III SA/Kr 1127/15
PostanowienieWSA w Krakowie2018-03-16
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, jeśli skarga ta została odrzucona z powodu wypowiedzenia pełnomocnictwa przez stronę, a organ samorządu zawodowego nie zwolnił adwokata od udzielenia pomocy prawnej?Ratio decidendi
Adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, nawet jeśli skarga ta została odrzucona z powodu wypowiedzenia pełnomocnictwa przez stronę, pod warunkiem, że organ samorządu zawodowego nie zwolnił adwokata od udzielenia pomocy prawnej. Brak zwolnienia przez organ samorządu zawodowego obliguje adwokata do podjęcia czynności procesowych, a późniejsze odrzucenie skargi z powodu działań strony lub braku decyzji organu samorządu nie pozbawia go prawa do wynagrodzenia.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpatrywał wniosek adwokata J. P. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne z urzędu związane ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej. Strona skarżąca wypowiedziała pełnomocnictwo adwokatowi, co skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej przez WSA. Adwokat J. P. wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, argumentując, że mimo wypowiedzenia pełnomocnictwa przez stronę, nie została zwolniona z obowiązku udzielania pomocy przez Okręgową Radę Adwokacką.Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokat J. P. kwotę 120 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy związane ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat J. P. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy związane ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Wojewody z dnia 16 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania postanawia: przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokat J. P. wykonującej zawód w Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w K., kwotę 120 zł (słownie: sto dwadzieścia złotych) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy związane ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.
Ustanowiony dla strony adwokat, którego Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła w osobie mecenas J. P. (k. [...]) reprezentowała skarżącą przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie za co otrzymała wynagrodzenie (k. [...]).
W dniu 2 grudnia 2016 r. do tutejszego Sądu wpłynęło pismo skarżącej informujące Sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu (k.[...]).
Następnie w dniu 7 grudnia 2016 r. wpłynęło do tutejszego Sądu pismo adwokat J. P., w którym rzeczona wyjaśniła, iż o fakcie wypowiedzenia jej pełnomocnictwa została powiadomiona przez skarżącą mailowo w dniu 5 grudnia 2016 r. a okoliczność tę zweryfikowała osobiście dniu 6 grudnia 2016 r. Adwokat oświadczyła, że ponieważ oświadczenie skarżącej o wypowiedzeniu jej pełnomocnictwo dotarło do Sądu w dniu 2 grudnia 2016 r. więc z tą datą jest ono skuteczne wobec Sądu (k. [...]).
W dniu 16 stycznia 2017 r. adwokat J. P. złożyła w tut. Sądzie sporządzoną skargę kasacyjną od wyroku z dnia 27.10.2016 r. oddalającego skargę strony (k. [...]). W skardze kasacyjnej sformułowała wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższonej o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Zarządzeniem z 17 stycznia 2017 r. poinformowano skarżącą o wpłynięciu do tut. Sądu przedmiotowej skargi kasacyjnej (k. [...]).
W odpowiedzi skarżąca oświadczyła, że nie popiera tej skargi kasacyjnej (k. [...]).
Konsekwencją zajętego przez skarżącą stanowiska było to, że postanowieniem z dnia 12 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniesioną przez adw. J. P. skargę kasacyjną argumentując, iż została ona wniesiona przez nieumocowanego pełnomocnika, gdyż skarżąca skutecznie wypowiedziała pełnomocnictwo pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu (k. [...]).
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do treści art. 250 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W realiach niniejszej sprawy kwestia ta mocno się komplikuje.
Z jednej strony nie można tracić z pola widzenia dokonanego przez skarżącą wypowiedzenia pełnomocnictwa pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu co skutkowało odrzuceniem sporządzonej i wniesionej przez adwokat J. P. skargi kasacyjnej. Z drugiej zaś strony nie można zapominać, że w myśl art. 28 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze w sprawach, w których pomoc prawna ma nastąpić z urzędu, zwolnić adwokata od udzielenia tej pomocy może tylko organ, który go wyznaczył, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Z akt sprawy nie wynika, by po dokonanym w dniu 2 grudnia 2016 r. przez skarżącą zawiadomieniu Sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu, Okręgowa Rada Adwokacka zwolniła adwokat J. P. od udzielenia skarżącej pomocy. Mimo, że ta skierowała do wiadomości Okręgowej Rady Adwokackiej odpis pisma z 6 grudnia 2016 r. złożonego w tutejszym Sądzie dnia 7 grudnia 2016 r. wraz z nakreśloną sytuacją procesową (k. [...].). Sytuacja taka oznacza zaś, że adwokat J. P. by nie narażać się na zarzuty dyscyplinarne musiała sporządzić i wnieść skargę kasacyjną, co zresztą uczyniła.
Okoliczność, że od momentu zawiadomienia sądu o wypowiedzeniu przez skarżącą pełnomocnictwa pełnomocnikowi z urzędu, a więc od dnia 2 grudnia 2016 r. tj. do czasu złożenia przez adwokat J.P. w dniu 16 stycznia 2017 r. skargi kasacyjnej upłynęło 45 dni, co stanowi 1 miesiąc i dwa tygodnie jest prawnie nierelewantna albowiem dyspozycja przepisu art. 41 §2 ppsa podobnie jak dyspozycja przepisu art. 27 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze odnosi się wyłącznie do sytuacji wypowiedzenia pełnomocnictwa przez adwokata.
Dla kwestii związanych z przyznaniem wynagrodzenia adwokat J. P. wynagrodzenia za pomoc prawną spełnioną z urzędu nieistotnym jest również to, że strona skarżąca z przyczyn sobie wiadomych nie poparła sporządzonej i wniesionej przez adwokat J. P. skargi kasacyjnej co skutkowało jej odrzuceniem.
Zdaniem orzekającego, adwokat nie powinno obarczać się finansowo ani za to, że strona zmarnotrawiła przyznaną jej pomoc ani też za to, że właściwy organ samorządu zawodowego nie zwolnił adwokat we właściwym czasie od udzielenia skarżącej pomocy.
Innymi słowy ponieważ w świetle przedstawionych wyżej zasad i reguł wynikających z przytoczonych przepisów prawa wynika w sposób oczywisty, że adwokat J. P. nie zaniedbała żadnego z obowiązków świadczenia pomocy prawnej z urzędu i zgodnie z prawem podejmowała kroki zmierzające do ochrony sytuacji prawnej skarżącej, to należy się adwokat J. P. od Skarbu Państwa zapłata za takie zaangażowanie jej czasu i wysiłku.
Wobec tego, że skarga kasacyjna została wniesiona 16 stycznia 2017 r. więc zastosowanie znajduje obowiązujące od dnia 2 listopada 2016 r. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016, poz. 1714).
W realiach rozstrzyganego przypadku można przyjąć, że adwokat sformułowała oświadczenie o jakim mowa w §3 rozporządzenia. W konsekwencji w sprawie takiej jak niniejsza, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej przysługuje adwokat (która prowadziła sprawę przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji) opłata w wysokości 120 zł stosownie do §21 ust. 1 pkt. 2 lit. b). Kwota ta odpowiada bowiem 50% stawki określonej w §21 ust. 1 pkt. 1 lit. c). Na mocy §4 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustalona opłata ulega powiększeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.
Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło