III SA/Kr 1115/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 7 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi B. S. na akt Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i małoletnim synem. Określając majątek swój i osób tworzących jej gospodarstwo domowe uwidocznił, że nie posiadają żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Dochody swojego gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na kwotę 2160,83 zł zaznaczając że składa się na to 1396,83 zł otrzymywanego przezeń wynagrodzenia plus przyznane żonie świadczenia rodzinne, pielęgnacyjne i zasiłek pielęgnacyjny. Uzasadniając swoje starania podniósł, że środki finansowe jakie posiada wystarczają tylko na zapewnienie codziennych opłat i wydatków związanych z przeżyciem oraz zapewnieniem rehabilitacji syna, który choruje na autyzm dziecięcy. Określając stałe miesięczne obciążenia budżetu gospodarstwa domowego wskazał , że na opłaty za bezumowne korzystanie z lokalu, wodę, ścieki i wywóz nieczystości przeznaczać muszą 594,78 zł, na prąd ok. 100 zł, na telefon ok. 60 zł, na gaz ok. 60 zł, na dowóz dziecka na zajęcia dodatkowe ok. 60 zł, na dojazdy do pracy 43 zł, na wyżywienie całej rodziny ok. 600 zł. Do tego wszystkiego dochodzi jeszcze 120 zł opłaty za przedszkole. Żona nie pracuje bo zajmuje się niepełnosprawnym dzieckiem. Wszelkie przychody z pracy skarżącego idą na bieżące wydatki i opłaty rachunków. W skład majątku rodzinnego wchodzą tylko przedmioty codziennego użytku niskiej wartości. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy. Opierając się na argumentacji zbieżnej z tą jaka legła u podstaw uznania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, że przyznawanie dodatków mieszkaniowych mieści się w szeroko rozumianej kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej należy wyrazić zapatrywanie, że skoro na pomoc mieszkaniową gminy mogą liczyć mieszkańcy mający niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i osiągający niskie dochody to sprawy mające za przedmiot odmowę lub przyznanie lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu mieszkaniowego kwalifikować należy w podobny sposób. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jej wniosek należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje jednak bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Jednocześnie zwrócenia uwagi wymaga, iż przyjęta przez ustawodawcę konstrukcja prawna opiera się na założeniu, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że strony najzwyczajniej nie będzie stać na pokrycie wymaganych opłat to może wydać rozstrzygniecie w przedmiocie zwolnienia bez konieczności dokonywania wezwań strony o złożenie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenie dokumentów źródłowych (arg. ex art. 255 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Niewielkie nieścisłości należy położyć na karb nieporadności strony. Skarżący ze swoją rodziną nie należą do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osoby bez majątku, z niewielkim dochodem, mającą de na utrzymaniu małe dziecko z problemami zdrowotnymi. Prosta arytmetyka wskazuje, że środki jakimi dysponuje gospodarstwo domowe skarżącego wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życia codziennego. Skoro zaś aktualnie skarżący nie ma majątku, jego gospodarstwo domowe dysponuje niewielkim dochodem przeznaczanym w całości na bieżącą egzystencję to przewidując nawet minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie, to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Z tego względu należało więc udzielić skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając dla niego radcę prawnego, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.