldowanie M.S. Dalej organ podnosi, że wprawdzie z akt sprawy wynika, iż D.D. podejmowała środki prawne w celu ponownego zamieszkania w powyższym lokalu, ale działania okazały się nieskuteczne. Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt [...] przywrócił D.D. naruszone przez M.S. posiadanie mieszkania przy ul. K. [...] w G., ale D.D. pomimo korzystnego dla Niej wyroku nie weszła do przedmiotowego lokalu w celu ponownego zamieszkania w nim. Z akt sprawy wynika także, że w dniu [...] 2002r. M.S. jako właściciel lokalu nr [...] przy ul. K. [...] w G. został wprowadzony przez Komornika Sądowego do przedmiotowego lokalu tym samym zostało wykonane postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 16 lutego 2000 r. sygn. akt [...]. W wyniku powyższego Sąd Rejonowy Wydział I Cywilny wyrokiem z dnia 23 czerwca 2003 r. sygn. akt [...] pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy - wyrok z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt [...] z powództwa D.D. przeciwko M.S. o ochronę posiadania. W świetle powyższego, stwierdza organ, iż D.D. w lokalu przy ul. K. [...] w G. nie przebywa, gdyż lokal ten zajęty jest wyłącznie przez właściciela M.S., spełniona zatem została przesłanka art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dająca podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu D.D. z lokalu przy ul. K. [...] w G. polegająca na opuszczeniu przez nią się miejsca pobytu stałego. Uznał też organ, iż opuszczenie powyższego lokalu przez D.D. ma charakter trwały, albowiem jej starania o ponowne zamieszkanie w tym lokalu oraz wykazanie, że została bezprawnie pozbawiona możliwości zamieszkiwania w nim nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Dalej organ stwierdza, że podniesione przez D.D. w odwołaniu argumenty nie mogą powodować uchylenia zaskarżonej decyzji skoro zostało wykazane w postępowaniu dowodowym i co sama przyznaje w odwołaniu, że w lokalu przy ul. K. [...] w G. nie mieszka. Natomiast podniesiona w odwołaniu kwestia dotycząca przydzielenia innego lokalu zamiennego leży w gestii organów lokalowych, a nie meldunkowych, i to do władz lokalowych winna się zwrócić D.D., aby zapewnić sobie inne mieszkanie. Organ odwoławczy stwierdził natomiast, iż organ I instancji po ustaniu przyczyn zawieszających postępowanie wprawdzie podjął czynności w celu dalszego prowadzenia postępowania i zmierzające do merytorycznego załatwienia sprawy, lecz nie wydał w tej kwestii w oparciu o przepis art. 97 § 2 kpa postanowienia czym naruszył przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, uchybienie to nie miało wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, albowiem decyzja organu I instancji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła D.D.. Skarżąca w skardze przedstawiając historię utraty własności przedmiotowego mieszkania, podniosła, iż nie wyprowadziła się z niego dobrowolnie ale na skutek bezprawnych działań nowego właściciela lokalu, który wymienił zamki w drzwiach uniemożliwiając jej mieszkanie. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) jako przesłankę do wymeldowania wskazuje opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Natomiast, jeśli strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź wobec wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Zatem przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca nie mieszka w przedmiotowym lokalu na skutek działania właścicieli nieruchomości. Jednakże zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego o opuszczeniu lokalu w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Skarżąca podjęła właściwe środki prawne wnosząc sprawę o przywrócenie posiadania lokalu i uzyskała pozytywny dla siebie wyrok, jednakże nigdy nie został on wykonany. W międzyczasie w dniu 19 września 2002 r. Komornik Sądu Rejonowego w oparciu o tytuł wykonawczy – prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności – wydał w posiadanie M.S. przedmiotowy lokal. Skutkiem wydania przez Komornika lokalu właścicielowi wyrokiem z dnia 23 czerwca 2003 r. Sąd Rejonowy pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy tj. wyrok o ochronę posiadania. Podnieść należy, iż egzekucja prawomocnego postanowienia o przysądzeniu lokalu i wydanie tegoż lokalu w posiadanie właściciela, a także utrata wykonalności wyroku posesoryjnego jest równoznaczne z ustaniem pobytu skarżącej w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tym samym spełniona została przesłanka do wymeldowania skarżącej z przedmiotowego lokalu. Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona musiała ulec oddaleniu na mocy art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło