III SA/Kr 1112/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za uzasadnione postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustawić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w dwu złożonych na urzędowych formularzach "PPF" wnioskach o przyznanie prawa pomocy domagał się najpierw zwolnienia od kosztów sądowych a następnie ustanowienia adwokata. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że należy do niego 60 metrowy dom z 8 metrowym mieszkaniem oraz nieruchomość rolna o areale 3,56 ha leżąca odłogiem. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na 1225,68 zł emerytury. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że ma 69 lat. Ponieważ cierpi na szereg schorzeń znaczną cześć środków jakimi dysponuje pochłaniają wydatki na lekarstwa. Stan zdrowia ogranicza jego możliwości zarobkowe. Dom gdzie zamieszkuje pozbawiony jest podstawowych wygód jak woda, prąd, łazienka czy CO. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Okoliczność, że wskutek przyjętej przez siebie taktyki procesowej skarżący miast jednego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym złożył dwa najpierw o zwolnienie od kosztów sądowych a następnie ustanowienie adwokata ma tylko to znaczenie, iż na jego żądania należy patrzeć nie pod kątem przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym lecz pod kątem przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym a więc z przepisu art. 246 § 1 pkt. 1 ppsa. Przyjęciu odmiennej optyki stoją bowiem na przeszkodzie i argumenty jakie daje się wywieźć z porównania zakresów logicznych przepisów art. 245 §3 i §2 ppsa i zapatrywanie, że obniżenie standardów w takim przypadku, stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie wnioskodawcy składającego dwa następujące po sobie wnioski najpierw poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych a następnie poprzez ustanowienie na swoją rzecz kwalifikowanego zastępstwa procesowego w stosunku do wnioskodawców żądających od razu przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne". Owa "dokładność" stopniowana jest z kolei przeświadczeniem czy to sądu czy to referendarza, że strona okoliczności te wykazała to znaczy przedstawiła je w sposób przekonywujący. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny jego aktualnych możliwości płatniczych z uwagi na fakt, że niniejsza sprawa nie jest jedyną jaka skarżący inicjuje przed tutejszym Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Wzywany w uprzednich o wykazanie podnoszonych przez siebie okoliczności przedstawiał kopie posiadanych dokumentów źródłowych w postaci zaświadczenia lekarskiego, karty informacyjnej leczenia szpitalnego, wyników badań specjalistycznych jakie był przechodził, odcinka emerytury, paragonu z apteki wraz z pisemnymi wyjaśnieniami. Skarżący nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać samotnego emeryta z niezbyt wysokim świadczeniem, borykającego się z problemami natury zdrowotnej. Spojrzenia takiego nie zmienia przy tym ujawniony przezeń majątek. Chociaż bowiem co do zasady ma on określoną wartość podkładową dla ewentualnej pożyczki to jednak wysokość bieżących dochodów skarżącego powoduje, że kwestia wymaganej przez banki zdolności kredytowej jest więcej niż dyskusyjna. Zbycia tego domu w celu zdobycia środków na koszty postępowania trudno zaś od niego wymagać. Stanowiłoby to bowiem pozbawienie skarżącego koniecznego utrzymania (por. orzecz. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52). Podobnie jak i nieruchomości rolnej, nawet gdy ta leży odłogiem. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że osoba borykająca się z problemami zdrowotnymi powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem na wypadek jakichś poważniejszych powikłań nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia. Pozostaje bowiem cały szereg kosztów dodatkowych choćby na część leków nierefundowanych czy zaordynowanej diety. Biorąc pod uwagę wiek skarżącego oraz wskazywane przezeń problemy zdrowotne trudno czynić mu zarzuty, że nie stara się poprawić swej sytuacji własnym staraniem. Skarżący nie za bardzo miał też możliwości by poczynić stosowne oszczędności. Pomijając, że taka argumentacja niezbyt przyjmuje się w praktyce orzeczniczej sadów administracyjnych ważniejszym jest to, że dochody skarżącego są jednak niższe od przeciętnych zarobków pracowników zatrudnionych w gospodarce. Biorąc to wszystko pod uwagę należało skarżącemu udzielić pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.