III SA/Kr 1119/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia 30 lipca 2010r. w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym postanawia: przywrócić skarżącemu J. J. termin do złożenia wpisu sądowego od skargi Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 30 lipca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, orzekającej o odpowiedzialności J. J. za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym. J. J. wniósł skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 5 października 2010r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 36.186 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi, którego odpis został doręczony skarżącemu w dniu 11.10.2010 r. W zakreślonym terminie wpis nie został uiszczony. Skarżący złożył, wysłany za pośrednictwem poczty w dniu 5 listopada 2010r., wniosek o zwolnienie od kosztów wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od wpisu sądowego. Skarżący uzasadnił wniosek o przywrócenie terminu tym, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu odebrała jego żona i nie poinformowała go o tym. Dopiero w dniu 29 października 2010 r. przekazała go skarżącemu wraz z inną korespondencją. Skarżący stwierdził, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy i wniosek jest w pełni uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 45 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a.: pismo w postępowaniu sądowym (pismo strony) obejmuje wnioski i oświadczenia stron. Zgodnie z kolei z art. 46 § 1 p.p.s.a.: każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. Oznaczenie rodzaju pisma polega na wskazaniu określenia zgodnego z treścią pisma i nazwą, jaką takiemu pismu nadają przepisy ustawy. Niewłaściwe oznaczenie rodzaju pisma nie może wywoływać dla strony ujemnych skutków procesowych, jeżeli z treści pisma wynika, jaki jest jego rodzaj. Nadto wymaga podkreślenia, że każde pismo, niezależnie od tego, jakie oznaczenie nada mu strona, winno być rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w treści pisma (postanowienie NSA, 2008.07.01, sygn. I OZ 470/08, LEX nr 494321). Odnosząc się do podnoszonego przez skarżącego sposobu doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 72 § 1 p.p.s.a.: jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Jest to tzw. doręczenie zastępcze. Niedochowanie należytej staranności przez osobę uprawnioną przez ustawodawcę do odbioru poczty i zobowiązującej się do przekazania adresatowi przesyłki nie stanowi okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu. Doręczenie dokonane w trybie art. 72 p.p.s.a. do rąk dorosłego domownika traktowane winno być jako równoznaczne z doręczeniem stronie i wywołuje takie same skutki, łącznie z rozpoczęciem biegu terminów do wystąpienia ze środkami procesowymi. Mając na uwadze szczególny charakter doręczenia zastępczego, jego funkcje, a także okoliczność, iż doręczenie zastępcze nie może stanowić zamknięcia drogi do sądowej ochrony interesów strony, Sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności związane z prawidłowością doręczenia dokonanego w sposób zastępczy, a w szczególności, czy pismo dotarło do rąk adresata. W sprawie zdaniem Sądu, skarżący uprawdopodobnił, iż pismo dotarło do jego rąk dopiero w dniu 29 października 2010r. pomimo skuteczności doręczenia zastępczego w dniu 11.10.2010 r. Zgodnie z art. 230 § 1 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Do tego rodzaju pism należy w świetle § 2 powołanego przepisu, zaliczyć m.in. skargę. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 p.p.s.a.). Skutkiem procesowym braku uiszczenia należnego wpisu, mimo stosownego wezwania w tym przedmiocie, jest odrzucenie skargi - art. 220 § 3 p.p.s.a. Wystąpienie strony skarżącej po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, nie przerywa biegu terminu do opłacenia skargi. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w m.in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 706/09. Tym samym skarżący obowiązany był do uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, które nastąpiło w dniu 11.10.2010r. Ponieważ skarżący dopiero w dniu 5 listopada 2010r. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów, wniosek o przyznanie prawa pomocy nie przerwał biegu terminu do opłacenia skargi a tym samym złożona skarga na tym etapie postępowania, zawiera wadę fiskalną uniemożliwiającą nadanie jej dalszego biegu (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Z uwagi jednakże na to, że skarżący jednocześnie złożył wniosek określony jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów, Sąd rozpoznał jako pierwszy ten wniosek. Sąd postanowi przywrócenie terminu, jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2, 3, 4 p.p.s.a.). Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 p.p.s.a.). Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 p.p.s.a.). Przepisy nie przewidują terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, tak więc strona może składać taki wniosek w dowolnym czasie w toku trwającego postępowania. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p..p.s.a. Jak już wskazano, nie uiszczenie wpisu od skargi w zakreślonym terminie przy braku złożenia w takim terminie wniosku o prawo pomocy lub też złożenie takiego wniosku po upływie zakreślonego terminu skutkuje odrzuceniem skargi. Jednakże wobec tego, że możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest ograniczona żadnym terminem, nie jest możliwe uchybienie takiemu terminowi a tym samym przywrócenie takiego terminu. W takiej sytuacji wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy należałoby uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy. W konsekwencji powyższego Sąd uznał, że intencją wniosku skarżącego z dnia 5 listopada 2010 r., było przywrócenie terminu do wniesienia wpisu od skargi, skoro tylko zachowanie tego terminu umożliwiało skuteczne, bo przerywające bieg tego terminu, złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem Sądu, skarżący uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Na marginesie zauważyć należy, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy ale nie na urzędowym formularzu PPF. Wniosek ten będzie podlegał rozpoznaniu przez Sąd w odrębnym postępowaniu.