III SA/Kr 1129/11

WyrokWSA w Krakowie2012-08-30

Skład orzekający: Grażyna Danielec, Krystyna Kutzner, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Agencja Nieruchomości Rolnych, będąca właścicielem gruntów, ale niebędąca ich faktycznym użytkownikiem na dzień 31 maja roku składania wniosku, może otrzymać jednolitą płatność obszarową w ramach systemów wsparcia bezpośredniego?
Ratio decidendi
Dla przyznania jednolitej płatności obszarowej istotne jest faktyczne, rzeczywiste posiadanie (użytkowanie) gruntów rolnych w dniu 31 maja roku składania wniosku, a nie sam tytuł prawny do gruntów. Organ prawidłowo odmówił przyznania płatności Agencji Nieruchomości Rolnych, która nie była faktycznym użytkownikiem gruntów, mimo że była ich właścicielem.
Stan faktyczny
Agencja Nieruchomości Rolnych złożyła wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na rok 2010 do gruntów rolnych o łącznej powierzchni 159,70 ha. Organ I instancji ustalił, że faktycznie użytkowana powierzchnia była mniejsza (111,95 ha), a część działek była użytkowana bezprawnie przez inne osoby. Agencja wycofała wniosek o uzupełniającą płatność podstawową. Organ odmówił przyznania płatności z powodu braku faktycznego użytkowania gruntów przez Agencję na dzień 31 maja 2010 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O, Administracja Mienia Niezagospodarowanego w K na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 4 lipca 2011 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Grażyna Danielec Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O Administracja Mienia Niezagospodarowanego w K na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 4 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia 4 lipca 2011 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), w związku z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity, Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.) – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji - Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), o: 1) umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uzupełniającej płatności podstawowej w całości oraz 2) o odmowie przyznania Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O, Administracja Mienia Niezagospodarowanego w T, jednolitej płatności obszarowej. Powyższe decyzje zapadły w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 17 maja 2010 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T wpłynął wniosek Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O, Administracja Mienia Niezagospodarowanego w T o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, obejmujący jednolitą płatność obszarową (dalej - JPO). W/w wniosek dotyczył przyznania płatności do obszaru kilkudziesięciu działek rolnych położonych w T, i w powiecie [...], gminie U. Strona łącznie zadeklarowała 159,70 ha do płatności JPO. Organ I instancji w toku postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie ustalił, że powierzchnia faktycznie użytkowana rolniczo przez stronę była mniejsza niż powierzchnia, którą zadeklarowano do płatności JPO. Powierzchnia faktycznie użytkowana rolniczo przez stronę, uprawniona do w/w płatności wyniosła, wg organu l instancji 111,95 ha. Zawyżenie powierzchni uprawnionej do płatności dotyczyło następujących działek rolnych: M (deklarowana pow. 1,30 ha, stwierdzona pow. 1,29 ha), N (deklarowana pow. 1,67 ha, stwierdzona pow. 1,66 ha), P (deklarowana pow. 1,16 ha, , stwierdzona pow. 1,15 ha), Q (deklarowana pow. 6,43 ha, stwierdzona pow. 6,41 ha), U (deklarowana pow. 7,16 ha, stwierdzona pow. 7,13 ha). W przypadku działek 1/11 (deklarowana pow. 23,70 ha,) i J/J1 (deklarowana pow. 23,97 ha), stwierdzono konflikt kontroli krzyżowej. Z kolei działki o nr ewid. [...] i [...], zostały zadeklarowane do płatności także przez innych rolników. W związku z powyższym, jak wskazał organ, do każdej ze stron zostało wystosowane wezwanie do złożenia wyjaśnień, gdyż konieczne było ustalenie, który z wnioskodawców jest uprawniony do otrzymania płatności za rok 2010. W odpowiedzi na wezwanie, w dniu 21 września 2010 r. do w/w Biura Powiatowego wpłynęła korekta wniosku strony, do której dołączono odpis z księgi wieczystej oraz protokół zdawczo - odbiorczy. Z dokumentów tych wynika, że sporne działki są własnością Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O, Administracja Mienia Niezagospodarowanego w T. Dokumenty dostarczone przez pozostałe strony wskazują, że użytkowanie spornych działek jest uznane przez Agencję za bezprawne, dlatego też strona ubiega się o ich zwrot wraz z pobranymi płatnościami bezpośrednimi, a także nakłada na bezprawnych użytkowników karę finansową. Po analizie całego materiału dowodowego, organ l instancji stwierdził, że Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O, Administracja Mienia Niezagospodarowanego w T była co prawda właścicielem spornych gruntów, lecz ich użytkownikami (choć bezprawnymi) na dzień 31 maja 2010 r. byli pozostali rolnicy. W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej, wskazano różnicę, pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną, wynoszącą 47,75 ha, czyli 42,653% zatwierdzonego obszaru, co skutkowało odmową przyznania płatności JPO, a w konsekwencji także płatności UPO (uzupełniającej płatności podstawowej). W związku z tym organ I instancji, mając na względzie treść art. 58, akapit drugi, rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, stanowiący, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnia stwierdzoną przekracza 20 %, lecz nie więcej niż 50 % powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku, orzekł w pakt 2 decyzji z [...] 2011 r. nr [...] o odmowie przyznania stronie płatności JPO za rok 2010. Z uwagi natomiast, że wnioskująca Agencja 30 czerwca 2010 r. wycofała swój wniosek w części dotyczącej uzupełniającej płatności obszarowej (UPO), to organ I instancji w pkt 1 wskazanej powyżej decyzji orzekł o umorzeniu postępowania w tym zakresie, na podstawie art. 105 § 2 k.p.a. W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji organu I instancji Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O, Administracja Mienia Niezagospodarowanego w T zarzucając rażące naruszenie art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a w szczególności poprzez całkowite zignorowanie obowiązku przestrzegania zasad praworządności i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Strona odwołująca podniosła, że działki nr [...] i nr [...] zostały przejęte do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa po zakończeniu umowy dzierżawy protokołem zdawczo - odbiorczym w dniu 17 grudnia 2009 r. W przetargu nieograniczonym na dzierżawę ogłoszonym na dzień 14 kwietnia 2010 r. został wyłoniony kandydat na dzierżawcę w osobie J. W., który następnie zrezygnował z podpisania umowy na dzierżawę działki nr [...]. Po przeprowadzeniu lustracji działki nr [...] stwierdzono, że nieruchomość ta została obsiana owsem przez J. W. Nastąpiło to świadomie w wyniku bezprawnego zajęcia gruntu. Podobnie wyglądała historia działki nr [...]. W przetargu nieograniczonym, który odbył się 14 kwietnia 2010 r. wyłoniono kandydata na dzierżawcę w osobie P. P., który jednak nie przystąpił do podpisania umowy wnioskując o zorganizowanie przetargu ograniczonego. W wyniku przeprowadzenia przetargu ustalono kandydata na dzierżawcę w osobie J. W., który w ustalonym terminie, tj. 30 września 2010 r. nie przystąpił do podpisania umowy dzierżawy. W wyniku kolejnego przetargu ponownie wyłoniono kandydata na dzierżawcę w osobie P. M., a umowa dzierżawy została podpisana 21 grudnia 2010 r. Od tego momentu P. P. jest prawowitym dzierżawcą działki nr [...]. Do tego czasu natomiast użytkowanie tej działki odbywało się po jej bezprawnym zajęciu. Odwołująca się Agencja podniosła, że zarówno w przypadku działki nr [...], jak i działki nr [...] składając wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej czyniła to w przekonaniu legalności takiego działania. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie uwzględnił tego odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że ustalanie wielkości wsparcia przysługującego stronie odbyło się na etapie kontroli administracyjnej wniosku strony. Podczas tego etapu postępowania, dane z wniosku są porównywane m.in. z bazą Ewidencji Gruntów i Budynków, wnioskami innych producentów i danymi z rejestrów zwierząt gospodarskich. Określanie powierzchni uprawnionej do płatności odbywa się jednak przede wszystkim na podstawie dostępnych w systemie informatycznym Agencji zdjęć lotniczych zadeklarowanego terenu, na których można prowadzić pomiary powierzchni i odległości. Z uwagi na zawartość zdjęć w/w terenu, pomiary dokonane przez organ l instancji zostały uznane za prawidłowe. Dotyczy to w szczególności widocznych na tych zdjęciach granic użytkowania rolniczego, w obrębie których ustalano powierzchnię uprawnioną do płatności w ramach poszczególnych działek rolnych. Zdaniem organu II instancji zdjęcia działek strony są przy tym na tyle czytelne, że nie można mówić o takim przesunięciu granic widocznych na tych działkach, czy też istnieniu na tych zdjęciach takich zacienień bądź niedokładności, które znacząco wpływałyby na wyniki w/w pomiarów. W przedmiotowej sprawie organ zwrócił uwagę na regulację art. 7 ust. 6 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, który stanowi, że w przypadku gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności obszarowe przysługują posiadaczowi zależnemu. Z powyższego wprost wynika, że pomoc jest udzielana na wniosek podmiotu będącego posiadaczem gospodarstwa rolnego i do gruntów znajdujących się w jego posiadaniu. Sam tytuł prawny do gruntu nie został przewidziany jako przesłanka konieczna do ubiegania się o wspomniane świadczenia, gdyż do realizacji działalności rolniczej wystarczający jest fakt posiadanie. Organ odwoławczy podkreślił, że wnioskowana pomoc finansowa w formie płatności bezpośrednich udzielona może być tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych tzn. producentom rolnym, którzy rolniczo użytkują posiadane działki rolne (niezależnie od ustalenia tytułu prawnego wnioskodawcy), a ponadto utrzymują je w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Sama możność władania gruntami rolnymi na podstawie prawa własności nie jest wystarczająca, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie. Z ustalonego przez organy stanu faktycznego wynika, że wnioskująca o płatności Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O, Administracja Mienia Niezagospodarowanego w T, nie była na dzień 31 maja 2010 r., faktycznym użytkownikiem działek o nr [...] i nr [...], które objęte zostały wnioskiem o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Powyżej wskazane działki, na dzień 31 maja 2010 r., znajdowały się w posiadaniu i były użytkowane przez P. P. i J. W., zwłaszcza, że strona sama ten stan potwierdziła. Przysługujący stronie skarżącej udział w prawie własności spornych działek nie uprawniał go do uzyskania płatności bezpośrednich, gdyż nie wykonywała na nich faktycznego władztwa połączonego z użytkowaniem gruntu. Dlatego też organ odwoławczy wydał 4 lipca 2011 r. opisaną na wstępie decyzję. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O, Administracja Mienia Niezagospodarowanego w K, Biuro w T, wskazała, na wstępie, że nastąpiła zmiana organizacyjna polegająca na likwidacji Administracji Mienia Niezagospodarowanego w T i przekazaniu jej dotychczasowego przedmiotu działania do Administracji Mienia Niezagospodarowanego w K z zachowaniem udzielonych pełnomocnictw. W dalszej części strona skarżąca podniosła, że regulacja art. 7 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie wyczerpuje wszystkich sytuacji, w których przysługują płatności, skoro ustawodawca zawarł w ustawie regulacje szczegółowe na w art. 7 ust. 6 , art. 21 i art. 22 , a już na pewno nie wyczerpuje sytuacji, gdy nastąpiło wejście na grunt bez żadnej podstawy prawnej, tzn. zajęcie gruntu w sposób bezprawny. W ocenie strony skarżącej stanowisko zajęte przez organy prowadzące postępowanie nagradza bezprawne działanie, podczas gdy karę ponosi strona skarżąca, pomimo działania mającego na celu zabezpieczenie interesu Skarbu Państwa. Powyższe wynika z chronologicznego zestawienia faktów, czego obydwie instancje nie zrobiły, błędnie zakładając, że skarżący w dniu składania wniosku o przyznanie płatności na rok 2010, tj. w dniu 15 maja 2010 r. wiedział o bezprawnym zajęciu działek nr [...] i nr [...]. Tymczasem w/w działki po odbiorze dokonanym w dniu 17 grudnia 2009 r. po zakończeniu umowy dzierżawy pozostawały w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa jako wolne, a co za tym idzie mogły być przedmiotem przetargów na dzierżawę. O bezprawnym zajęciu działki nr [...] strona skarżąca dowiedziała się 10 czerwca 2010 r. stwierdzając na gruncie osianie jej owsem, jak się okazało przez kandydata na dzierżawcę wyłonionego w przetargu, który odstąpił od podpisania umowy. Natomiast o bezprawnym zajęciu działki nr [...] strona skarżąca dowiedziała się 9 sierpnia 2010 r. w czasie oględzin nieruchomości. W odpowiedzi na tą skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko, zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja, jak i decyzją ją poprzedzająca są zgodne z prawem. Za taki akt administracyjny można uważać władcze rozstrzygnięcie organu, gdy nie narusza ono zarówno przepisów prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego. To bowiem w przepisach postępowania urzeczywistniają się normy materialnoprawne. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej (...) organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Z powyższego wynika, że obowiązek w art. 3 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy został ograniczony przez ustawodawcę jedynie do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Jest to zatem odejście od zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją tego jest też odejście od obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, o czym jest mowa w art. 77 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, nie można w żaden sposób postawić organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu, że dopuściły się one naruszeń przy wydawaniu kontrolowanych decyzji, wskazanych przepisów procesowych, w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie tylko, że oparły się na wniosku i dokumentach dołączonych do niego, to jeszcze wyszły w pewien sposób poza zakres określony w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy, z czego negatywnych konsekwencji czynić im nie można, by wyjaśnić wątpliwości, co do najistotniejszej dla treści rozstrzygnięcia w tej sprawie - okoliczności posiadania przez stronę skarżącą na dzień 31 maja roku, w którym złożyła ona wniosek o przyznanie płatności, powierzchni gruntów wchodzących w skład jej gospodarstwa rolnego. Dokonana zatem przez organy ocena całego materiału dowodowego jest, trafna. W myśl bowiem art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa, gdy spełnia on łącznie następujące przesłanki: a) posiada w dniu 31 maja danego roku grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, o łącznej powierzchni działek rolnych nie mniejszej niż 1 ha; b) utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami, tj. w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek; c) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zwrócić zatem należy uwagę, że ustawodawca posługuje się pojęciem posiadania w cywilnoprawnym znaczeniu w artykułach 336 – 352 Kodeksu cywilnego (ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny; Dz. U z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm., zwana dalej Kodeksem cywilnym), rozróżniając w tych przepisach posiadanie samoistne i zależne. W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowany został pogląd, że ustawodawca wskazując na posiadanie w art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jako ustawową przesłankę warunkującą rozpoznanie wniosku, odnosi to pojęcie do posiadania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Jednak poza posiadaniem ustawodawca wymaga jeszcze dalszych warunków utrzymywania gruntów rolnych zgodnie z normami. A więc, jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 87/11, który to pogląd należy podzielić w całości, wskazuje to wyraźnie, że przesłanką otrzymania płatności jest na faktyczne, rzeczywiste posiadanie (władanie) gruntami rolnymi w dniu 31 maja roku, w którym jest składany wniosek. Wymóg posiadania przez wnioskodawcę tytułu prawnego do gruntów nie został sformułowany w żadnym przepisie tej ustawy. Dla przyznania płatności istotne jest więc, czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem, przy spełnieniu wymogów kwalifikacyjnych z ustawy. Wnioskodawca nie musi zatem wykazać, że przysługuje mu prawo do gruntu, a jedynie, że faktycznie posiada w dniu 31 maja wnioskowane grunty rolne i utrzymuje je zgodnie z normami. Uprawnionym do płatności jest zatem: 1) właściciel gruntu, gdy grunt nie jest oddany w posiadanie zależne i jest we władaniu właściciela; 2) dzierżawca gruntu rolnego; 3) posiadacz samoistny i zależny bez tytułu prawnego (bez względu na jego dobrą czy złą wiarę). Jak dalej wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w cytowanym wyroku, celem uniknięcia wątpliwości odnośnie podmiotu uprawnionego do płatności ustawodawca w ustawie o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego uregulował problem zbiegu tytułów do wystąpienia o płatność (art. 7 ust. 6 – 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). W przypadku, gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i zależnego, płatność przysługuje posiadaczowi zależnemu, a zatem rolnikowi, który faktycznie uprawia zgłoszone i kwalifikujące się do płatności grunty rolne i który odpowiada za ich utrzymanie zgodnie z normami. Przytoczona regulacja omawianego zagadnienia wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego i dotyczy pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznie użytkownikami gruntów rolnych. Tak więc dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, jak zdaje się sugerować strona skarżąca, ale ponadto należy je użytkować rolniczo. Na gruncie omawianych, przepisów, co należy podkreślić, jest oczywistym, że ustawowa przesłanka "faktycznego posiadania", kwalifikująca do uzyskania płatności, nie może być rozumiana jako wynikająca jedynie z tytułu prawnego wnioskodawcy, na podstawie którego wynika posiadanie zgłoszonych we wniosku gruntów rolnych, gdyż wymóg taki nie został sformułowany w żadnym przepisie prawa. Organy orzekające dokonały więc prawidłowej wykładni art. 7 ust. 1 i innych przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Nie doszło więc w tym zakresie do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Skoro w rozpatrywanej sprawie, co ustaliły organy bez cienia wątpliwości, strona skarżąca, nie była faktycznym posiadaczem zgłoszonych do płatności gruntów, i co trafnie podniesiono, sama przyznała wskazując na okoliczności bezprawnego zajęcia jej gruntów i ich użytkowania rolniczo przez osoby trzecie, to nie można zarzucić organom, że wydane decyzje są niezgodne z prawem. Poprawnie też organy w punkcie pierwszym decyzji umorzyły na podstawie art. 105 k.p.a. postępowanie w zakresie uzupełniającej płatności podstawowej. Wycofanie wniosku przez stronę skarżącą w odniesieniu do tej płatności, uczyniło postępowanie w tym zakresie bezprzedmiotowym. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając kontrolowane decyzje za zgodne z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło