III SA/Kr 1131/12
PostanowienieWSA w Krakowie2013-05-24
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, 69-letnia rencistka z problemami zdrowotnymi i niepełnosprawnością, posiadająca dom i nieruchomość rolną, ale o niskich dochodach, powinna otrzymać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Niskie dochody, wysokie koszty utrzymania, problemy zdrowotne oraz posiadanie nieruchomości, której sprzedaż lub obciążenie godziłoby w podstawy egzystencji, przemawiają za tym, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca, 69-letnia rencistka z problemami zdrowotnymi i orzeczoną niepełnosprawnością, wniosła o ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy zmniejszenia miesięcznych rat spłaty nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej. Wskazała, że jej miesięczne dochody wynoszą 1133 zł (renta i alimenty na córkę), a wydatki na utrzymanie domu, studiującej córki i leczenie pochłaniają całość tych środków. Posiada dom i nieruchomość rolną, ale nie są one uprawiane i nie przynoszą dochodów.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 czerwca 2012 r. nr [....] z dnia 21 czerwca 2012 r. nr [....] w przedmiocie odmowy zmniejszenia miesięcznych rat w sprawie spłaty nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka .
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką.
Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni ok. 100 m2 i nieruchomość rolna o powierzchni 2,5 ha. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała łącznie na kwotę 1133 zł, wyjaśniając, że składa się na to jej renta w wysokości 833 zł i alimenty na córkę w wysokości 300 zł.
Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że jest 69-letnią rencistką z problemami zdrowotnymi. Twierdzi, że posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Powiada, że jej leczenie jest bardzo kosztowne. Głównym źródłem utrzymania skarżącej i córki jest wymieniona renta i alimenty. Przekazane skarżącej przez rodziców gospodarstwo rolne z uwagi na wiek i stan zdrowia skarżącej nie jest uprawiane i nie przynosi żadnych dochodów. Skarżąca powiada, że po opłaceniu prądu, gazu, wody, telefonu, podatków, ubezpieczeń, zakwaterowania córki w K., dojazdów oraz zakupie leków, opału, wyżywienia i pomocy naukowych dla córki nie stać jej na wynajęcie adwokata bo wszystkie te wydatki pochłaniają całe jej miesięczne dochody. Wskazując na powyższe skarżąca wyjaśniła, że córka studiuje dziennie na Uniwersytecie w K. i oprócz wykazanych alimentów nie posiada innych dochodów.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez ustanowienie adwokata (art. 245 §3 ppsa) o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów wynagrodzenia dla takiego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącej a co za tym idzie i jej aktualnych możliwości płatniczych. Te nie rysują się szczególnie. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie skarżąca ma do dyspozycji wystarczają na skromną egzystencję. Okoliczność, że do skarżącej należy wykazany dom i nieruchomość rolna nie zmienia tego punktu widzenia. Chociaż bowiem posiadają one co do zasady pewną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak trudno byłoby wymagać od skarżącej rozporządzeń tego rodzaju celem pozyskania środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Sprzedaż domu godziłaby by bowiem w podstawy bytowania skarżącej podobnie jak i wykazanej nieruchomości rolnej. Ich obciążenie może zaś być problematyczne bo przy wykazanych dochodach i stałych wydatkach skarżąca raczej nie posiada istotnej dla banków zdolności do terminowego regulowania przyjmowanych zobowiązań (tzw. zdolności kredytowej). Skorzystanie zaś przez skarżącą z oferty instytucji parabankowych mogło by godzić w podstawy jej egzystencji.
Uwzględniając to wszystko, udzielono więc skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego.
Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło