III SA/Kr 1118/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Lechowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 kwietnia 2014 r. wniosku radcy prawnego J. K. – F. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 27 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów postanawia przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie radcy prawnemu J. K. – F., Kancelaria Radcy Prawnego, ul. [...] w K, tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu wynagrodzenie w kwocie 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności obowiązującą w dniu orzekania oraz zwrot wydatków w wysokości 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt 1118/11 uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 27 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia B. K. z listy doktorantów oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji wraz z postanowieniami Rektora Uniwersytetu z dnia 27 czerwca 2011 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz z dnia 7 marca 2012 r. w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania. W punkcie IV wyroku Sąd przyznał od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego J. K.– F., Kancelaria Radcy Prawnego, ul. [...] w K, tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem I instancji kwotę 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług. W toku postępowania przed sądem I instancji Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 6 czerwca 2012 r. sygn. akt 1118/11 w ramach prawa pomocy ustanowił dla skarżącego radcę prawnego. Na tej podstawie Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w dniu 5 lipca 2012 r. wyznaczył dla skarżącego pełnomocnika w osobie radcy prawnego U. T. Następnie Dziekan OIRP w dniu 19 lipca 2012 r. wyznaczył dla skarżącego nowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego D. M. - K. W dalszej kolejności Dziekan OIRP w dniu 22 listopada 2012 r. wyznaczył dla skarżącego nowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego J. K. - F. J. K. – F. sporządziła i wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt 1118/11. W skardze zawarła wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej ani w części ani w całości pomocy prawnej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył termin rozprawy na 28 sierpnia 2013 r. B. K. w pismach z dnia 16 sierpnia 2013 r., które wpłynęły do NSA 21 sierpnia 2013 r., zwrócił się o odroczenie rozprawy z powodu utraty zaufania do pełnomocnika oraz o zmianę pełnomocnika. Na rozprawie stawiła się radca prawny J. K.- F. Podtrzymała wniosek skarżącego. NSA odroczył termin rozprawy na 8 października 2013 r. Dziekan OIRP w dniu 17 września 2013 r. wyznaczył dla skarżącego nowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego K. B. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1156/13 oddalił skargę kasacyjną B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt 1118/11. Radca prawny J. K. – F. w piśmie z dnia 10 października 2013 r. wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej oraz udziałem w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 28 sierpnia 2013 r. Dodatkowo przedłożyła zestawienie poniesionych kosztów: przejazdu pociągiem na rozprawę (Kraków – Warszawa) – 127 zł, powrotu samolotem – 122,8 zł oraz biletów tramwajowych z Warszawy – 4,4 zł i Krakowa – 2,8 zł; razem - 257 zł. Wniosła o zwrot ww. kwoty. Załączyła kopie faktur VAT na bilet kolejowy i lotniczy a także kopie biletów komunikacji miejskiej. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 3 stycznia 2014 r. sygn. akt 1118/11 przyznał w punkcie I radcy prawnemu J. K. – F. kwotę 180 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo procesowe wykonane na zasadzie prawa pomocy podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług oraz w punkcie II oddalił wniosek w zakresie żądania dotyczącego zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 3 lutego 2014 r. Od punktu II powyższego postanowienia radca prawny J. K. – F. wniosła sprzeciw przesyłką pocztową nadaną w dniu 8 lutego 2014 r. Podniosła, że wadliwie nie uwzględniono wniosku w zakresie zwrotu wydatków w łącznej kwocie 257 zł związanych z podróżą na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 28 sierpnia 2013 r. Podniosła też, że obecność profesjonalnego pełnomocnika na posiedzeniu sądowym jest wypełnieniem obowiązku wynikającego z Kodeksu Etyki Radcy Prawnego oraz standardów wykonywania zawodu, w związku z czym koszty podróży należy potraktować jako niezbędne wydatki. Załączyła również kopię pisma Dziekana OIRP skierowanego do pełnomocnika. Stwierdziła, że pismo to świadczy, iż pełnomocnik występował do odpowiednich organów korporacyjnych z wnioskiem o wyznaczenie pełnomocnika z okręgu warszawskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. O przyznaniu lub odmowie przyznania pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu w ramach prawa pomocy wynagrodzenia oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków orzeka w drodze postanowienia wydawanego na posiedzeniu niejawnym referendarz sądowy albo sąd w składzie jednego sędziego (art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.), na które przysługuje odpowiednio sprzeciw lub zażalenie (art. 259 § 1 i 2 lub 227 P.p.s.a.) wolne od opłat sądowych. W razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. (art. 260 P.p.s.a.) W sprawie sprzeciw został skutecznie wniesiony, zatem całe postanowienie referendarza utraciło moc a wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podlegał rozpatrzeniu przez Sąd. Zgodnie z treścią art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j.: Dz.U. z 2010 r., nr 10, poz. 65 ze zm.), koszty pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ponosi Skarb Państwa. Wysokość opłat, stawki minimalne oraz zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej reguluje rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r., nr 163, poz. 1349 ze zm.) – dalej "rozporządzenie". Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały opłacone w całości lub w części (§ 16 rozporządzenia). Katalog czynności, za których dokonanie przyznawane jest pełnomocnikowi wynagrodzenie został określony w § 14 rozporządzenia. W myśl § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji radcy prawnemu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stosownie do § 15 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4, oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. W sprawie pełnomocnik skarżącego - radca prawny została wyznaczona w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji, sporządziła i wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku oraz brała udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W skardze kasacyjnej zawarła stosowne oświadczenie, że opłaty nie zostały opłacone w całości lub w części. Spełnione zostały, zatem przesłanki określone w art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia do przyznania wynagrodzenia w wysokości 180 zł (75% z 240 zł). Stosownie zaś do treści § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, należną opłatę sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Ponadto radca prawny przedłożyła również wykaz poniesionych wydatków na bilety komunikacyjne zakupione w celu reprezentowania skarżącego na rozprawie przed NSA, za które poniosła wydatki w wysokości 257 zł. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w ramach niezbędnych wydatków radcy prawnego związanych ze świadczeniem pomocy prawnej mieszczą się koszty podróży do Naczelnego Sądu Administracyjnego celem udziału w rozprawie sądowej (por. np.: postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 19 marca 2014 r. sygn. II SA/Po 626/12 dostępne w CBOSA). W tej sytuacji należy uznać, że wskazane wydatki mieszczą się w pojęciu niezbędnych wydatków radcy prawnego w rozumieniu art. 250 P.p.s.a. co uzasadnia ich zwrot. Znajdują również potwierdzenie w przedłożonych przez pełnomocnika dokumentach, w związku z czym zostały ocenione jako udokumentowane. Dlatego też orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie wskazanych przepisów.