III SA/Kr 1111/08

PostanowienieWSA w Krakowie2009-02-19

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy może być rozpatrywany w zakresie całkowitym, nawet jeśli skarżący wcześniej uzyskał zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy może być rozpatrywany w zakresie całkowitym, nawet jeśli skarżący wcześniej uzyskał zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowym. Sąd powinien rozpatrzyć wniosek w oparciu o przesłanki materialne przyznania prawa pomocy, biorąc pod uwagę całokształt sytuacji materialnej i zdrowotnej wnioskodawcy, w tym jego wiek, stan zdrowia, dochody oraz posiadany majątek.
Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskodawca, 68-letni emeryt, przedstawił swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody, posiadanie domu i nieruchomości rolnej, a także znaczne wydatki na leczenie. Wcześniej uzyskał zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za uzasadnione postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że należy do niego 60 metrowy dom z 8 metrowym mieszkaniem oraz nieruchomość rolna o areale 3,56 ha leżąca odłogiem. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na 1225,68 zł emerytury wyjaśniając, że do wypłaty otrzymuje 1036 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że ma 68 lat. Ponieważ cierpi na szereg schorzeń znaczną cześć środków jakimi dysponuje pochłaniają wydatki na lekarstwa. Stan zdrowia ogranicza jego możliwości zarobkowe. Dom gdzie zamieszkuje pozbawiony jest podstawowych wygód jak woda, prąd, łazienka czy CO. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Okoliczność, że przed złożeniem obecnego wniosku o ustanowienie adwokata skarżący wcześniej domagał się zwolnienia od kosztów sądowych (k. 21) które na mocy postanowienia z dnia 3 lutego 2009 r. uzyskał (k. 27) nie ma większego znaczenia, po prostu dlatego, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" nie sprzeciwiają się możliwości wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Co więcej, ponieważ aktualne żądanie skarżącego nie zachodzi na zakres udzielonego wcześniej prawa pomocy jego wniosek można i należy rozpatrzyć tylko w oparciu o przepisy określające przesłanki materialne warunkujące przyznanie prawa pomocy bez potrzeby sięgania do trybu przewidzianego w art. 165 ppsa. Inna rzecz, że wskutek przyjętej taktyki procesowej wniosek skarżącego należy rozpatrywać nie pod kątem przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym lecz pod kątem przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym a więc z przepisu art. 246 §1 pkt. 1 ppsa. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że w przypadku kolejnego pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia skarżący mimo iż wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym siłą faktu skorzysta jednak z prawa pomocy w zakresie całkowitym które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (por. art. 245 §2 ppsa). Przyjęciu odmiennej optyki stoją więc na przeszkodzie i argumenty jakie daje się wywieźć z porównania zakresów logicznych przepisów art. 245 §3 i §2 ppsa i zapatrywanie, że obniżenie standardów w takim przypadku, stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie wnioskodawcy składającego dwa następujące po sobie wnioski najpierw poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych a następnie poprzez ustanowienie na swoją rzecz kwalifikowanego zastępstwa procesowego w stosunku do wnioskodawców żądających od razu przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozważania te gdy chodzi o sytuację skarżącego mają przy tym walor li tylko teoretyzujący. Na podstawie złożonego wraz z wnioskiem (art. 243 ppsa) oświadczenia skarżącego o jakim mowa w art. 252 ppsa i opierając się na argumentacji zbieżnej z powołaną wcześniej należy podnieść, że możliwości płatnicze tego samotnego starszego emeryta z niezbyt wysokim świadczeniem, borykającego się z problemami natury z zdrowotnej są znikome nawet jeśli posiada niewielki dom i skrawek roli. Zbycia domu w celu zdobycia środków na koszty postępowania trudno zaś od niego wymagać. Stanowiłoby to bowiem pozbawienie skarżącego koniecznego utrzymania (por. orzecz. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52). Podobnie jak i nieruchomości rolnej, nawet gdy ta leży odłogiem. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że osoba borykająca się z problemami zdrowotnymi powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem na wypadek jakichś poważniejszych powikłań nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia. Pozostaje bowiem cały szereg kosztów dodatkowych. Biorąc pod uwagę wiek skarżącego oraz wskazywane przezeń problemy zdrowotne trudno czynić mu zarzuty, że nie stara się poprawić swej sytuacji własnym staraniem. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło