III SA/Kr 1136/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 23 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 8.10.2008r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc listopad 2002r. postanawia zwolnić R. J. od kosztów sądowych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Przedstawiając swoją sytuację rodzinną podał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Podał, że należy do niego działka o powierzchni 6 arów 24 m2. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani żadnych dochodów. Uzasadniając swoje starania wskazał, że od września 2006 r. jest osobą bezrobotną, prawie nie osiąga dochodów. W 2008 r. za prace zlecone otrzymał 1000 zł (dowód: kopia deklaracji PIT-37 za 2008). Stosownie do posiadanych możliwości, w ograniczonym zakresie pomocy udziela mu żona, z którą pozostaje w rozdzielności majątkowej. Twierdzi, że jego obecnej sytuacji życiowej winne są organy podatkowe. Obecnie skarżący czyni starania o podjęcie pracy w nowo powstającej spółce, która nie jest jednak jeszcze zarejestrowana. Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie wskazywanych dokumentów źródłowych wyjaśnił motywy nieujawnienia małżonki w rubryce 6 PPF, w której określa się osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, a z którą zamieszkuje, podając, że zadecydowało o tym jej przeświadczenie utożsamiające charakter ustroju małżeńskiej rozdzielności majątkowej z brakiem pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym. Obecnie małżonka zgodziła się jednak udostępnić dokumenty stwierdzające jej dochody oraz stan posiadania. Przedstawiona kopia deklaracji podatkowej uwidacznia, że w ubiegłym roku przy przychodzie 49.647,45 zł i kosztach jego uzyskania na poziomie 3112,60 zł osiągnęła w sumie 46.534,85 zł dochodu. Głównym źródłem jej przychodu są należności ze stosunku pracy i z działalności wykonywanej osobiście (dowód: kopia deklaracji PIT-37 za 2008 r.). Mieszkanie w którym skarżący zamieszkuje należy wyłącznie do małżonki, odziedziczyła je po rodzicach. Miesięczny koszt utrzymania mieszkania skarżący oszacował na 462,96 zł, wydatki na prąd to kwota 216,51 zł, za gaz 172,56, za telefon 51,29 zł (dowód: rachunki, wyciąg z rachunku bankowego). Skarżący sam nie posiada żadnego rachunku bankowego, jego małżonka ma natomiast jeden, z którego przedłożony został wyciąg obrazujący historię dokonywanych na nim operacji we wskazywanym okresie czasu. Wynika z niego, że w maju odnotowano wpływ 4000 zł pożyczki z kasy zapomogowo pożyczkowej, w kwietniu natomiast 3500 zł pożyczki [...]. Konto małżonki skarżącego zasadniczo jest zasilane z dwóch źródeł a mianowicie firmy A., gdzie w kwietniu zarobiła 885,50 zł, a w marciu 951,62 zł i 645,15 zł oraz ZOZ, gdzie w kwietniu zarobiła 2288,54 zł a wcześniej po 1856 zł. Skarżący nie zarejestrował się jako osoba bezrobotna, zamierzał bowiem podjąć prowadzenie nowej działalności gospodarczej, co jednak mu się nie udało. Skarżący ma wykształcenie średnie techniczne, a jako ostatnio wykonywany zawód wskazał prowadzenie działalności gospodarczej. Nigdy nie korzystał z jakiegokolwiek wsparcia pomocy społecznej. Należąca do niego działka nie przynosi żadnych dochodów, jest obciążona hipoteką przymusową. Postanowieniem z dnia 7.07.2009r. sygn. akt III SA/Kr 1136/08 Referendarz Sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnił go z opłat sądowych ponad kwotę 250 zł, w pozostałej części wniosek oddalając. Skarżący wniósł w ustawowym terminie sprzeciw na w/w postanowienie. Zaznaczył w nim, że przyznany zakres pomocy w świetle okoliczności, że spraw w sądzie ma czternaście, co za tym idzie w dalszym ciągu jest obciążony obowiązkiem zapłaty wysokiej kwoty - w sumie 3 500 zł – nie jest wystarczający i ponawia wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych w pełnym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. To drugie pojęcie obejmuje między innymi zwolnienie od opłat sądowych i wydatków (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). W ocenie Sądu R. J. wykazał w sposób wiarygodny i wystarczający, że opłacenie przez niego w niniejszej sprawie wpisu sądowego w wysokości 1 500,00 zł wiązałoby się z uszczupleniem dochodu rodziny, które nie pozwoliłoby na zaspokojenie podstawowych jej potrzeb. Istotnym przy tym jest, że analiza zdolności finansowej musi nastąpić w kontekście zainicjowania przez skarżącego przez sądem administracyjnym czternastu spraw o sygn. od SA/Kr 1130/08 do SA/Kr 1143/08, przy czym w każdej z nich został wezwany o uiszczenie wpisu od kwoty 1500 zł do kwoty 2738 zł. Dochód samego skarżącego z roku 2008r. kształtujący się na poziomie ok. 1000 zł z punktu widzenia doświadczenia życiowego mógł być przeznaczony na zaspokojenie jedynie podstawowych jego potrzeb. Sąd wziął pod uwagę, że skarżący znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, gdyż jak wynika z oświadczeń składanych do akt, jako były przedsiębiorca jest na etapie poszukiwania zajęcia i musi korzystać z pomocy finansowej żony. Zaznaczyć należy, że choć w rozumieniu przepisów rozdziału 3 ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tworzy wraz z żoną wspólne gospodarstwo domowe i dochody żony na potrzeby ustalania zdolności do ponoszenia kosztów sądowych niniejszego postępowania traktowane są jako źródło utrzymania skarżącego (pomimo formalnej rozdzielności majątkowej), gdyż bierze się pod uwagę z jakiego źródła finansowania korzysta starający się o przyznanie pomocy, to mimo wszystko dochody te nie są na tyle wysokie (kształtują się miesięcznie w przedziale 2000 – 3000 zł), by pokryć wpis sądowy w niniejszej sprawie, a także w pozostałych zalegających w niniejszym Sądzie. Na uwadze Sądu pozostaje też okoliczność, że dochód żony jest obciążony zobowiązaniami wynikającymi z uzyskanych przez nią kredytów i pożyczek, jak też obowiązkiem poniesienia kosztów utrzymania mieszkania i mediów. Z tych względów, Sąd przyznał R. J. prawo pomocy w zakresie wnioskowanym tj. częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.