III SA/Kr 1126/15
PostanowienieWSA w Krakowie2015-11-06
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest zasadny, jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia, oraz czy wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony?Ratio decidendi
Postępowanie w części dotyczącej żądania zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ strona skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony, ponieważ sytuacja materialna strony, mimo częściowego zwolnienia z kosztów, uzasadnia przyznanie pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
R. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 czerwca 2015 r. odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wnioskodawca opisał swoją trudną sytuację materialną, wskazując na brak własnych dochodów i majątku, oraz na niskie dochody byłej żony. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające sytuację zdrowotną i materialną byłej żony.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić dla wnioskodawcy adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla wnioskodawcy adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Wnioskodawca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Opisując swoją sytuację rodzinną wpisał w rubryce 6 siebie i byłą żonę.
Oświadczył, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Co się zaś tyczy byłej żony, to wskazał na "najem od spółdzielni mieszkaniowej w C" lokalu mieszkalnego o pow. 23,69 m2. Powiada, że innego majątku nie posiada.
Zadeklarował brak swoich dochodów. Dochody zaś byłej żony oszacował na 658,13 zł renty ZUS.
Uzasadniając swoje starania odwołał się do treści swoich wcześniejszych pism z dnia 07.08.2015 r. oraz z 07.07.2015 r. gdzie szczegółowo przedstawił sytuację zdrowotną żony. Do wniosku dołączył jej kartę informacyjną leczenia szpitalnego z której wynika, że osoba ta pozostaje w leceniu psychiatrycznym od 2002 r. , zaświadczenie o jej pobycie w szpitalu, kopię odcinka renty potwierdzającą wysokość deklarowanego świadczenia, zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia rzeczonej.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.
Sytuacja taka pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa).
W realiach niniejszej sprawy wnioskodawca złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Jest ono wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się szczególnie. Skarżący jest osobą ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu. Nie posiada bowiem w zasadzie żadnego majątku ani swojego dochodu. Jednocześnie z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług wysokość świadczenia ZUS, które otrzymuje jego żona z trudem wystarcza nawet na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych.
Mając to wszystko na uwadze i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że wnioskodawcy nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika, bo choć obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają jego obecne możliwości płatnicze.
W konsekwencji należało udzielić mu takiej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło