III SA/Kr 1134/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Wojewody z dnia 4 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego skargę oddala Wojewoda postanowieniem z dnia 4 września 2009 r. Nr [...] na podstawie art 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 i w związku z art. 97 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia K. G. na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r., znak: [...], zawieszające postępowanie w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego B. G. z lokalu przy ul. A w T. - uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do dalszego prowadzenia. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy poniósł, iż organ I instancji zawiesił prowadzone postępowanie w sprawie wymeldowania B. G. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A w T. do czasu zakończenia sprawy sądowej o podział majątku wspólnego, które to postępowanie toczy się przed Sądem Rejonowym. Organ meldunkowy uznał, iż wynik zawisłej przed sądem sprawy, co prawda nie o ochronę naruszonego posiadania, lecz w istocie do tej kwestii się sprowadzający bowiem pozwoli na ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia przedmiotowego lokalu przez B. G. Zatem została spełniona przesłanka uzasadniająca zawieszenie postępowania na podstawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył K. G., wnosząc o jego uchylenie, bowiem zdaniem skarżącego organ I instancji usiłuje odroczyć wydanie merytorycznej decyzji. W zażaleniu tym podniósł, iż obecnie tocząca się sprawa przed Sądem Rejonowym o podział majątku dorobkowego, którego jedynym składnikiem jest tylko prawo do najmu przedmiotowego lokalu nie uzasadnia zawieszenia postępowania przed organem I instancji. Zdaniem skarżącego jedynie powództwo o przywrócenie posiadania ustaliłoby charakter opuszczenia lokalu przez Panią B. G. - a taka sprawa się nie toczy. Natomiast kwestię tę organ meldunkowy winien sam wyjaśnić w postaci środków dowodowych, których zebranie właśnie na organie I instancji spoczywa. Po rozpoznaniu zażalenia organ II instancji stwierdził, że podziela zajęte przez skarżącego stanowisko bowiem sprawa, która zawisła przed Sądem Rejonowym o podział majątku dorobkowego nie ma żadnego związku ze sprawą o wymeldowanie z pobytu stałego B. G. z lokalu przy ul. A w T. Dalej organ podnosi, że podczas postępowania o wymeldowanie organ I instancji ustala wyłącznie czy wystąpiły niezbędne ku temu przesłanki, a mianowicie: trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu - z którego ma nastąpić wymeldowanie - przez osobę objętą wnioskiem. Tocząca się w sądzie sprawa o podział majątku wspólnego przesłanek tych nie będzie ustalać. Co prawda, stwierdza organ, przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa zobowiązuje organ administracyjny do zawieszenia postępowania między innymi w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, lecz w tym konkretnym przypadku z racji występujących tu okoliczności zawieszenie postępowania na podstawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. było całkowicie nieuzasadnione. Organ odwoławczy nadto podkreślił, że przy zastosowaniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie można stosować wykładni rozszerzającej, tak jak to uczynił organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, dlatego winno mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych przez ustawodawcę. Organ I instancji bowiem w niniejszej sprawie meldunkowej nie skorzystał ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w wyroku z dnia 8 listopada 2001 r.- V SA 794/01. stanowiącego, iż zagadnieniem wstępnym w sprawie o wymeldowanie jest niewątpliwie rozstrzygniecie sprawy przed sądem powszechnym o naruszenie posiadania lokalu, a nie o podział majątku dorobkowego. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła B. G. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła, że postanowienie Wojewody pozostaje w sprzeczności z dyspozycją art. 97 § 1 pkt 4 kpa, gdyż dotychczas organ I instancji nie dokonał żadnych ustaleń wstępnych w przedmiocie czy skarżąca w sposób trwały i dobrowolny opuściła lokal mieszkalny, do którego posiada tytuł prawny, a takie właśnie ustalenia czyni Sąd Rejonowy rozpatrujący sprawę o podział majątku dorobkowego po ustaniu małżeństwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga nie jest uzasadniona. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa jest zagadnienie, od którego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, a zatem zagadnieniem warunkującym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Zagadnieniem wstępnym mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. W przepisie tym chodzi o kwestie, których rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencji organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie z pobytu stałego jest trwałe i dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania. Organ prowadzący postępowanie o wymeldowanie jest obowiązany badać zarówno okoliczność trwałego opuszczenia lokalu, jak i okoliczność czy opuszczenie to było dobrowolne. Przyczyną zawieszenia postępowania administracyjnego nie może być taka okoliczność, którą organ prowadzący postępowanie administracyjne może ocenić we własnym zakresie, nawet gdy okoliczność ta może być przedmiotem oceny dokonywanej także sądy w odrębnych postępowaniach. Ocena spełnienia ustawowo określonych przesłanek do rozstrzygnięcia danej sprawy jest podstawowym obowiązkiem organów administracji, dlatego też organy te nie mogą się od niej uchylać, jeżeli nie zostało to wyłączone z ich właściwości, oczekując na dokonanie takiej oceny przez inne organy lub sąd. Prawidłowo zatem organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania o wymeldowanie i nakazał prowadzenie dalszego postępowania, skoro, jak wyżej zostało powiedziane, organ sam obowiązany jest ustalić, czy opuszczenie lokalu przez skarżącą miało dobrowolny charakter. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.