III SA/Kr 1105/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Bogusław Wolas (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 lipca 2020 r. nr: [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 13 września 2019 r., nr [...], nałożył na skarżącą M. W. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia: - niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140, dalej "u.t.d.", "ustawa"), - niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie, - wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Powyższe naruszenia organ ustalił w trakcie kontroli w dniu 18 kwietnia 2019 r. w miejscowości M pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował D. K. W chwili kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażerów na trasie lotnisko B - GDDiKA J. Usługę transportową zamówiono za pomocą aplikacji U. Opłata za kurs miała zostać uiszczona w formie elektronicznej, kierowca otrzymał kwotę 20 złotych za opłacenie bramek wjazdowych i wyjazdowych z autostrady. Kontrolujący ustalił, że przewóz wykonywano w imieniu i na rzecz M. W. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą A. Kontrola została udokumentowana protokołem z 18 kwietnia 2019 r., nr [...]. W odwołaniu M. W. wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie: - prawa materialnego w postaci art. 92a ust. l i ust. 7 u.t.d. poprzez nieprawidłowe zastosowanie tj. nałożenie kary na osobę, która nie wykonywała przewozu drogowego pojazdem marki [...] w dniu 18.04.2019 r., - przepisów postępowania w postaci art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji przyczyn z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej przedłożonym w postępowaniu dowodowym przez pełnomocnika dokumentom w postaci umowy zlecenia [...], rozwiązaniu umowy zlecenia oraz pisma strony w formie elektronicznej z dnia 3 czerwca 2019 r., - art. 77, art. 80 i art. 7 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego na okoliczność ustalenia podmiotu wykonującego przewóz w dniu kontroli, w tym również nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowcy pojazdu w charakterze świadka oraz przesłuchania strony postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 17 lipca 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że przewóz osób samochodem osobowym marki [...] o nr rejestracyjnym [...] w dniu kontroli był wykonywany przez M. W. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą A. Zgodnie z oświadczeniem o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, M. W. powierzyła wykonywanie pracy kierowcy samochodu osobowego D. K. Dokumenty przedłożone w toku postępowania dowodzą (por. rozwiązanie umowy zlecenia nr [...], zgodnie z którym umowa zlecenia nie była wykonywana od 19 marca 2019 r., korespondencja mailowa skierowana do organu z 3 czerwca 2019 r.), że zatrudnienie kierowcy trwało również po dniu kontroli. W ocenie organu okoliczność, że przewóz był wykonywany pojazdem zarejestrowanym na kierowcę D. K. nie ma znaczenia, gdyż nie zaprzecza istnieniu stosunku zlecenia między stroną a kierowcą, z którego wynika, że D. K. jest obowiązany do wypracowania obrotu w wysokości 1200 zł tygodniowo, natomiast umowa nie zawiera zakazu wypracowania tego obrotu pojazdem innym niż wskazany w umowie. Ponadto pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] nie został zgłoszony do posiadanej przez skarżącą licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu osobowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, co stanowi o wypełnieniu przesłanek przepisu Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym zagrożonego karą pieniężną w wysokości 800 złotych. Kontrolowany pojazd, jak dowodzi dokumentacja zdjęciowa oraz dowód rejestracyjny, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, przez co nie spełnia kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym co stanowi o popełnieniu kolejnego naruszenia Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym zagrożonego karą pieniężną w wysokości 8000 złotych. Kierowca w czasie kontroli nie okazał wymaganego przez art. 87 u.t.d. wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym co stanowi o popełnieniu naruszenia Ip. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym zagrożonego karą pieniężną w wysokości 500 złotych. Pismem z 15 lipca 2019 r. pełnomocnik strony poinformował, że strona nie wyznaczyła w przedsiębiorstwie osoby zarządzającej transportem. Natomiast obowiązek wyznaczenia takiej osoby wynika z art. 5c ust. l pkt 2 i art. 8 u.t.d. Powyższe narusza Ip. 1.13 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym zagrożonego karą pieniężną w wysokości 5000 złotych. Powyższe ustalenia uzasadniają zdaniem organu odwoławczego wymierzenie skarżącej kary w łącznej wysokości 12.000 zł na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d., przy braku przesłanek do zastosowania art. 92c u.t.d. M. W. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzuciła naruszenie: - prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. poprzez nieprawidłowe zastosowanie tych przepisów, tj. nałożenie kary pieniężnej na M. W. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "M. W. A, podczas gdy M. W. nie była podmiotem wykonującym przewoź drogowy ujawniony podczas kontroli pojazdu [...] o nr rej. [...] w dniu 18 kwietnia 2019 r., - przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 78 § 2 i 86 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy i w konsekwencji nieprawidłowym przyjęciem, że skarżącą była podmiotem wykonującym przewoź drogowy w dniu 18 kwietnia 2019 r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona i podlegała oddaleniu, skarżąca nie wykazała bowiem skutecznie przed Sądem, że przedmiotowy przewóz osób nie był wykonywany w jej imieniu, zatem stwierdzone naruszenia powinny obciążać skarżącą nie kierowcę samochodu. Skarżąca prezentuje stanowisko, że organ nie wykazał powiazania między nią a przedmiotowym przewozem osób, kwestionując swoją odpowiedzialność w tym zakresie i twierdząc, że w dniu kontroli kierowca miał dzień wolny i wykonywał przewóz własnym samochodem, prywatnie. Nadto zarzuciła przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający m.in. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., a sprowadzający się do stwierdzenia, że organ nie dał wiary dokumentom przedstawionym przez stronę, jak i bezzasadnie odmówił przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka – kierowcy oraz zeznań strony. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 zł za każde naruszenie. Jednakże suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł (ust. 3 u.t.d.). W myśl art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W pierwszej kolejności należy rozważyć, czy skarżąca dokonywała przewozu okazjonalnego osób w rozumieniu u.t.d. w dniu kontroli. Zgodnie z art. 4 pkt 11 powołanej ustawy, przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zwięzłość definicji przewozu okazjonalnego zawartej w ustawie o transporcie drogowym wymusza - celem prawidłowego zdefiniowania tego pojęcia - sięgnięcie do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny wynikających z przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300.88). Stosownie do art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Przewóz okazjonalny należy rozumieć zatem jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06). Sąd w pełni podziela zatem prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definicji transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwałego prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie Sądu z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a to: protokołu kontroli, zeznań świadka – pasażera pojazdu, dokumentacji fotograficznej pojazdu, okazanych w trakcie kontroli dokumentów, bezsprzecznie wynika, że wykonawcą kontrolowanego przewozu była skarżąca prowadząca działalność gospodarczą pod firmą A M. W. W chwili kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażerów na trasie lotnisko B - GDDiKA J. Usługę transportową zamówiono za pomocą aplikacji U. Opłata za kurs miała zostać uiszczona w formie elektronicznej, kierowca otrzymał kwotę 20 złotych za opłacenie bramek wjazdowych i wyjazdowych z autostrady. Przy czym aplikacja jest jedynym sposobem porozumiewania się z pasażerami w dostosowaniu usług. Jest jedynie pośrednikiem pomiędzy pasażerem a przewoźnikiem. Z pozyskanej do akt sprawy umowy zlecenia pomiędzy skarżącą a cudzoziemcem D. K. wynika stosunek prawny łączący te podmioty, którego przedmiotem był przewóz osób samochodem osobowym na zlecenie skarżącej. Twierdzenia skarżącej jakoby w dniu kontroli kierowca miał dzień wolny i wykonywał przewóz na własny rachunek nie znalazły jednak potwierdzenia w zgormadzonym materiale dowodowym. Kierowca zatrzymany do kontroli nie podał tej okoliczności. Wiążąca strony umowa potwierdza natomiast wykonywanie przewozu osób w dniu kontroli na rzecz i rachunek skarżącej trudniącej się przewozem krajowym osób. Powyższe ustalenia dowodzą zatem, że w dniu kontroli skarżąca wykonywała okazjonalny przewóz osób. W tej sytuacji nieuzasadnione okazały się zarzuty skargi naruszenia prawa materialnego, a to art. 92 a ust. 1 u.t.d. Organy w oparciu o art. 4 pkt 11 u.t.d. trafnie zakwalifikowały przedmiotowy przewoź drogowy jako przewoź okazjonalny, który może być wykonywany tylko pojazdami określonymi w art. 18 ust. 4a i ust. 4b u.t.d., przy czym warunki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a), b) i c) u.t.d., muszą być spełnione łącznie. Samochód skarżącej nie spełniał ww. wymagań, ponieważ konstrukcyjnie przystosowany był do przewozu tylko 5 osób łącznie z kierowcą (niezgodność z art. 18 ust. 4a u.t.d.), podczas gdy przepisy wymagają, aby przewoź okazjonalny był wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Słusznie również organy nałożyły na skarżącą kary za naruszenie z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. Kierowca nie okazał do kontroli wypisu z licencji wydanej skarżącej na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób kontrolowanym samochodem. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli (...) wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Bezspornym jest, że kierowca nie okazał wymaganego dokumentu w postaci wypisu z licencji udzielonej wykonawcy przewozu. Nadto zasadnie uznano, że w dniu kontroli skarżąca nie zgłosiła w terminie 28 dni do posiadanej przez siebie licencji kontrolowanego pojazdu, tym samym zasadne było nałożenie na nią kary z tytułu naruszenia Ip.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Dodatkowo skarżąca naruszyła także lp. 1.13. zał. nr 3 do u.t.d. poprzez niewskazanie osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżone decyzje są prawidłowe. Organ nie przekroczył przy wymierzaniu kar maksymalnego ich pułapu określonego w art. 92a ust. 4 u.t.d. Wnioski decyzji znajdują pokrycie w materiale dowodowym, który został zgromadzony w sposób wynikający z przepisów prawa procesowego. Sąd nie dopatrzył się w przeprowadzonym postępowaniu okoliczności potwierdzających zarzuty skargi dot. naruszenia art. 7, art. 77, art. 78, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu zgormadzony przez organ materiał dowodowy był wystraczający do ustalenia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, a to wykonywanie przez skarżącą krajowego przewozu osób w dniu kontroli bez licencji, jak i pozostałych naruszeń załącznika nr 3 do u.t.d. Przesłuchanie kierowcy w charakterze świadka, jak i przesłuchane strony, były nieprzydatne, bowiem okoliczności na jakie miały stwierdzać, zostały już udowodnione innymi środkami dowodowymi, jak np. umową łączącą kierowcę z przewoźnikiem. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.