III SA/Kr 1123/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma synami Podała, że nie posiadają nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wysokość dochodu gospodarstwa domowego oszacowała na ok. 1300 zł wyjaśniając że składa się na to jej wynagrodzenia w kwocie ok. 1000 zł plus 300 zł alimentów (vide: kopia wyroku [...]) egzekwowanych przez komornika. Uzasadniając swoje starania podniosła że ostatnimi czasy zmniejszono jej pensum, synowie studiują, starszy ma problemy ze zdrowiem. Ojciec chłopców zalega z alimentami (vide: kopia karty rozliczeniowej, kopia zawiadomienia o stanie egzekucji). Skarżąca ponosi wydatki na dojazd do pracy. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym przedmiot skargi opatrzono symbolem "6329" (vide: zarządzenie z 8 października 2010 r.) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków - jej wniosek należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącej a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów. Oświadczenia te wsparte o przedłożone kopie dokumentów źródłowych i informacje znane orzekającemu na zasadzie notorii urzędowej (vide: k. 39, 37, 36 akt admin.) są wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Niewielkie nieścisłości są bez znaczenia. Sytuacja skarżącej jawi się bowiem jako nieszczególna gdyż tak należy postrzegać rodzinę bez majątku i niewielkim dochodem. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki pozostające do dyspozycji skarżącej wystarczają na skromną egzystencję tej trzyosobowej rodziny. W sytuacji gdy skarżąca podnosi, że z przyczyn niezależnych od niej zmniejszono jej pensum a obaj synowie studiują trudno czynić osobom tym zarzut, że nie starają się poprawić swej sytuacji. Biorąc to wszystko pod uwagę i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanowiono dla skarżącej adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W przedstawionej sytuacji skarżąca nie jest bowiem w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia takiego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojej rodziny. W konsekwencji działanie takie stanowić będzie dla skarżącej pomoc, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.