III SA/Kr 1106/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 lipca 2020 r., nr: [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. W wyniku kontroli drogowej przeprowadzonej 14 lutego 2020 r. we W przy ulicy M, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] 2020 r., nr [...], nałożył na G. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A G. S. (dalej: "skarżący", "strona") karę pieniężną w kwocie 8.000,00 zł w związku z popełnieniem naruszenia Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów procedury, jak i prawa materialnego. Skarżący zakwestionował ustalenia organu co do wykonywania przez niego przewozu okazjonalnego w dniu kontroli, wskazując, że przewóz ten odbywał na własny rachunek kierowca. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy") decyzją z 24 lipca 2020 r., nr [...], utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przyjął ustalenia organu l instancji za własne oraz w pełni podzielił jego stanowisko co do dokonanych naruszeń jak i osoby za nie odpowiedzialnej. Wskazano, że w dniu 14 lutego 2020 r. we W przy ulicy M zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki [...] o nr. rej. [...], którym kierował E. T. Kierowca przewoził dwóch pasażerów na trasie z ulicy K na ulicę B we W. Przejazd został zamówiony przez pasażera za pomocą aplikacji B. Pasażerowie zapłacili za przejazd kwotę 11 zł gotówką. Kierowca okazał wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydaną przez Starostę. Podczas kontroli stwierdzono, że podmiotem wykonującym przewoź w przedmiotowej sprawie był G. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A G. S. z siedzibą w R. Powyższe zostało ustalone na podstawie informacji stwierdzonych w protokole kontroli, okazanej umowy zlecenia zawartej pomiędzy stroną a kierowcą oraz przesłuchania kierowcy w toku postępowania administracyjnego w dniu 2 marca 2020 r. Dodatkowo ustalono, że kontrolowany pojazd jest przystosowany do przewozu maksymalnie 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli oraz polisy nr [...]. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewoź okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie organ odwoławczy z kierowcą. Nadto przewoź wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, gdyż warunki przewozu nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu, zapłata za przewoź nie została uregulowana na rzecz przedsiębiorcy w lokalu przedsiębiorstwa. Dlatego organ l instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8 000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz Ip. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, jak i o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Zakwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego a to: art. 7 i art. 77 § 1 .k.p.a., jak prawa materialnego - art. 92a ust. 1 i 7 oraz ust. 11 w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym. Skarżący zakwestionował ustalenia organu co do wykonywania przez niego przewozu okazjonalnego w dniu kontroli, wskazując, że przewóz ten odbywał na własny rachunek kierowca. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona i podlegała oddaleniu, skarżący nie wykazał bowiem skutecznie przed Sądem, że przedmiotowy przewóz osób nie był wykonywany w jego imieniu, zatem stwierdzone naruszenia powinny obciążać skarżącego, nie kierowcę samochodu. Skarżący prezentuje stanowisko, że organ nie wykazał powiązania między nim a przedmiotowym przewozem osób, kwestionując swoją odpowiedzialność w tym zakresie i twierdząc, że w dniu kontroli kierowca wykonywał przewóz na własny rachunek, co narusza art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz Ip. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. Nadto zarzucił przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający m.in. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, zwanej dalej u.t.d.), podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 zł za każde naruszenie. Jednakże suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł (ust. 3 u.t.d.). W myśl art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W pierwszej kolejności należy rozważyć, czy skarżący w dniu kontroli dokonywał przewozu okazjonalnego osób w rozumieniu u.t.d. Zgodnie z art. 4 pkt 11 powołanej ustawy, przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zwięzłość definicji przewozu okazjonalnego zawartej w ustawie o transporcie drogowym wymusza - celem prawidłowego zdefiniowania tego pojęcia - sięgnięcie do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny wynikających z przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300.88). Stosownie do art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Przewóz okazjonalny należy rozumieć zatem jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2007 r., sygn. akt l OSK 1361/06). Sąd w pełni podziela zatem prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definicji transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwałego prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie Sądu z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a to: z protokołu kontroli i zadań świadka (kierowcy) jednoznacznie wynika, że wykonywany w dniu 6 grudnia 2019 r. we W przez kierowcę E. T. przewóz osób na rzecz A G. S. miał niewątpliwie charakter okazjonalny i zarobkowy. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że usługa przewozu została zamówiona przez aplikację internetową B. W wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt C-34/15 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców. W tych okolicznościach należy przyjąć, że kierowca korzystając z aplikacji B przy nawiązywaniu kontaktu z klientem realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób na rzecz A G. S. Dzięki tej aplikacji i wykonanemu przewozowi przedsiębiorstwo A G. S. uzyskało wynagrodzenie za wykonany przewóz osób, co nie tylko potwierdza, że doszło do wykonania usługi w zakresie transportu drogowego, ale że usługa ta została wykonana w imieniu i na rzecz tego przedsiębiorstwa. W tej sytuacji nieuzasadnione okazały się zarzuty skargi naruszenia prawa materialnego, a to art. 92 a ust. 1 i 7 u.t.d. Organy w oparciu o art. 4 pkt 11 u.t.d. trafnie zakwalifikowały przedmiotowy przewoź drogowy jako przewoź okazjonalny, który może być wykonywany tylko pojazdami określonymi w art. 18 ust. 4a i ust. 4b u.t.d., przy czym warunki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a), b) i c) u.t.d., muszą być spełnione łącznie. Samochód skarżącego nie spełniał ww. wymagań, ponieważ konstrukcyjnie przystosowany był do przewozu tylko 5 osób łącznie z kierowcą (niezgodność z art. 18 ust. 4a u.t.d.), podczas gdy przepisy wymagają, aby przewoź okazjonalny był wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast w myśl Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżone decyzje są prawidłowe. Organ nie przekroczył przy wymierzaniu kar maksymalnego ich pułapu określonego w art. 92a ust. 4 u.t.d. Wnioski decyzji znajdują pokrycie w materiale dowodowym, który został zgromadzony w sposób wynikający z przepisów prawa procesowego. Sąd nie dopatrzył się w przeprowadzonym postępowaniu okoliczności potwierdzających zarzuty skargi dot. naruszenia art. 7, art. 77. W ocenie Sądu zgormadzony przez organ materiał dowodowy był wystraczający do ustalenia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, a to wykonywanie przez skarżącego krajowego przewozu osób w dniu kontroli i dokonanie naruszeń lp.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.