III SA/Kr 1129/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2014 r. sprawy ze skargi K. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 maja 2014 r. nr [....] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki w decyzji uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 maja 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] 2014 r., znak: [...], w sprawie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki w decyzji z dnia [...] 2013 r., znak: [...] ustalającej prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2013/1014 dla uprawnionego K. Z. w części dotyczącej daty początkowej przyznanego świadczenia. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 11 października 2013 r. K. Z. – przedstawiciel ustawowy małoletniego K. Z. – złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Decyzją z dnia [...] 2013 r., znak: [...], Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Wójta Gminy, orzekł o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla K. Z. w wysokości po 300 zł miesięcznie na okres od dnia 1 listopada 2013 r. do dnia 30 września 2014 r. Postanowieniem z dnia [...] 2014 r., znak: [...], organ I instancji - Wójt Gminy - sprostował z urzędu powołaną wyżej decyzję w ten sposób, że datę początku świadczenia: "od dnia 01-11-2013 roku" zamienił na datę: "od dnia 01-10-2013 roku". W uzasadnieniu wskazał na przepis art. 18 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.), zgodnie z którym świadczenie przyznaje się na okres świadczeniowy, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o jego przyznanie. Stwierdził, że w wyniku oczywistej omyłki pisarskiej wpisano datę "01-11-2013 r.", podczas gdy prawidłowo powinno być "01-10-2013 r." Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do SKO K. Z., zarzucając Wójtowi Gminy szablonowość i ewidentne zaniedbania przy wydawaniu decyzji z dnia [...] 2013 r., znak: [...]. Opisanym na wstępie, kwestionowanym skargą, postanowieniem z dnia 16 maja 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] 2014 r., znak: [...]. SKO, działające jako organ odwoławczy wskazało, że z treści art. 113 § 1 k.p.a. wynika, iż istotną cechą błędu lub innej omyłki jest jej oczywistość, która powinna wynika z natury samego błędu bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku. Oczywistość tę można stwierdzić, porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami. Sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. W trybie art. 113 k.p.a. nie podlegają sprostowaniu błędy i omyłki istotne, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej. W ocenie Kolegium, sprostowanie nie prowadzi do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia, skoro wypłata świadczenia nastąpiła w październiku 2013 r. zaraz po odebraniu przez skarżącą decyzji przyznającej świadczenie – zgodnie z powołanym przepisem art. 18 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.). Ponadto Kolegium wskazało na inne oczywiste omyłki w uzasadnieniu decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2013 r., znak: [...], które wymagają sprostowania. W skardze na powyższe postanowienie do WSA w Krakowie K. Z. podniosła, że pracownik organu I instancji popełnił błąd, skutkujący dla niej koniecznością zwrotu świadczenia za październik 2013 r., wypłaconego przez komornika. Sytuację taką uważa skarżąca za niewłaściwą, bowiem komornik wypłacił jej świadczenie prawidłowo, tj. zgodnie z wydaną decyzją. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) "Organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach." Wykładnia mającego zastosowanie w niniejszej sprawie administracyjnej przepisu art. 113 § 1 k.p.a. prowadzi do rezultatu, że prawidłowe zastosowanie tej regulacji prawnej ma miejsce wówczas, gdy sprostowaniem objęte są elementy decyzji omyłkowo wpisane, to jest np. data wydania decyzji stanowiącej podstawę przyznanego uprawnienia, czy inne elementy decyzji, takie jak jej numer, użyte w treści wyrazy, zwroty. Elementy takiego sprostowania pozostają bez wpływu na wynik sprawy, który kształtuje przede wszystkim rozstrzygnięcie decyzji. Analiza sprostowanych kontrolowanymi postanowieniami treści decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2013 r., znak: [...], nie pozwala na stwierdzenie, że ich zamieszczenie w decyzji było wynikiem niedokładności redakcyjnej organu administracji publicznej, mieszczącym się w pojęciu oczywistej omyłki", o której mowa 113 § 1 k.p.a. Nie można w tym względzie podzielić argumentacji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że "oczywistość" tę można stwierdzić, porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami. Ponadto zasadność tego stanowiska Kolegium ma uzasadniać powołanie się przez Wójta Gminy w uzasadnieniu rektyfikowanej decyzji na treść art. 18 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.), z którego jasno ma wynikać, że prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu, tj. jak napisał Wójt w postanowieniu z art. 113 § 1 k.p.a. "od dnia 01-10-2013 roku do dnia 30-09-2014 roku, od miesiąca w którym wpłynął wniosek." Zwrócić jednakże należy uwagę, że wbrew stanowisku Kolegium i Wójta Gminy nie można w tym przypadku stwierdzić bez cienia wątpliwości, że mamy do czynienia z nie zamierzoną przez organ omyłką pisarską. W judykaturze wskazuje się, że istotną cechą błędu stanowiącą normę dopuszczalności sprostowania jest jego oczywistość. Może ona wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami. Omyłka pisarska to między innymi widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazów, zwrotów. Zgodzić się należy ze stanowiskiem, że oczywistość tego rodzaju błędu można stwierdzić, porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami, czy też innymi tożsamymi decyzjami wydanymi w sprawie a zawierającymi np. datę, czy np. nr działki, które zostały błędnie wpisane w decyzji podlegającej rektyfikacji. Kolegium samo podkreśliło w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że niedopuszczalne jest sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie sądowym poza sporem pozostaje stanowisko, że w postępowaniu o sprostowanie w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie mogą być rozpatrywane kwestie merytoryczne będące przedmiotem decyzji, a więc nie mogą być przedmiotem tego postępowania mylne ustalenia faktyczne lub błędne zastosowanie przepisów prawa. Nie podlegają zatem sprostowaniu w omawianym trybie błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (por. m. in. wyroki NSA z: 23 kwietnia 2001 r., II SA/863/00, LEX nr 77522; 24 września 1988 r.,. I SA 152/97, 24 września 1999 r., IV SA 1184/97, 1 lipca 1999 r., IV SA 1067/97 niepubl.). W tej sprawie bezsprzecznie wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego skarżąca wniosła 11 października 2013 r. a przelewu dokonano rzeczywiście 30 października 2013 r., lecz błędne orzeczenie w decyzji że świadczenie z funduszu alimentacyjnego przyznano na okres od 1 listopada 2013 r., zamiast od 1 października 2013 r., jest elementem konsekwencji prawnych zastosowanego przepisu art. 18 i innych ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.), co ze swej natury wyklucza już rektyfikację decyzji w tym zakresie, nawet w sytuacji, gdy "oczywistym" jest, że świadczenie to przyznaje się tak jak stanowią wskazane przepisy regulacji materialnoprawnych. Organ nie może bowiem dokonywać "korekty" wydanego orzeczenia, skoro kontroli sądowoadministracyjnej podlega także prawidłowość stosowania przez organy administracji prawa. Naprawienie błędu przez organ w tym zakresie w każdym takim podobnym przypadku czyniłoby iluzoryczną kontrolę sądu administracyjnego w zakresie stosowania przez organ prawa, zwłaszcza, że w decyzji z dnia [...] 2013 r., znak: [...], podlegającej rektyfikacji, Wójt Gminy odstąpił od uzasadnienia faktycznego i prawnego z uwagi na uznanie w całości żądania strony. Powoduje to, że wykluczone jest jednoznaczne stwierdzenie co było w tym wypadku zamiarem organu. Wobec tego wątpliwości tych, zdaniem Sądu, nie usuwa również zawarta informacja w piśmie Wójta do skarżącej z dnia 16 października 2013 r,. że świadczenie przyznano od dnia 1 października 2013 r. Ponadto, za "oczywistością" przedmiotowej omyłki nie przemawia wbrew twierdzeniom organów także wskazanie w treści uzasadnienia rektyfikowanej decyzji, że: "przyznane świadczenie będzie wypłacane Pani A. W., matce uprawnionej do świadczenia, będącej przedstawicielem ustawowym w/w ...", co w ogóle nie znajduje potwierdzenia w dokumentach akt sprawy administracyjnej, a zatem jest okolicznością stanu faktycznego i prawidłowości jego ustalenia. Brak było zatem podstaw do wydania w niniejszych sprawach postanowień w trybie art. 113 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku.