III SA/Kr 1118/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 27 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów postanawia: I. oddalić wniosek w zakresie obejmującym żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi mieszkanie o powierzchni 44,09 m2 stanowiące współwłasność skarżącego i matki. Do skarżącego należą także dwie działki: jedna w Ł o powierzchni 0,4239 ha i druga o powierzchni 470 m2 w "[...]" w B. Skarżący ma 2000 zł oszczędności zaś jego matka 10000 zł oszczędności. Nie posiadają przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 1421,98 zł emerytury matki, z czego do wypłaty otrzymuje ona 1389,67 zł (dowód: odcinek emerytury). Uzasadniając swoje starania skarżący zaakcentował, że zamieszkuje w wymienionym mieszkaniu razem ze swoją matką. W chwili obecnej skarżący nie posiada własnych dochodów. Od momentu usunięcia go ze studiów doktoranckich jest zarejestrowany w Grodzkim Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Wcześniej skarżący otrzymywał kilkuset złotowe stypendia. Skarżący wyjaśnił, że stara się sprzedać działkę w Ł, podniósł jednak że jego zdaniem sprzedaż nie powinna mieć miejsca pod wpływem presji czasowej. Twierdzi, że posiada zadłużenie u członków swojej rodziny na kwotę ok. 20.000 zł. Jest właścicielem samochodu osobowego marki Ford Fiesta z 1986 r. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające likwidację rachunku w domu maklerskim [...], wyciąg z "martwego" konta w Domu Maklerskim [...] oraz kopię wyciągu z rachunku w Domu Maklerskim "[...]" ze stanem walorów o wartości 27,67 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że jeśli skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką zasadności jego wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt. 1 ppsa). Z oświadczenia skarżącego wynika jednak, że dysponuje własnymi oszczędnościami w kwocie 2000 zł zaś pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym matka ma 10.000 zł oszczędności. Okoliczności ta siłą rzeczy niweczą więc zasadność ustaleń co do tego, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazane zasoby pieniężne pozwalają bowiem skarżącemu na opłacenie wpisu od skargi ustalonego na kwotę 200 zł (vide: zarządzenie z dnia 13.09.2011 r. k. 40). Przedstawiona sytuacja nie przekreśla jednak starań skarżącego w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa in fine) jeśli nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia takiego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Realia niniejszej sprawy stwarzają podstawy do takich ustaleń. Nie można bowiem tracić z pola widzenia posiadanego przez skarżącego u członków rodziny zadłużenia a także obecnego statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Zarazem z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen i usług środki jakimi dysponuje gospodarstwo domowe skarżącego - na które składa się tylko emerytura jego matki - wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb. Okoliczność, że do skarżącego i jego matki należy wykazany majątek nieruchomy nie zmienia tego spojrzenia. Chociaż bowiem posiada on pewną wartość sprzedażną względnie podkładową to jednak trudno byłoby wymagać od skarżącego rozporządzeń tego rodzaju w stosunku do mieszkania, które zabezpiecza podstawowe potrzeby bytowe skarżącego i jego matki. Zgodzić też należy się ze skarżącym, że planowana przez skarżącego sprzedaż działki w Ł, nie powinna mieć miejsca pod wpływem presji czasowej. Co się zaś tyczy wykazanego przez skarżącego ogródka działkowego czy samochodu osobowego Ford Fiesta z 1986 r. to mają one znikomą wartość rynkową. Wszystko to razem wzięte prowadzi więc do logicznej konkluzji, że w obecnej sytuacji skarżący nie będzie w stanie opłacić kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i matki. Stąd też należało przyznać mu prawo pomocy w takim zakresie a w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).