III SA/Kr 1121/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba (spr.) Sędziowie: WSA Michał Niedźwiedź WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi G.O. na postanowienie Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 12 czerwca 2025 r. nr NE.906.1.15.2025 w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest Postanowienie Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej jako "organ II instancji, "organ odwoławczy", "MWPIS") z dnia 12 czerwca 2025 r. nr.NE.906.1.15.2025 utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Myślenicach (dalej: "PPIS", "organ I instancji") z dnia 28 kwietnia 2025 r. nr 29/2025, znak: NEP.90802.2.218.2023 oddalające zarzuty wniesione przez G. O. (dalej: "Skarżący", "Zobowiązany") w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 31 lipca 2023 r., nr [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 27 marca 2025 r. Skarżący zgłosił do Wojewody Małopolskiego zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułem wykonawczym [...] z dnia 31 lipca 2023 r., które zostały przekazane do PPIS, celem zajęcia stanowiska w sprawie. Postanowieniem nr 29/2025, znak: NEP.90802.2.218.2023 z dnia 28 kwietnia 2025 r., PPIS oddalił zarzuty wniesione w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczącego egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj.: "Obowiązek wykonania szczepień ochronnych przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Streptococcus pneumoniae, odrze, śwince i różyczce u dziecka M. O. ur. [...] r." – córki Zobowiązanego, skarżący wniósł zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na brak umocowania prawnego. W związku z tym zarzutem PPIS omówił regulacje zawarte w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024 r., poz. 924 ze zm. – dalej "u.z.z.z.") podkreślając, że przepisy określające obowiązek poddawania dzieci szczepieniom ochronnym ustanawiają prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Również z orzecznictwa sądowego wynika, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika wprost z przepisów prawa i jest bezpośrednio wykonalny. Uchybienie przez rodziców temu obowiązkowi powoduje konieczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. PPIS podał, że zgodnie z §3 ust. 2 obowiązującego obecnie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 2077 dalej "rozporządzenie MZ") w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia określone zostały schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, obejmujące liczbę dawek oraz terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Obowiązek poddania osoby szczepieniu staje się egzekwowalny w chwili wejścia osoby objętej nim w granice wiekowe określone w rozporządzeniu, ponieważ w tym okresie obowiązkowe szczepienia ochronne powinny zostać wykonane. Okres objęty obowiązkiem poddania się szczepieniom ochronnym przeciwko poszczególnym chorobom wyraźnie wskazuje, że zapis ten określa czas powstania i wygaśnięcia obowiązku poddania się szczepieniom, a nie okres wymagalności tego obowiązku. Podsumowując organ I instancji stwierdził, że obowiązek szczepień ochronnych istnieje oraz posiada umocowanie prawne. W związku z tym oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, uznając go za bezpodstawny. Po rozpatrzeniu zażalenia Zobowiązanego, Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, postanowieniem z dnia 12 czerwca 2025 r. nr.NE.906.1.15.2025 utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia MPWIS przedstawił dokonane ustalenia związane z uchylaniem się przez Zobowiązanego od realizacji obowiązku szczepień ochronnych dziecka. Odnosząc się natomiast do zażalenia, organ II instancji podał, że w jego treści Zobowiązany zawarł liczne wskazania i informacje dotyczące przepisów Konstytucji RP, w tym art. 7, art. 8 ust.2, art. 30, art. 31, art. 39, art. 47, art. 93 oraz informację dotyczącą niewyrażenia zgody na poddawanie dzieci zabiegom medycznym. Organ odwoławczy ponadto zaznaczył, że powyższe wskazania nie mogą odnieść skutku prawnego, gdyż nie stanowią podstawy zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej w trybie art. 33 §2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r., poz. 132 ze zm., dalej "u.p.e.a."). Ustawa ta wskazuje przyczyny, które mogą stanowić podstawę wniesienia zarzutu i wyliczenie to ma charakter wyliczenia enumeratywnego, a nie przykładowego. Podniesione przez Zobowiązanego zarzuty, ze wskazaniem na wymienione w zażaleniu przepisy Konstytucji RP, nie mieszczą się w obowiązującym katalogu, zatem nie niweczą działania egzekucyjnego i nie stanowią przeszkody do jego kontynuowania. Wobec dalszego uchylania się od wykonania obowiązku szczepień ochronnych dziecka, który to obowiązek wynika bezpośrednio z przepisu prawa i braku zaświadczeń o czasowym lub trwałym odroczeniu wykonania obowiązku w trybie przewidzianym przepisami rozporządzenia MZ, obowiązek nie utracił przymiotu "wymagalności". MPWIS wskazał, że działania prowadzone przez organ I instancji wobec Zobowiązanego są zgodne z art. 2 i art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Tym samym PPIS realizował nie tyle możliwość, co obowiązek nadzoru nad szczepieniami ochronnymi w oparciu o przepisy prawa usankcjonowane zgodnie z funkcjonującym systemem prawnym wynikającym z Konstytucji RP. Powyższe nie stoi więc w sprzeczności z powołanymi przez Zobowiązanego przepisami Konstytucji RP, a wręcz przeciwnie, w pełni i właściwie konsumuje konstytucyjny porządek ustalony we wskazanych zapisach Konstytucji. Końcowo, odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o uchylenie w całości tytuł wykonawczego, MPWIS podał, że w żadnym z przepisów u.p.e.a. ustawodawca nie przewidział dla wierzyciela czynności polegającej na uchyleniu tytułu wykonawczego. W konsekwencji, organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie organu I instancji o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej jest prawidłowe, tym samym nie znajduje podstaw do uwzględnienia wniesionego przez Zobowiązanego zażalenia. Na postanowienie MPWIS Zobowiązany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego i konstytucyjnego. Podał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z pominięciem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, narusza prawa Skarżącego, a w szczególności: 1. Zasadę legalizmu (art. 7 Konstytucji RP), 2. Zasadę ochrony zdrowia i bezpieczeństwa jednostki (art. 68 Konstytucji RP), 3. Zasady procedury administracyjnej określone w art. 77 § 1, art. 97 § 1 pkt 4 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z powyższym, w ocenie Skarżącego, skarga jest uzasadniona i konieczna, a jej wniesienie stanowi jedyny skuteczny środek prawny prowadzący do uchylenia wadliwego aktu, który został w jej przekonaniu wydany bez podstawy prawnej oraz z pominięciem konstytucyjnych gwarancji ochrony praw jednostki. Zdaniem wnoszącego skargę, organ egzekucyjny dopuścił się rażącego naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego przed wydaniem postanowienia, a tym samym przed nałożeniem grzywny przymuszającej za rzekome niewykonanie obowiązku szczepienia ochronnego. W ocenie Skarżącego w szczególności organ: 1. Zignorował wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lutego 2025 r., sygn. V SA/Wa 2364/24, w którym sąd wprost orzekł, że egzekwowanie szczepień ochronnych, których termin wykonania wynikający z Programu Szczepień Ochronnych już upłynął (tzw. szczepienia przeterminowane), jest bezprawne, a żądanie ich wykonania po przekroczeniu granicy wieku przewidzianej w kalendarzu szczepień narusza obowiązujące prawo. Wyrok ten jednoznacznie przesądza, że niedochowanie terminu szczepienia zgodnego z kalendarzem nie może skutkować przypisaniem rodzicowi uchylania się od wykonania obowiązku, co wyklucza możliwość stosowania wobec niego sankcji egzekucyjnych. 2. Nie uwzględnił orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19, w którym TK stwierdził, że obowiązek szczepień może wynikać wyłącznie z aktu normatywnego rangi rozporządzenia, wydanego przez ministra właściwego do spraw zdrowia jako aktu wykonawczego do ustawy - a nie z wewnętrznych dokumentów, komunikatów Głównego Inspektora Sanitarnego, kalendarzy PSO, czy tzw. indywidualnych kalendarzy szczepień tworzonych przez lekarzy lub sanepid. W świetle tego orzeczenia, dokumenty o charakterze instrukcyjnym (np. kalendarz szczepień publikowany przez GIS) nie mają mocy wiążącej, nie mogą być podstawą prawną do ustalania obowiązku po stronie obywatela ani tym bardziej do nałożenia sankcji w trybie egzekucji administracyjnej. 3. Zaniechał analizy przedawnienia obowiązku szczepień w kontekście wieku dziecka oraz kalendarza szczepień będącego załącznikiem nr 1 do rozporządzenia MZ. Organ nie wykazał, które z rzekomo "zaległych" szczepień są nadal wymagalne i nieprzedawnione, co - zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych - jest warunkiem sine qua non prowadzenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 15 września 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 567/24). Brak tej analizy oznacza, że rozstrzygnięcie zostało wydane w oderwaniu od rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego. 4. Nie przeprowadzono dowodu z dokumentacji medycznej i kwalifikacji lekarskiej, która potwierdzałaby aktualność wskazanych szczepień oraz zgodność ich wykonania ze standardami przewidzianymi w art. 17 ust. 4 u.z.z.z. Zgodnie z tą ustawą, obowiązek szczepienia powstaje wyłącznie po uprzednim przeprowadzeniu kwalifikacyjnego badania lekarskiego, a jego brak (lub brak pełnej odpowiedzialności lekarza za skutki uboczne) uniemożliwia wykonanie szczepienia zgodnie z prawem i z zasadą bezpieczeństwa pacjenta. 5. Nie odniesiono się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 30 stycznia 2025 r., C-586/23 P, w którym TSUE podkreślił, że egzekwowanie obowiązku medycznego może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy lekarz odpowiedzialny za podanie preparatu przyjmie na siebie pełną odpowiedzialność za jego skutki. W analizowanej sprawie dokumentacja nie zawiera żadnych dowodów potwierdzających spełnienie tej przesłanki, co organ w sposób całkowicie bezpodstawny pominął. 6. Pominął równoległe postępowanie odwoławcze przed Ministrem Zdrowia, toczące się z inicjatywy strony, co - zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. – powinno skutkować obligatoryjnym zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Wszystkie powyższe zaniechania, zdaniem Skarżącego, świadczą o rażącym naruszeniu art. 77 § 1 k.p.a. i przesądzają o konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym Skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie w całości, z uwagi na jego rażącą sprzeczność z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności z art. 7 i art. 77 §1 k.p.a., a także brak podstawy prawnej do jego wydania, co wyczerpuje przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzja została podjęta w oparciu o niewiążące akty wewnętrzne (kalendarz szczepień GIS), z pominięciem rozporządzenia MZ jako jedynego źródła prawa mogącego nakładać obowiązek szczepień. Jednocześnie organ nie dokonał należytej oceny wymagalności obowiązku, nie ustalił jego aktualności, nie odniósł się do wyroku TK SK 81/19, jak również nie wykazał spełnienia przesłanek warunkujących przeprowadzenie egzekucji obowiązku zdrowotnego. 2. na podstawie art. 97 § 4 k.p.a. w zw. z art. 56 pkt 5 k.p.a. zawieszenie postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez PPIS na czas trwania postępowania odwoławczego, gdyż wynik rozpoznania odwołania na wydane postanowienie ma znaczący wpływ na zasadność decyzji i bezprawnie nałożonej kary. 3. uchylenie nałożonej kary pieniężnej w całości, jako środka egzekucyjnego zastosowanego bez prawidłowej podstawy normatywnej, z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a także wbrew zasadom wynikającym z orzecznictwa WSA w Warszawie (V SA/Wa 2364/24), zgodnie z którym egzekucja szczepień przeterminowanych jest niedopuszczalna. Kara ta została nałożona w warunkach, w których organ nie wykazał aktualności obowiązku, ani nie zapewnił stronie elementarnych gwarancji wynikających z konstytucji i prawa międzynarodowego, w tym prawa do bezpieczeństwa zdrowotnego oraz uprzedniej oceny medycznej (badania kwalifikacyjnego). 4. zastosowanie w niniejszej sprawie art. 189c k.p.a., jako że działania organu władzy publicznej cechowały się oczywistą bezprawnością i naruszyły nie tylko normy proceduralne, ale również podstawowe zasady konstytucyjne — zasadę legalizmu (art. 7 Konstytucji RP), zasadę ochrony zdrowia (art. 68 Konstytucji RP), zasadę pewności prawa (art. 2 Konstytucji RP) oraz zasadę ochrony wolności i praw jednostki (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). W konsekwencji powyższego Skarżący domaga się złagodzenia lub uchylenia skutków prawnych rozstrzygnięcia obciążającego stronę w sposób nieuprawniony. Przymuszenie do działania z naruszeniem prawa nie może rodzić negatywnych skutków po stronie obywatela. 5. obciążenie organu kosztami postępowania oraz kosztami zastępstwa procesowego, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, przewidzianą w art. 200 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ, wydając decyzję dotkniętą rażącą wadliwością, naruszył prawa Skarżącego, co uzasadnia obciążenie go wszelkimi kosztami wynikającymi z konieczności podjęcia drogi sądowej w celu ochrony swoich konstytucyjnych wolności i interesów. W uzupełnieniu skargi skarżący jeszcze raz podniósł zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 56 pkt 5 u.p.e.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania egzekucyjnego, mimo toczącego się postępowania odwoławczego, którego wynik może bezpośrednio wpłynąć na legalność prowadzonej egzekucji oraz zasadność obowiązku szczepienia. Wskazał, że zgodnie z ugruntowaną wykładnią tych przepisów, organ administracyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania z urzędu w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie innego postępowania, może mieć wpływ na wynik postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie zignorowano oczywisty związek przyczynowo-skutkowy między wynikiem postępowania przed Ministrem Zdrowia (w sprawie merytorycznej oceny obowiązku szczepień) a prowadzoną egzekucją. Brak zawieszenia stanowi działanie obarczone rażącym naruszeniem prawa, prowadzące do ryzyka nieodwracalnej szkody po stronie obywatela. Ostatecznie Skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, 2. zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 97 § 4 w zw. z art. 56 pkt 5 k.p.a., do czasu zakończenia postępowania odwoławczego przed Ministrem Zdrowia, 3. przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej oraz zbadanie aktualności szczepień w świetle kalendarza (rozporządzenie MZ z 27 września 2023 r.), 4. zażądanie od lekarza kwalifikującego do szczepień przyjęcia odpowiedzialności za skutki szczepienia, zgodnie z orzeczeniem TSUE. Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i odniósł się do zarzutów skargi. Pismem z 14 października 2025 r. MPWIS przekazał do sądu złożone przez skarżącego zaświadczenie lekarskie wystawione 21 sierpnia 2025 r. stwierdzające przeciwskazania do obowiązkowych szczepień u dziecka J. O. na okres 24 miesięcy. Organ wskazał, że zaświadczenie to wpłynęło do organów Inspekcji już po złożeniu odpowiedzi na skargę w niniejszym postępowaniu. Z kolei pismem z dnia 18 listopada 2025 r. MPWIS podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Wyjaśnił, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie był w posiadaniu zaświadczenia lekarskiego odraczającego obowiązek szczepień. Jednocześnie do pisma załączył postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 7 października 2025 r. zawieszające postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego oraz postanowienie tego organu z tego samego dnia umarzające postępowanie w zakresie obowiązku szczepienia przeciwko inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), który umożliwia Sądowi rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, gdzie przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W kwestii wymagalności egzekwowanego obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym, wskazać należy, że - na co trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - wynika on z mocy prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć - zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy - jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP obowiązkiem władz publicznych. W celu realizacji zadań profilaktycznych w art. 5 u.z.z.z. wprowadzono powszechne obowiązki w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób zakaźnych. Podstawę prawną egzekwowanego względem skarżącej obowiązku stanowi zatem art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.z.z. Przy tym, w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.z). W myśl zaś art. 17 ust. 1 u.z.z.z. osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.). Z powołanych przepisów art. 17 ust. 2-4 u.z.z.z. wynika zatem, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. W przepisie art. 17 ust. 10 u.z.z.z. udzielona została delegacja ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, do określenia w drodze rozporządzenia m.in: wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1) oraz osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych (pkt 2), schematu szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmującego liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a), kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne (pkt 3), sposobu przeprowadzania szczepień ochronnych (pkt 4) oraz trybu przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5 (pkt 5), przy uwzględnieniu danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. W wykonaniu delegacji ustawowej Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077), które zastąpiło wcześniejsze rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2172). Należy stwierdzić przy tym, że prawidłowe są twierdzenia organów o uwzględnieniu orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego (TK) z dnia 9 maja 2023 r. sygn. SK 81/19. W wydanym wyroku TK stwierdził, iż art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji RP. Ponadto orzekł, iż przepisy te w zakresie powyżej wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP. Z przeprowadzonej analizy akt w niniejszej sprawie należy uznać, że Organy istotnie bowiem uwzględniły stanowisko TK dotyczące kwestii konstytucyjnych w zakresie rozpatrzenia zarzutów, zgłoszonych przez Skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym. Z powyższego wynika, iż szczepienia ochronne przeciwko chorobom zakaźnym są obowiązkowe a obowiązek ich wykonania w przypadku dziecka spoczywa na rodzicu bądź jego prawnym opiekunie. Z powyższego wynika również, iż obowiązek poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym wynika bezpośrednio z przepisu prawa i to rangi ustawowej, wobec czego w przypadku uchylania się przez zobowiązanego od jego wykonania podlega on egzekucji na podstawie art. 3 u.p.e.a. Podkreślenia wymaga, że zaskarżone postanowienia zostały wydane w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a więc w procesie wykonawczym odnoszącym się do realizacji obowiązku szczepienia wynikającego wprost z przepisów prawa i wymagalnego nie tylko w okresie przed wydaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 81/19, ale także w okresie przed wszczęciem samego postępowania egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie dostarczył zaświadczenia lekarskiego o przeciwwskazaniach medycznych do wykonania szczepienia obowiązkowego u małoletniej córki. Po upływie terminu szczepień wynikającego z obowiązującego Programu Szczepień Ochronnych obowiązek zaszczepienia dziecka stał się więc wymagalny. W aktach sprawy brak jest zaświadczenia lekarskiego o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych. Zaświadczenie o istnieniu tych przeciwwskazań zostało przedłożone dopiero w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, co spotkało się z odpowiednią reakcją właściwego organu egzekucyjnego (tu Wojewody Małopolskiego), który postanowieniem z dnia 7 października 2025 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne. Należy także zwrócić uwagę, że PPIS składając w dniu 18 czerwca 2024 r. wniosek do organu egzekucyjnego (tu Wojewody Małopolskiego) odstąpiło od egzekwowania obowiązku poddania córki Skarżącego szczepieniu przeciwko zakażeniom Streptococcus pneumoniae, przy jednoczesnym istnieniu obowiązku pozostałych szczepień ochronnych wskazanych w tytule wykonawczym z dnia 31 lipca 2023 r., czego formalnym potwierdzeniem było wydanie postanowienia przez w/w organ egzekucyjny w dniu 7 października 2025 r. umarzające postępowanie egzekucyjne w tym zakresie. Podkreślenia wymaga, że powyższych uregulowań u.z.z.z. nie można rozumieć inaczej niż w ten sposób, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się uprzednim lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania szczepienia. W niniejszej sprawie z uwagi na niestawienie się Skarżącego z małoletnim dzieckiem na badanie i szczepienie w podmiocie leczniczym przeprowadzenie badania kwalifikacyjnego okazało się niemożliwe. Prowadzi to do wniosku, że egzekucja prowadzona była w okolicznościach istnienia obowiązku poddania małoletniego wskazanym w tytule wykonawczym szczepieniom w dacie jego wystawienia. Wskazać też należy, że wprowadzenie w polskim systemie prawnym szczepień obowiązkowych, jest zgodne nie tylko z Konstytucją RP, ale także z art. 8 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności bowiem jest to konieczne ze względu na ochronę zdrowia oraz praw i wolności innych osób. W związku z powyższym uznać należy, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.z.z.z., skonkretyzowany został w rozporządzeniu z 2023 r., wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Wskazane rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym, jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. W rozpoznawanej sprawie w wystawionym w tytule wykonawczym wskazano, zgodnie ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, że brakujące szczepienia ochronne u dziecka Skarżącego, dotyczą szczepień wykazanych w załączniku nr 1 do rozporządzenia z 2023 r., a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia. W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Tu organ odwoławczy ustalił, że dziecko Skarżącego przekroczyło minimalny a nie przekroczyło maksymalnego wieku przewidzianego w kalendarzu w odniesieniu do każdej z chorób przeciwko którym miało zostać poddane szczepieniom ochronnym zgodnie z tytułem wykonawczym. Należy więc wyjaśnić, że wyznaczony maksymalny termin wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Wyznaczenie maksymalnej granicy wieku w § 3 rozporządzenia z 2023 r., przy obowiązującej regulacji ustawowej Programu Szczepień Ochronnych, nie pozwala na określenie przez zobowiązanego lub osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego, czasu poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Określony w załączniku 1 do rozporządzenia z 2023 r. okres, w którym powinny zostać podane dzieciom poszczególne dawki szczepionki, jest wiążący i stanowi o wymagalności obowiązku. Niewykonanie zaś obowiązku stanowi podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowanie środka egzekucyjnego. W świetle powyższego organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej trafnie przyjęły, że w dacie wystawienia tytułu wykonawczego wszystkie wymienione w tytule szczepienia były w stosunku do dziecka Skarżącego obowiązkowe i wymagalne. Bezsporne jest bowiem, że dziecko nie zostało poddane szczepieniom ochronnym wymienionym w tytule wykonawczym pomimo, że terminy podania poszczególnych dawek szczepionek już upłynęły, co potwierdza treść załącznika nr 1 do rozporządzenia z 2023 r. Z akt nie wynika, by do dnia wystawienia i doręczenia tytułu wykonawczego rodzice małoletniego przedstawili dokument poświadczający wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych bądź też jakikolwiek dokument uzasadniający brak wymagalności ich wykonania, choćby na pewien okres czasu. Skarżący przedstawił taki dokument dopiero po wydaniu postanowienia utrzymującego zaskarżone postanowienie o oddaleniu zarzutów egzekucyjnych, który w dodatku jedynie tymczasowo (na okres 24 miesięcy) stwierdzał przeciwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych. Nadto wymaga wyjaśnienia, że wedle art. 17 ust. 3 i 4 u.z.z.z. lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne, co nie oznacza, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań stanowią przesłankę, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza, do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. Dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej (§ 11 rozporządzenia). W przedmiotowej sprawie, jak ustalił organ, z dokumentacji dotyczącej małoletniej w dniu wydania zaskarżonego postanowienia nie wynikało, aby obowiązek szczepień został w stosunku do niego odroczony. Nadto rodzice dziecka nie stawili się w placówce na wezwanie do poddania dziecka szczepieniom. Zostało to stwierdzone dopiero w dniu 21 sierpnia 2025 r., a więc już po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy nie mógł więc w postępowaniu zażaleniowym zdecydować inaczej nie posiadając takiego dokumentu w chwili orzekania. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia obowiązku szczepień opartego o tezy wyroku WSA w Warszawie z 5 lutego 2025 r. o sygn. akt V SA/Wa 2364/24, Sąd w składzie orzekającym, stwierdza że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie ma podstaw do postawienia organowi egzekucyjnemu zarzutu braku wystarczającego uzasadnienia możliwości wykonania egzekwowanego obowiązku. Obowiązek szczepienia małoletniego dziecka Skarżącego wynika wprost z przepisów prawa, uszczegółowionych w treści rozporządzenia MZ oraz treści załącznika do tego rozporządzenia, określającego konkretny harmonogram szczepień. Wbrew twierdzeniu skargi, harmonogram ten nie określa maksymalnych terminów egzekwowania nałożonego na obywateli obowiązku szczepień, ale maksymalny termin dobrowolnego wykonania tego obowiązku, po upływie którego obowiązek szczepień jako niewykonany w terminie podlegać może egzekwowaniu w granicach zakreślonych treścią §3 rozporządzenia MZ tj. do wieku, w którym osoba przebywająca na terenie RP ma ustawowy obowiązek poddać się szczepieniu. Jak wskazano wyżej w przypadku małoletniego dziecka Skarżącego jest to wiek 19 lat. Sąd w składzie orzekającym nie zgadza się zatem z tezą Skarżącego, jakoby wykroczenie poza zakres wieku określonego w harmonogramie szczepień tj. harmonogramie przewidzianym dla dobrowolnego wykonania obowiązku szczepienia, miałoby zaprzeczać możliwości przymuszenia do szczepienia, w ramach egzekucji obowiązku charakterze niepieniężnym, jeśli osoba mająca być podana szczepieniu, podlega temu obowiązkowi z mocy §3 rozporządzenia MZ. Ograniczenie zakresu wymagalności obowiązku szczepienia wyłącznie do dat wskazanych w harmonogramie szczepień czyniłoby egzekucję tego obowiązku niewykonalną. Należy również podnieść, że postępowanie przed Ministrem Zdrowia (należy rozumieć, że zainicjowane zażaleniem na postanowienie Wojewody Małopolskiego nakładające grzywnę w celu przymuszenia) nie stanowiło podstawy do zawieszenia egzekucyjnego ani postępowania w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, gdyż nie wynika to z żadnego przepisu u.p.e.a. Wprawdzie zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym w administracji odpowiednio stosuje się przepisy k.p.a., jednak odesłanie to nie pozwala na zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Skoro więc u.p.e.a. zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia, wskazane w przepisach art. 56 u.p.e.a., to brak jest podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisów art. 97 k.p.a. Dlatego zarzut oparty na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. był chybiony. Końcowo należy wskazać, że powołany Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 30 stycznia 2025 r. C-586/23 P, dotyczy wydanego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego stosowanego u ludzi "Spikevax – elasomeran". Nie dotyczył obowiązku szczepień ochronnych, lecz rozstrzygał o oddaleniu odwołania od postanowienia uznającego za niedopuszczalną skargę na decyzję wykonawczą Komisji Europejskiej. Jednakże zauważyć należy, iż TSUE oddalił szczegółowy zarzut skarżącego, zgodnie z którym w spornych decyzjach nałożono na wszystkich lekarzy wykonujących szczepienia obowiązek oceny wprowadzonych do obrotu produktów leczniczych przy ich ewentualnym przepisywaniu. Wskazanie powyższego wyroku na okoliczność, iż w analizowanej sprawie dokumentacja nie zawiera żadnych dowodów na spełnienie przesłanki, iż to lekarz odpowiedzialny za podanie preparatu przyjmie na siebie pełną odpowiedzialność za jego skutki jest całkowicie chybione. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a