III SA/Kr 1138/12
WyrokWSA w Krakowie2013-03-19
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Dorota Dąbek, Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania płatności rolnych i nałożyć sankcje, jeśli rolnik we wniosku użył nieaktualnych danych ewidencyjnych dotyczących działek rolnych, mimo że dane te wynikają z przeprowadzonego scalenia gruntów, a rolnik kwestionuje prawidłowość tego scalenia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić przyznania płatności rolnych i nałożyć sankcje, jeśli rolnik we wniosku użył nieaktualnych danych ewidencyjnych dotyczących działek rolnych, nawet jeśli kwestionuje on prawidłowość scalenia gruntów, które doprowadziło do zmiany tych danych. Rolnik jest zobowiązany do podania aktualnych danych ewidencyjnych, a ciężar dowodu spoczywa na nim. Wycofanie wniosku po stwierdzeniu nieprawidłowości nie jest dopuszczalne.Stan faktyczny
Rolnik E. Ż. złożył wnioski o przyznanie płatności rolnych (jednolitej płatności obszarowej, płatności ONW i PZ) za 2010 r., używając danych ewidencyjnych dotyczących działek rolnych, które były nieaktualne z powodu przeprowadzonego scalenia gruntów. Organ I instancji odmówił przyznania płatności, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, nakładając sankcje. Rolnik kwestionował prawidłowość scalenia i wskazywał na trudności w uzyskaniu aktualnych danych. WSA w Krakowie oddalił skargi, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi E. Ż.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Dorota Dąbek SO (del.) Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skarg E. Ż. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 5 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 5 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności skargi oddala.
I Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 5 lipca 2012r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. Ż. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, z dnia [...] 2011r. nr [...] odmawiającej przyznania jednolitej płatności obszarowej za 2010 r. w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i nałożenia sankcji w wysokości 972,42zł zaskarżoną decyzje utrzymał w mocy.
II Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 5 lipca 2012r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. Ż. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, z dnia [...] 2011r. nr [...] odmawiającej przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania i nałożenia sankcji w wysokości 553, 60zł. zaskarżoną decyzje utrzymał w mocy.
Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W dniu 09 kwietnia 2010r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęły wnioski strony o przyznanie w 2010 r. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich, obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej ONW), oraz przyznanie na 2010r. jednolitej płatności obszarowej (JPO), uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ). Wnioski dotyczyły przyznania płatności do działek rolnych, położonych na działkach ewidencyjnych, znajdujących się w gminie L. Strona łącznie zadeklarowała 1, 73 ha do płatności ONW oraz 1, 73 ha do płatności JPO i 1, 73 ha do płatności PZ.
W trakcie kontroli wniosków stwierdzono, że ujęte w nim działki ewidencyjne wskazane, jako położone w L zostały opisane nieaktualnymi (tj. nieuwzględniającymi scaleń przeprowadzonych we wsi L) numerami identyfikacyjnymi i powierzchniami całkowitymi. W/w ustalenia stały się powodem wystosowania do strony wezwania do złożenia wyjaśnień, mimo to strona nie skorygowała swojego wniosku. W piśmie, które wpłynęło do organu l instancji w dniu 10-11-2010 r. strona wskazała, że nie zgadza się z wynikami i sposobem przeprowadzenia scalenia oraz, że użytkowała swoje grunty tak jak w latach ubiegłych i nie dysponowała możliwością wypełnienia swojego wniosku według aktualnej konfiguracji działek ewidencyjnych. Strona została również pisemnie poinformowana o możliwości zapoznania się z dowodami zebranymi w sprawie i ustosunkowania się do nich. Strona nie wniosła żadnych nowych oświadczeń lub dowodów. W tym stanie faktycznym Kierownika Biura Powiatowego ARiMR decyzjami nr [...] i nr [...] stronie odmówiono przyznania wszystkich w/w płatności za 2010 r. Podstawą rozstrzygnięcia było wykluczenie z płatności obszarów opisanych we wniosku nieaktualnymi danymi dotyczącymi działek ewidencyjnych, jako zawyżeń powierzchni uprawnionej do płatności. Brak minimalnej łącznej powierzchni uprawniającej do uzyskania płatności był bezpośrednim powodem wydania w/w decyzji.
W dniu 03-12-2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęły odwołania strony od tych decyzji. W odwołaniu podniesiono, że decyzje są krzywdzące i nie odzwierciedlają faktycznego stanu działek zadeklarowanych do płatności. Wskazano niezadowalający poziom informowania o konsekwencjach scalenia przeprowadzonego w L, brak jego prawidłowego przeprowadzenia i wprowadzenia w nowy (wynikający ze scalenia) stan własności i posiadania, poważne trudności w opisaniu wciąż użytkowanych terenów nowymi danymi ewidencyjnymi oraz zaskarżenie decyzji wprowadzających w/w scalenie. Odwołujący stwierdził również, że nie mógł deklarować działek według stanu obowiązującego po scaleniu, ponieważ w 2010 r. wciąż użytkował te same grunty, co w poprzednich latach (inne od przyznanych w związku ze scaleniem). Do strony w ramach postępowania odwoławczego wystosowano wezwanie do przekazania informacji o treści decyzji scaleniowej dotyczącej gruntów deklarowanych przez stronę, orzeczeniach Samorządowego Kolegium Odwoławczego i sądów administracyjnych dot. w/w decyzji oraz informacji o otrzymanych przez stronę zawiadomieniach dot. zmian w numeracji i granicach działek ewidencyjnych związanych z w/w scaleniem. Strona poinformowała o rozstrzygnięciach wskazanych w wezwaniu oraz o bardzo spóźnionym otrzymaniu informacji związanych ze scaleniem z właściwego wydziału ksiąg wieczystych. Wezwanie zawierało jednoznaczną informację, że obszary użytkowane przez stronę rolniczo w 2010 r. i opisane we wniosku o płatności za 2010 r. według starych danych ewidencyjnych (nieobowiązujących obecnie) powinny być w tym wniosku opisane według aktualnych danych tego rodzaju (obowiązujących obecnie i wynikających m.in. ze scalenia). Organ odwoławczy zwrócił się do strony o złożenie korekty wniosku o płatności za 2010 r., polegającej na opisaniu ujętych w nim działek rolnych (tj. terenów rzeczywiście użytkowanych przez stronę rolniczo w 2010 r.), w oparciu o aktualne (obowiązujące po w/w scaleniu) dane dot. działek ewidencyjnych. Wezwanie pozostało jednak bez reakcji strony. Dyrektor OR ARiMR rozpoznając odwołania decyzjami nr [...] i nr [...] z dnia [...] 2011r. zaskarżone decyzje uchylił a sprawy przekazał do ponownego rozpoznania. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia było stwierdzenie w decyzjach organu l instancji rozbieżności między procentem stwierdzonego zawyżenia powierzchni uprawnionej do płatności (ponad 50%) a konsekwencją tego stanu wynikającymi z przepisów. W przypadku tak wysokiego zawyżenia organ I instancji albo powinien zastosować sankcje wynikające z w/w przepisów (odmowa płatności i zmniejszenia płatności ewentualnie przyznanych w 3 kolejnych latach) albo odpowiednio uzasadnić brak zastosowania tych przepisów. Podkreślono, że mimo wystosowania w ramach postępowania odwoławczego wezwań do złożenia korekty mającej na celu opisanie gruntów faktycznie użytkowanych rolniczo z aktualną siatką działek ewidencyjną strona nie złożyła korekty.
Ponowne postępowanie zostało zakończone decyzjami organu I instancji nr [...] i nr [...]. Na mocy w/w decyzji stronie ponownie odmówiono przyznania płatności wszystkich w/w płatności za 2010 r. Podstawą rozstrzygnięcia było wykluczenie z płatności obszarów opisanych we wniosku w związku z nieaktualnymi danymi dotyczącymi. działek ewidencyjnych i potraktowaniem ich, jako zawyżeń powierzchni uprawnionej do płatności. Łączna powierzchnia uprawniona do płatności została określono 0,00 ha. W konsekwencji tego nałożono w tych decyzjach sankcje na stronę w wysokości 972,42 zł. oraz 553,60zł .
Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli wynosiła 100,00%. Zgodnie art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr, 1122/2009 jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Kwota nałożonych sankcji podlegać będzie odliczeniu zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) Nr 885/2006, co oznacza, że kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.
Skarżący wniósł odwołanie od tych decyzji. Podniósł ponownie, że w/w decyzje są krzywdzące i nie odzwierciedlają faktycznego stanu działek zadeklarowanych do płatności. W odwołaniach wskazał na niezadowalający poziom informowania o konsekwencjach scalenia przeprowadzonego w L, brak jego prawidłowego przeprowadzenia i wprowadzenia w nowy (wynikający ze scalenia) stan własności i posiadania, poważne trudności w opisaniu wciąż użytkowanych terenów nowymi danymi ewidencyjnymi oraz zaskarżenie decyzji wprowadzających w/w scalenie. Strona stwierdziła również, że nie mogła podać działek według stanu obowiązującego po scaleniu, ponieważ w 2010 r. wciąż użytkowała te - same grunty, co w poprzednich latach (inne od przyznanych w związku ze scaleniem). W odwołaniu wskazano ponadto na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, na mocy, którego decyzje wprowadzające scalenie w L zostały uchylone.
Organ odwoławczy wystosował kolejne wezwanie do złożenia korekty polegającej na opisaniu ujętych w nim działek rolnych (tj. terenów rzeczywiście użytkowanych przez stronę rolniczo w 2010 r), w oparciu o aktualne (obowiązujące po w/w scaleniu) dane dot. działek ewidencyjnych. W piśmie wystosowanym do strony z 15-05-2012 r. zawarto informacje, jak i gdzie dokonać w/w korekty. W/w pisma pozostały w praktyce bez reakcji strony, polegającej na złożeniu korekty lub zasygnalizowania chęci jej złożenia. Strona w piśmie z dnia 16-04-2012 r. zwróciła się o wycofanie swojego wniosku o przyznanie w/w płatności. Organ odwoławczy nie uwzględnił stanowiska E. Z.
Odnośnie problemu scalenia działek w L organ wyjaśnił, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wstrzymało natychmiastowe wykonanie decyzji znak [...], z uwagi na brak jednoznacznych przesłanek do jej natychmiastowej wykonalności i bardzo dużą ilość odwołań złożonych od decyzji zatwierdzającej scalenie. Zgodnie z treścią w/w postanowienia, wstrzymanie wykonania decyzji znak [...], zostało odroczone do czasu rozpatrzenia wszystkich odwołań od tej decyzji. Odwołania te zostały rozstrzygnięte decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2008 r., znak [...], która utrzymała w mocy decyzję znak [...]. Decyzja odnośnie projektu scalenia stała się ostateczna. Organy, które wydawały decyzje dotyczącą scalenia w L, nie zdecydowały o wstrzymaniu wykonania tej decyzji. Taka sytuacja oraz brzmienie art. 61 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznaczają konieczność respektowania konsekwencji scalenia zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych za pomocą, decyzji administracyjnych.
Należy zauważyć, że decyzja znak [...] odnośnie projektu scalenia została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Sąd wyrokiem z dnia 24-08-2011r. sygn. akt II SA/Kr 842/09 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2008 r., znak [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2006 r. znak [...], zatwierdzającą projekt scalenia sporządzonego dla obszaru gminy L i będącego podstawą wprowadzenia nowych granic i oznaczeń działek ewidencyjnych na tym terenie. Na mocy w/w wyroku uchylona została także decyzja znak [...] oraz stwierdzony został brak możliwości wykonania w/w decyzji. Z tym, że ten wyrok został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Krakowie i jest nieprawomocny. W związku, z czym nadal obowiązują dane ewidencyjne zatwierdzone w/w decyzją [...], które zostały przyjęte do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w dniu 15-03-2010 r. Tym samym od dnia 15-03-2010 r. obowiązujące dane dotyczące konfiguracji, powierzchni i oznaczeń działek ewidencyjnych w L spowodowane w/w scaleniem.
Organ podniósł, że wyrok został wydany na długo po złożeniu przez stronę wniosku o płatności, których dotyczy niniejsza decyzja. W takiej sytuacji zastrzeżenia organów, co do opisania przez stronę gruntów zadeklarowanych do w/w płatności nieaktualnymi danymi, były jak najbardziej zasadne. W tym stanie faktycznym organ odwoławczy stwierdził brak możliwości przyznania płatności w żądanej wysokości. Wynika to w szczególności z § 2 pkt 2 i 3 oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich...(ONW)..." oraz art. 28 ust 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009r. gdyż wnioski dotyczące. płatności, o które wnioskowała strona, powinny zostać zweryfikowana odnośnie jej zgodności z maksymalnym kwalifikowanym obszarem (inne określenia to: obszar działki odniesienia, powierzchnia referencyjna lub powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza - PEG). Obszar taki wskazuje największy możliwy areał uprawniony na danej działce ewidencyjnej do w/w płatności, tj. spełniający wymogi dot. rzeczywistego i zgodnego z normami oraz wymogami użytkowania rolniczego. Dane dotyczące powierzchni referencyjnych są zapisane w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS), wdrożonym przez ARiMR m.in. na podstawie art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. Urz. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 z późn. zm.) oraz pkt 6 i 7 preambuły (tj. wstępu) do w/w rozporządzenia. Określanie powierzchni referencyjnej odbywa się na podstawie dostępnych dla Agencji w systemie informatycznym, możliwie aktualnych zdjęć lotniczych poszczególnych działek, (na których można prowadzić pomiary powierzchni i odległości), informacji zawartych w Ewidencji Gruntów i Budynków i wnioskach stron o przyznanie płatności oraz na podstawie wyników kontroli wykonanych w gospodarstwach wnioskodawców. Stosowanie przez Agencje do kontroli wniosków związanych z powierzchnią uprawianą rolniczo, narzędzi opartych o system informacji geograficznej, (czego efektem są powierzchnie PEG dla działek ewidencyjnych) wynikało w przypadku 2010 r. m.in. z art. 14-17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16 z późn. zm.), art. 28 ust. 1 lit. c oraz art. 57 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz. Urz. WE L 316 z 2.12.2009 r., str. 65 z późn. zm.), w związku z art. 2, 10 i 16 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. (Dz. Urz. WE L 368 z 23.12.2006, str 74 z późn. zm.) i art. 86 ust. 2 w/w rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.
W ocenie organu II instancji brak opisania gruntów zadeklarowanych przez stronę do płatności, w oparciu o obowiązującą konfigurację, numerację i powierzchnię działek ewidencyjnych został oceniony, jako brak dochowania przez stronę podstawowych wymogów związanych z płatnościami. Strona była, bowiem zobowiązana do podania w złożonym przez siebie wniosku informacji, umożliwiających bezproblemowe ustalenie rodzaju i wymiaru wsparcia, o jakie wnioskowała. W/w obowiązek wynika m.in. z art. 12 ust. 1 pkt c i d oraz art. 2 pkt 28 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz. U. WE L 316 z 2.12.2009 r., str. 65 z późn. zm.), w związku z art. 8 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. (Dz. U. WE L 368 z 23.12.2006, str. 74 z późn. zm.) Deklarowane we wniosku dane powinny być zgodne z obowiązującym stanem prawnym (ewidencyjnym) w interesie strony, i to nawet w przypadku, jeżeli rolnik (na podstawie art. 12 ust. 2 i 3 w/w w/w rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009) otrzymał od ARiMR formularz wniosku, który był już częściowo (np. w zakresie działek ewidencyjnych) wypełniony. Należy jednak wskazać, że formularze wniosków są częściowo uzupełniane przez ARiMR w oparciu o dane z wniosku rolnika złożonego w roku poprzedzającym wysłanie takiego formularza. Możliwą jest, zatem sytuacja, że w takim formularzu dane dot. np. działek ewidencyjnych będą po prostu nieaktualne. To w takim przypadku obowiązek ich skorygowania obciąża zainteresowanego płatnościami z w/w art. 12 ust. 4 w/w rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Strona nie opisała działek rolnych zgłoszonych w swym wniosku do płatności w oparciu o obowiązujące dane ewidencyjne i nie złożyła odpowiedniej korekty tego wniosku w odpowiedzi na wystosowane do niej wezwania do wyjaśnień.
Odnośnie scalenia organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r., Nr 178, póz. 1749 z późn. zm.) "decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stanowi tytuł do ujawnienia nowego stanu prawnego w księgach wieczystych i podstawę do wprowadzenia uczestników scalenia w posiadanie wydzielonych im gruntów". W oparciu o decyzję zatwierdzającą scalenie i z uwagi na brzmienie § 44-48 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów l budynków (Dz. U. z 2001 r., Nr 38, poz. 454 z późn. zm.), Starosta powiatu zaktualizował operat ewidencji gruntów i budynków obrębu L. Z posiadanych przez Dyrektora OR ARiMR informacji wynika, że aktualizacja obowiązuje od dnia 15 marca 2010 r. l przynajmniej od tego dnia strona powinna się stosować do zaktualizowanej konfiguracji, powierzchni i oznaczeń działek ewidencyjnych w obrębie ewid. L. Dotyczy to również deklarowania takich działek do płatności istotnych w niniejszej sprawie. Na dzień złożenia wniosku strony o płatności za 2010 r. numeracja i powierzchnie całkowite wpisanych w tym wniosku działek ewidencyjnych (oraz ich konfiguracja na załącznikach graficznych) na pewno były nieaktualne. Strona miała przy tym wielokrotnie okazję dostosować opis i położenie działek rolnych bez ponoszenia negatywnych konsekwencji prawnych z tego tytułu. Aktualne dane ewidencyjne (dot. to zwłaszcza numerów i obrębów działek ewidencyjnych powierzchni całkowitej tych działek) powierzchni użytkowanych rolniczo przez stronę w 2010 r. powinny zostać wskazane w oparciu np. o aktualne dane Ewidencji Gruntów i Budynków. Wskazując w/w tereny według nowych danych ewidencyjnych dotyczyły obszarów rzeczywiście użytkowanych rolniczo przez stronę, w 2010 r., (które zostały zadeklarowane przez stronę według danych ewidencyjnych sprzed scalenia). Nie chodziło o wpisanie we wnioskach obszarów otrzymanych w wyniku scalenia. W/w zmiana powinna, zatem polegać tylko na wskazaniu przez stronę w jej wniosku o płatności za 2010 r. terenów użytkowanych przez stronę rolniczo w 2010 r., ale w oparciu o dane dot. działek ewidencyjnych obowiązujących obecnie.
Odnośnie wycofania wniosku, to organ stwierdził, że jest to niemożliwe. Wynika to z brzmienia art, 25 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz. U. WE L 316 z 2.12.2009 r., str. 65 z późn, zm,), w zw, z art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) ne 1975/2006, regulującego możliwości i konsekwencje wycofania zawartości wnioski ONW od 2010 r. Zgodnie z w/w przepisem: "1. Wniosek o przyznanie pomocy można w każdej chwili wycofać w całości lub w części na piśmie.
2. Jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości
3. Wycofanie zgodnie z ust. 1 sprawi, że wnioskodawca znajdzie się w sytuacji(sprzed złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub części przedmiotowego wniosku."
Ponieważ nieprawidłowości dotyczące sposobu zadeklarowania działek przez stronę zostały wykryte w wyniku kontroli administracyjnej, wycofanie całego wniosku zasygnalizowane w odwołaniu, nie może zostać uwzględnione. Konsekwencją nieprawidłowości stwierdzonych odnośnie terenów opisanych nieprawidłowo (nieaktualnymi danymi ewidencyjnymi) było potraktowanie całego jej obszaru, jako zawyżenia (jego części) powierzchni uprawnionej do płatności.
Organ wyjaśnił, że konsekwencje stwierdzonego zawyżenia powierzchni uprawnionej do płatności ONW reguluje art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. (Dz. Urz. WE L 368 z 23.12.2006, str. 74 z późn. zm.) .Według tej regulacji, jeśli różnica między obszarem zadeklarowanym a obszarem faktycznie uprawnionym do płatności przekracza 50% pow. stwierdzonej, to za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Ponadto rolnik jest wykluczany z otrzymywania pomocy w wysokości równej kwocie przysługującej do powierzchni stanowiącej różnicę, między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym (tj. uznanym za uprawniony do płatności). W/w dodatkowe wykluczenia dotyczą kolejnych trzech lat kalendarzowych, następujących po roku wykrycia nieprawidłowości. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności ONW i JPO wynosi w przedmiotowej sprawie 0,00 ha. Różnica między pow. zadeklarowaną pierwotnie wyniosła w stosunku do powierzchni faktycznie uprawnionej do w/w płatności ponad 50,00%. Ponieważ zawyżenie przekroczyło 50%, to zgodnie z zapisem art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006, konsekwencją tego była odmowa płatności ONW i JPO za rok, na który wnioskowano o wsparcie tego rodzaju. Na rolnika została nałożona także kara finansowa w wysokości 553,60 zł oraz 972,42zł (wielkość zawyżenia w ha pomnożona przez stawkę ONW za 1 ha analogicznie do, JPO), które będą potrącane z płatności, jakie ewentualnie zostaną rolnikowi przyznane w kolejnych trzech latach kalendarzowych, następujących po roku wykrycia nieprawidłowości.
E. Ż. w dniu 10 sierpnia 2012r. wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na wyżej wskazane decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W skargach decyzjom zarzucił naruszenie art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., oraz naruszenie art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Skarżący podniósł, iż działał w dobrej wierze. Działki oznaczył według stanu obowiązującym do 14 marca 2010r. Wprowadzenie nowej ewidencji nie zostało stosownie ogłoszone. Nie był w stanie podać nowych oznaczeń, bowiem jego działki weszły w skład działek należących do różnych właścicieli. Natomiast wynajęcie osoby, które wypełniłyby prawidłowo wnioski, przekraczałyby wartość uzyskanej dopłaty. W konkluzji skarg wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentacje przedstawioną w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skargi nie są uzasadnione. Zaskarżone decyzje odpowiadają prawu. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. Nr 2012, poz. 270) w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2005r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) kryterium kontroli zaskarżonej decyzji, jako aktu wydanego przez organ administracji publicznej, stanowi jej zgodność z prawem. W myśl przepisu art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej w skrócie p.p.s.a. - sprawując tę kontrolę rozstrzyga sąd w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana na powyższych zasadach kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wyrażonego na wstępie wniosku.
Na wstępie rozważań należy przytoczyć treść art. 3 Ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. .o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przepis brzmi ust 1. Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej.
ust.2. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Ust. 3.Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
W postępowaniu w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych organy administracji publicznej stoją na straży praworządności. Zasada praworządności, zwana także zasadą legalności i praworządności zobowiązuje organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy i działać w oparciu o obowiązujące prawo.
Ustawodawca w sprawach o płatności zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części 2 art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. Stosownie do powyższego przepisu k.p.a., na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast w art. 3 ust. 2 pkt 2 wskazanej ustawy obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na organie nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Ustawodawca ograniczył stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej (art. 9 k.p.a.) oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 i 4 organ administracji ma obowiązek:- zapewnić stronom - ale jedynie na ich żądanie - czynny udział w każdym stadium postępowania,- umożliwić stronom, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,- udzielić stronom - również wyłącznie na ich żądanie - niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. W konsekwencji tego uregulowania organ administracji, wydając decyzję w sprawie przyznania płatności, rozstrzygnięcie opiera na dowodach zgromadzonych w aktach sprawy, zarówno tych, co, do których strona się wypowiedziała, jak też i tych, co, do których strona nie składała żadnych oświadczeń. Te drugie nie mogą być jednak uznane za przyznane i podlegają obiektywnej ocenie organu administracji. Należy zauważyć, że ustawa w art. 3 ust. 3 nałożyła na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz obciążyła obowiązkiem udowodnienia faktu osobę, która wywodzi z niego skutki prawne.
W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz (faktycznie korzystający) gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to, zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne.. Ciężar wykazania spełnienia przesłanek, od których uzależnione jest uprawnienie do płatności obciąża rolnika, który wnioskował o przyznanie płatności.
W kontekście wyżej wskazanych uregulowań prawnych w przedmiotowej sprawie organy administracji zastosowały się do zasady praworządności i zasady legalności Skarżący do momentu wydania zaskarżonych decyzji nie przedłożył żadnych materiałów mogących podważyć ustalenia poczynione przez organ administracji. Skarżący mimo kierowanych do niego wezwań przez organy o podanie aktualnych danych, odnośnie uprawianych działek, zgłaszanych do płatności, danych z ewidencji gruntów i budynków nie dostosował się do wezwań i nie podał obowiązujących oznaczeń, numeracji działek. To właśnie na skarżącym, jak wyżej wskazano zgodnie z przepisami prawa, spoczywał ciężar dowodowy w tym przedmiocie. Organy administracji wielokrotnie wezwały skarżącego do złożenia korekty wniosku. Skarżący uparcie dążył do otrzymania płatności w oparciu o nieaktualne dane, ewidentnie umyślnie pomijając nowe dane ewidencyjne wynikające z obowiązującej (ostatecznej) decyzji scaleniowej. Takie stanowisko skarżącego spowodowało wydanie legalnych decyzji o odmowie przyznania wnioskowanych płatności i stosownych sankcji finansowych wynikającej z prawidłowo interpretowanych przepisów. Na organie nie ciążył natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Organ wywiązał się z obowiązku nałożonego wyżej omawianym przepisem, na co wskazuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Organ prawidłowo powołał się na obowiązujące przepisy, uniemożliwiające przyznania płatności skarżącemu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U.L 141 z 30.04.2004) nie wolno dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnię referencyjną. Na podstawie art. 12 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 wraz ze wstępnie wydrukowanym wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2009 rolnikowi została przekazana informacja zawierająca dane o maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do celów systemu JPO w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych. Jednocześnie zgodnie z postanowieniami art. 12 ust. 4 ww. rozporządzenia rolnik poprawia wstępnie zadrukowany formularz wniosku, jeżeli jakakolwiek podana w nim informacja jest błędna, a w stosownych przypadkach wskazuje nowy obrys działki ewidencyjnej. Natomiast jeśli stan faktyczny na zadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nie uzasadnia zmian powierzchni wyznaczonego maksymalnego obszaru kwalifikowanego, powierzchnię stwierdzoną należy wyznaczyć zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia.
Skarżący w przedmiotowej sprawie nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego dowodu potwierdzającego, powierzchnie działek, w oparciu o obowiązującą ewidencje gruntów wynikającą z obowiązującej decyzji scaleniowej. Ujęte we wnioskach skarżącego działki ewidencyjne wskazane, jako położone w L zostały opisane nieaktualnymi (tj. nieuwzględniającymi scaleń przeprowadzonych we wsi L) numerami identyfikacyjnymi i powierzchniami całkowitymi. Organy podjęły aktywne działania w celu uzyskania prawidłowej informacji odnośnie obowiązującej numeracji ewidencyjnej. Wystosowane do skarżącego wezwania do złożenia wyjaśnień, nie doprowadziły do skorygowania wniosku. Skarżący wskazał, że nie zgadza się z wynikami i sposobem przeprowadzenia scalenia oraz, że użytkowała swoje grunty tak jak w latach ubiegłych i nie dysponuje możliwością wypełnienia swojego wniosku według aktualnej konfiguracji działek ewidencyjnych. Jednak mimo tego stanowiska to właśnie na nim ciążył ciężar wskazania numerów użytkowanych działek w oparciu o aktualną ewidencje. Skarżący powinien podać we wniosku aktualne numery ewidencyjne działek, bez względu na to czy mu odpowiada decyzja odnośnie scalenia gruntów w L, czy też nie. Decyzja scaleniowa dotyczy innego przedmiotu niż płatności. Należy zauważyć, że decyzja scaleniowa jest w obrocie prawnym i mimo zaskarżenia jej do sądu administracyjnego w dalszym ciągu obowiązuje i wywołuje skutki prawne. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie uchylający tą decyzje jest nieprawomocny. Został zaskarżony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Twierdzenie skarżącego, że działał w dobrej wierze oraz, że nie wiedział o obowiązywaniu nowej ewidencji nie znajduje podstaw w zgromadzonym materiale dowodowym, zwłaszcza w korespondencji organów, które wyjaśniały skarżącemu konieczność uzupełnienie wniosków w oparciu o obowiązującą od 15 marca 2010r. ewidencje gruntów i budynków dla obrębu L. Skarżący był zobowiązana do podania w złożonym przez siebie wniosku informacji, umożliwiających bezproblemowe ustalenie rodzaju i wymiaru wsparcia, o jakie wnioskował. Obowiązek wynika m.in. z art. 12 ust. 1 pkt c i d, oraz art. 2 pkt 28 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz. U. WE L 316 z 2.12.2009 r., str. 65 z późn. zm.), w związku z art. 8 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. (Dz. U. WE L 368 z 23.12.2006, str. 74 z późn. zm) .Deklarowane we wniosku dane powinny być zgodne z obowiązującym stanem prawnym (ewidencyjnym). .Obowiązek skorygowania danych obciąża wnioskodawcę, wynika to także z art. 12 ust. 4 w/w rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Sąd podziela stanowisko organu odnośnie braku możliwości wycofania wniosku, bowiem zgodnie z brzmienia art, 25 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada, 2009 jeśli właściwy organ poinformował już rolnika (wnioskodawcę) o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości. W przedmiotowej sprawie nieprawidłowości dotyczące sposobu zadeklarowania działek przez skarżącego zostały wykryte w wyniku kontroli administracyjnej, wycofanie całego wniosku sygnalizowane przez skarżącego w odwołaniu, nie mogło zostać uwzględnione.
W sprawie wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności ONW i JPO wynosi 0, 00 ha, albowiem wniosek nie poddawał się kontroli. Zawierał nieaktualne dane odnośnie położenia działek wnioskowanych do płatności W związku z tym różnica między powierzchnią zadeklarowaną pierwotnie w stosunku do powierzchni faktycznie uprawnionej do w/w płatności nie da się określić, prawidłowo przyjęto, więc zero, w konsekwencji tego należało przyjąć przedział niezgodności ponad 50,00%.
Organy prawidłowo zgodnie z art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006, oraz art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, odmówiły płatności ONW i JPO za rok 2010, oraz nałożyły kary finansowe w wysokości 553, 60 zł oraz 972, 42zł (wielkość zawyżenia w ha x stawka, ONW za 1 ha analogicznie do, JPO), które będą potrącane z płatności, jakie ewentualnie zostaną rolnikowi przyznane w kolejnych trzech latach kalendarzowych, następujących po roku wykrycia nieprawidłowości.
Skarżący nie ma racji, że organy naruszyły przepisy prawa, a to art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i art. 58 rozporządzenia komisji (WE) 1122/2009, gdyż organy podejmowały decyzje w oparciu o zasadę legalizmu. W uzasadnieniach decyzji organ odwoławczy szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko. Stanowisko to podziela Sąd w całości. Organy nie mogły stosować wyjątku w stosunku do skarżącego i poddawać kontroli powierzchnie upraw jego działek w oparciu nieaktualne dane ewidencyjne, nie stosując się obowiązującego prawa tylko, dlatego, że tak sobie zażyczył skarżący.
W ocenie Sądu organy wszechstronnie zebrały i oceniły materiał dowodowy. Zaskarżone decyzje wydane zostały na podstawie przepisów prawa i zawierają wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone decyzje są zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło