III SA/Kr 1106/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 27 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym dnia 21 września 2018 r. na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczył, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Określając swoją sytuacją rodzinną podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Określając swój majątek wykazał działkę o pow. 10 arów przy ul. T w K ze spalonym budynkiem. Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacował na 2182,76 zł renty. Uzasadniając swoje starania podał że jest rencistą. Pobiera wykazaną rentę. Podnosi, że ma 84 lata i jest osobą schorowaną. Powiada, iż na leczenie wydaje miesięcznie 250 zł. Z wypowiedzi skarżącego wynika iż postrzega siebie jako osobę bezdomną ponieważ mieszkanie które zajmował spłonęło. Twierdzi, że przebywa dorywczo u znajomych lub rodziny. Powiada, że nie korzysta z pomocy społecznej. Do wniosku dołączył druk PIT 40A za 2017 r., zaświadczenie ZUS z dnia 21.09.2018 r. o wysokości wypłacanego świadczenia, kopię zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia z 21.03.2018 r. wydruk z posiadanego rachunku bankowego za okres od 4.06.2018 r. do 10.09.2018 r. Z urzędu stwierdza się, że jest to kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Poprzednio złożony (k. 49-54) oddalono (k. 67-72). Po sprzeciwie (k. 75) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sadowego oceniając, iż słusznie zwrócono uwagę, że istniejąca między skarżącym a jego małżonką rozdzielność finansowa nie może stanowić przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy, gdyż na małżonkach spoczywa prawny obowiązek udzielania wzajemnej pomocy co znajduje oparcie w przepisach art. 13 i 27 kro. Zdaniem Sądu prawidłowe było również stanowisko referendarza sądowego o możliwości opłacenia przez skarżącego usług pełnomocnika z wyboru, skoro stać go na dobrowolne przekazywanie wnuczce co miesiąc kwoty 1000 zł z przeznaczeniem "na jej potrzeby" (k. 77-82). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu bądź referendarza, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób zgodny z prawdą i przekonywujący. Generalnie bowiem ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący przeszedł jednak nad tym po raz kolejny do porządku mimo wiedzy wynikającej z uzasadnień czy to referendarza sadowego czy też pochodzących od Sądu, że oświadczenie zawarte w składanym wniosku musi odpowiadać prawdzie i pozwalać na całościową (a nie wybiórczą) ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych strony. Skarżący wiedział, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń, to jego sprawą jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tymczasem treść złożonego obecnie wniosku przez skarżącego stanowi powielenie poprzednio złożonego tzn. skarżący ponownie wpisał że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo (choć z jego późniejszym wyjaśnień wynika, że pozostaje w związku małżeńskim) i nie zadał sobie trudu by wyjaśnić, dlaczego w dalszym ciągu przekazuje wnuczce co miesiąc kwoty po 1000 zł (co wynika z okazanej historii posiadanego przez skarżącego rachunku bankowego). Skoro jednak po lekturze uzasadnień w/w orzeczeń decyzja skarżącego była taka a nie inna, to w konsekwencji nie było potrzeby wzywania obecnie strony o dodatkowe wyjaśnienia. Jedynym refleksem takiego działania byłoby przedłużanie postępowania, co stoi w sprzeczności z dyspozycją art. 7 ppsa nakładającym na sąd (a w zakresie powierzonych czynności także i referendarza) obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Konsekwentnie powtórzyć należy, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to wyłącznie sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Mając to na uwadze odmówiono wnioskowi skarżącego orzekając jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.