III SA/Kr 1108/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 9 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: I. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić ją z kosztów sądowych obejmujących połowę wpisu od skargi, II. w pozostałej części wniosek oddalić. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i małoletnią córką . Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi "stary rodzinny dom" o powierzchni 130 m2 i "GS-owski budynek (bar) wzięty na raty" . Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacował na kwotę 1600 zł z pracy męża. Wskazując na to podniosła, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza przynosi stratę a córką jako uczeń nie ma własnych dochodów. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że znajduje się – jej zdaniem – w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Twierdzi, że bar który prowadzi nie przynosi od dawna żadnych dochodów. Podaje, że ponosi duże koszty związane z utrzymaniem. Jej mąż pracuje dopiero od stycznia br. Córka jest licealistką. Podnosi, że z uwagi na stan zdrowia jest już po trzech operacjach. Stanowi to dla niej obciążenie i psychiczne i finansowe. Do wniosku dołączyła wydruki komputerowych obliczeń dochodu z biura podatkowego. Wynika z nich że w okresie od stycznia do maja skarżąca przy przychodzie 28.496,54 zł odnotowała stratę w wysokości 3409,49 zł. Stratę odnotowała także w latach ubiegłych (2012-2014). Przedstawiła również kopie posiadanej dokumentacji medycznej w tym karty informacyjne leczenia szpitalnego. Wezwana udzieliła dalszych wyjaśnień. Przedstawiona kopia rocznego rozliczenia podatkowego za rok 2014 r. potwierdza, że na prowadzonej działalności gospodarczej skarżąca wykazała stratę 14636,06 zł (przy przychodzie 68899,16 zł i kosztach jego uzyskania 83535,22 zł). Jednocześnie obrazuje, że skarżąca osiągnęła również dochód (5488,68) z innych źródeł. Także małżonek skarżącej miał w ubiegłym roku własne źródła dochodu a jego łączna wysokość po odliczeniu kosztów wyniosła 13351,34 zł. Skarżąca podała, że w koszty uzyskania przychodu wlicza zakup towarów, płatności ze nośniki energii, wodę, telefon, monitoring obiektu, płatności za usługi podatkowe, wynagrodzenia pracowników, składki ZUS. Oświadczyła, że pełnomocnikowi procesowemu zapłaciła 800 zł. Nie przestawiła pisemnych oświadczeń osób znajomych, które udzieliły jej pożyczek twierdząc, że spotkała się ze strony tych osób z odmową. Umowy zawierała zaś ustnie. Z przedstawionej kopi zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach wynika, że przy ubieganiu się o pożyczkę w SKOK, małżonek skarżącej wykazywał miesięczne dochody netto na poziomie 1768,41 zł. Pożyczkę zaciągnął w sierpniu br. na kwotę 17 tyś. zł. Raty ma ustalone do września 2020 r. Spłaca je aktualnie w wysokości 339,37 zł. Skarżąca wyjaśniła, że posiadają z mężem jeden wspólny rachunek bankowy, z którego dokonują wszystkich opłat dotyczących gospodarstwa domowego. Podała, że za wodę płaciła ostatnio 326,91 zł co potwierdza rachunek (za okres trzech miesięcy), za usługi komunalne 35 zł, za gaz 60 zł, za rtv 180 zł. Ostatnie wymienione trzy wydatki wynikają z przedstawionego wydruku rachunku. Z przedstawionych wyciągów obrazujących historię operacji dokonywanych na tym rachunku wynika nadto, że: w okresie od 08/06/2015 do 07/07/2015 środki dostępne wynosiły 8391,82 zł zaś saldo końcowe zamknęło się kwotą 591,82 zł na plus; w okresie od 08/07/2015 do 07/08/2015 środki dostępne wyniosły 9199,86 zł a saldo końcowe zamknęło się kwotą 1399,86 zł na plus; w okresie od 08/08/2015 do 07/09/2015 r. środki dostępne wyniosły 4878,14 a saldo kocowe zamknęło się kwotą minus 2921,86 zł na uwagę zasługuje jednak dokonany przez męża skarżącej w dniu 14/08/2015 r. przelew 3540,00 zł tytułem "wpłaty za wczasy". Z własnej inicjatywy skarżąca przedstawiła wezwania, monity i upomnienia kierowane do niej jako przedsiębiorcy o zapłatę gazu, telefonu, opłat ZAIKS, energii elektrycznej. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" co oznacza, że przedstawiała je w sposób przekonywujący. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wnioskodawczyni złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa a na wezwanie udzieliła dalszych wyjaśnień. Oświadczenia wnioskodawczyni uzupełnione przedłożonymi kopiami dokumentów źródłowych uznać należy za wystarczające. Tworzą bowiem w miarę spójny obraz sytuacji strony. Ta nie jest tak zła jak starała się to przedstawić na początku skarżąca ani tak dobra aby a limine oddalić jej wniosek w całości. Jak we wszystkim należy zachować odpowiednią relację proporcjonalności. Skarżąca wykazuje co prawdą "stratę" na prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej ale dla każdego oczywistym pozostaje, że koszty uzyskania przychodu generujące stratę są wyliczane w sposób szczególny, wyznaczany regułami adekwatnymi dla celu do jakiego instytucja ta została powołana i w związku z tym nie znajdują prostego przełożenia na rzeczywistą sytuacją osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest wysokość środków jakie skarżąca miała do dyspozycji na posiadanym wspólnie z mężem rachunku bankowym. Przypomnieć wypada, że w okresie od 08/06/2015 do 07/07/2015 wynosiły one 8391,82 zł; w okresie od 08/07/2015 do 07/08/2015 wyniosły 9199,86 zł; w okresie od 08/08/2015 do 07/09/2015 r. wyniosły 4878,14. W tym ostatnim okresie saldo końcowe zamknęło się co prawda kwotą minus 2921,86 zł ale nie można tracić z pola widzenia, że na takim wynik wpływ miał dokonany przez męża skarżącej w dniu 14/08/2015 r. przelew kwoty 3540,00 zł tytułem "wpłaty za wczasy". Nadinterpretacją rzeczywistej sytuacji były też twierdzenia skarżącej, że mąż pracuje dopiero od stycznia br. Zwrócenia uwagi bowiem wymaga, że małżonek skarżącej miał także i w ubiegłym roku własne źródła dochodu. Taki stan rzeczy potwierdza, okazana kopia rocznego rozliczenia podatkowego za rok 2014 r. Z drugiej strony nie można tracić z pola widzenia konieczności posiłkowania się przez małżonków pożyczką zaciągniętą w SKOK na kwotę 17 tyś. zł, która spłacać będą do września 2020 r., okazanych przez skarżącą monitów i upomnień kierowanych do niej jako przedsiębiorcy o zapłatę gazu, telefonu, opłat ZAIKS, energii elektrycznej a także sygnalizowanego przez skarżącą stanu jej zdrowia. Uwzględniając to wszystko i korzystając z tego, że sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy. (tak. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie I) udzielono więc skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tyle, że nie poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości a jedynie z połowy wpisu od skargi. Takie rozstrzygnięcie uwzględnia bowiem ogólny status strony zabezpieczając skarżącej gwarantowane konstytucją prawo do sądu a jednocześnie chroni wymiar sprawiedliwości przed nieuzasadnioną roszczeniowością strony. Toteż mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 i §4 ppsa.