III SA/Kr 1124/15

PostanowienieWSA w Krakowie2015-12-11

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, a jeśli tak, to czy wniosek o zwolnienie jest zbędny, a wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b) PPSA, co czyni rozpoznanie wniosku o zwolnienie zbędnym. Jednakże, mimo ustawowego zwolnienia z kosztów, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów jego pomocy bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody odmawiającą uznania go za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku. Skarżący opisał trudną sytuację materialną swoją i swojej sześcioosobowej rodziny, wskazując na brak majątku, niskie dochody z zasiłków i stypendiów, problemy zdrowotne żony oraz konieczność korzystania z pomocy matki. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
I. Umorzono postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia 8 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żona i czworgiem dzieci. Nie posiadają nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Żona jest bezrobotna. Boryka się z problemami zdrowotnymi. Dzieci uczą się i studiują. Z poczynionych przez skarżącego wyjaśnień wynika, że na członka rodziny przypada 167,83 zł. Składają się na to stypendia szkolne dzieci i zasiłki rodzinne. Uzasadniając swoje starania podniósł, że został pozbawiony wszelkich środków do życia wraz z sześcioosobową rodziną. Wskazuje, że opłacenie mediów, żywności, środków czystości bez pomocy z emerytury matki byłoby niemożliwe. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawę opatrzono symbolem "6331" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa dotycząca zasiłku dla bezrobotnego. Skoro zaś skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b) ppsa - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – to rozpoznanie jego wniosku w tym zakresie jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył wymagane oświadczenie, które jest wystarczające do oceny jego możliwości płatniczych. Te nie rysują się szczególnie. Skarżący jest osobą biedną w potocznym tego słowa znaczeniu. Nie posiada bowiem żadnego majątku ani znaczących stałych dochodów. Jak powiada gdyby nie pomoc matki nie byłby w stanie utrzymać się. Nie można przy tym tracić z pola widzenia sygnalizowanych przez skarżącego problemów zdrowotnych żony. Uwzględniając to wszystko, udzielono więc skarżącemu wnioskowanej pomocy, o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło