III SA/Kr 1106/17
PostanowienieWSA w Krakowie2018-02-20
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy może zostać oddalony, jeśli strona nie przedstawiła wystarczających dowodów na potwierdzenie swojej trudnej sytuacji majątkowej i finansowej?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy został oddalony, ponieważ oświadczenia skarżącego wzbudziły wątpliwości i były niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Strona nie wykazała zasadności wniosku w świetle ustawowych przesłanek, a jej niejasne odpowiedzi na wezwanie sądu interpretowane są na jej niekorzyść. Ponadto, możliwość dobrowolnego przekazywania znacznych kwot na rzecz wnuczki sugeruje zdolność do samodzielnego pokrycia kosztów pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy, wskazując na trudną sytuację materialną spowodowaną m.in. spaleniem się mieszkania i posiadaniem jedynie renty. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, dochodów, kosztów utrzymania oraz relacji z córką i wnuczką. Skarżący udzielił niepełnych i niejasnych odpowiedzi, co doprowadziło do oddalenia wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanawia: oddalić wniosek.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczył, iż domaga się ustanowienia adwokata.
Określając swoją sytuacją podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zadeklarował brak nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. Podniósł, że mieszkanie przy ul. L w K spaliło się.
Swoje miesięczne dochody oszacował na 2120,89,44 zł renty wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym.
Uzasadniając swoje starania nakreślił historię domu zlokalizowanego przy ul. L w K. Z wypowiedzi skarżącego wynika iż postrzega siebie jako osobę bezdomną. Powiada, że nie korzysta z pomocy społecznej. Twierdzi, iż wymaga systematycznego leczenia. Do wniosku dołączył druk PIT 40A za 2016 r., zaświadczenie z ZUS o wysokości świadczenia, kopię zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia z 20.02.2017 r. wydruk z rachunku bankowego za okres od 4.09.2017 r. do 8.11.2017 r.
Wobec tego, że oświadczenia skarżącego zwarte we wniosku wzbudziły wątpliwości, zarządzeniem z dnia 15.01.2018 r. poproszono skarżącego o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe celem wyjaśnienia:
• dlaczego skarżący pisze, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe skoro podawany przez niego w formularzu PPF adres zamieszkania (rubryka 2.1.) pokrywa się z adresem zamieszkania jego córki (vide: protokół k. 59) p. L. D. (vide: k. 21, 27 akt admin.)? W czym konkretnie wyraża się odrębność gospodarstwa domowego skarżącego?
• czy w związku ze swoim zamieszkaniem skarżący ponosi jakieś koszty związane z bieżącymi opłatami a jeśli tak to jak kształtuje się wysokość tych miesięcznych obciążeń? Jakie są koszty czynszu, zużycia prądu, gazu, dostawy wody, wywozu nieczystości, rachunków telefonicznych, RTV, i przedłożenie na tę okoliczność kopii stosownych rachunków bądź pokwitowań z ostatniego miesiąca albo za ostatni okres rozliczeniowy?
• kim dla skarżącego jest ujawniony w okazanej historii z rachunku bankowego beneficjent zleceń stałych z 8.09.2017; 9.10.2017 r.; 8.11.2017 r. opisany jako "D. A. ul. Ś" i jaki jest powód przekazywania tej osobie kwot po 1000 zł miesięcznie?
• czy rachunek o nr [...] jest jedynym jaki skarżący posiada? Z jakiego tytułu skarżący zlecił 5.09.2017 r. przelew wychodzący wewnętrzny do [...] Bank SA na kwotę 500 zł tytułem "wypłata z konta własnego?
• co stało się ze spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. G w K na zasadach wspólności małżeńskiej o które skarżący był pytany przy sprawie o sygn. akt III SA/Kr 1615/12?
• jaki jest obecnie stan cywilny skarżącego (np. żonaty, rozwiedziony, wdowiec)?
W odpowiedzi skarżący poprzestał na podaniu, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z córką a jej adres zamieszkania wykorzystuje jedynie jako korespondencyjny. Powiada, że A. D. jest jego wnuczką zaś kwoty po 1000 zł miesięcznie przekazuje na jej potrzeby. Nie wyjawił z jakiego tytułu zlecił 5.09.2017 r. przelew na 500 zł. Twierdzi, że mieszkanie przy ul. G w K zakupił wraz z zoną w 1994 r. oraz, że mieszkanie to małżonkowie darowali wnuczce A. D. w 2002 r. Powiada, że jest żonaty akcentuje jednak istniejącą między małżonkami rozdzielność "finansową". Twierdzi, że nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. ustanowienie adwokata o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04).
W realiach niniejszej sprawy oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony. Wątpliwości tych nie rozproszyły wybiórcze, gołosłowne i chwiejne odpowiedzi których udzielił na wezwanie. To powoduje, że przyznanie stronie w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Odnosząc się do wzmianki skarżącego o ustanowionej pomiędzy małżonkami rozdzielności "finansowej" zwrócić uwagę należy, że małżonkowie mają względem siebie obowiązek pomocy wynikający z art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który trwa tak długo jak długo istnieje małżeństwo. Wzmiankowany obowiązek obejmuje również prowadzenie procesów sądowych i pokrywanie związanych z nimi kosztów (por. postan. NSA w Warszawie z dnia 6 października 2004 r. GZ 71/04 a także postan. WSA w Gdańsku z 14 listopada 2005 r. I SA/Gd 140/04). Podkreślenia wymaga również i to, że skoro skarżącego stać na dobrowolne przekazywanie wnuczce co miesiąc kwot po 1000 zł "na jej potrzeby" to jest w stanie opłacić własnym sumptem pełnomocnika z wyboru. Poza tym na wnuczce jako osobie obdarowanej spoczywają określone powinności względem skarżącego wynikające choćby z art. 897 kc.
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło