III SA/Kr 114/07
WyrokWSA w Krakowie2007-06-13
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Dorota Dąbek, Piotr Lechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ drugiej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy w sprawie wymeldowania, opierając się jedynie na wybranych fragmentach i pomijając inne dowody, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Organ drugiej instancji naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego. Sąd uznał, że organ ten oparł swoje rozstrzygnięcie na wybranych fragmentach dowodów, nie uzasadniając pominięcia pozostałych, które prowadziły do odmiennych wniosków. Ponadto, sąd nie podzielił poglądu organu o konieczności zerwania wszelkich kontaktów z lokalem i zabrania wszystkich rzeczy jako jedynej przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wymeldowanie J. K. z pobytu stałego, twierdząc, że od lat nie zamieszkuje on w lokalu. Organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu, jednak Wojewoda uchylił tę decyzję i odmówił wymeldowania, uznając, że J. K. nadal posiadał dostęp do lokalu, w którym znajdowały się jego rzeczy, a jego matka potwierdzała zamieszkiwanie. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi drugiej instancji wadliwą ocenę materiału dowodowego i pominięcie istotnych dowodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek NSA Piotr Lechowski Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia 16 listopada 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję
Z. O. współwłaścicielka w [...] części budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w K. wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie J. K.. z pobytu stałego w lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku. W uzasadnieniu wniosku podała, że J. K. jest od urodzenia zameldowany w wyżej wymienionym lokalu, lecz od wielu lat w nim nie zamieszkuje.
Organ I instancji decyzją z dnia [...] września 2006r., nr [...], wydaną na podstawie art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /tekst jednolity Dz.U. Nr 139, poz.993 z 2006r. z późn. zm./ orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego J. K. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w K.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał stan faktyczny sprawy i materiał dowodowy w oparciu o który dokonał ustaleń. Przesłuchana w charakterze świadka M. K. zeznała, że syn od urodzenia mieszka w lokalu przy ul. [...] w K. Nigdy się nie wyprowadzał z tego lokalu, po zawarciu związku małżeńskiego nadal w nim mieszkał. Natomiast J. K. wyjaśnił, że wyprowadził się z lokalu po zawarciu związku małżeńskiego to jest [...]r., zamieszkał wtedy u żony jednak większość rzeczy zostawił w lokalu przy ul.[...], albowiem mieszkanie żony było małe. J. K. oświadczył, że półtora roku temu wyprowadził się od żony i zamieszkał ponownie u matki. Obecnie wszystkie swoje rzeczy ma w tym lokalu.
Przesłuchana w charakterze świadka A. K., żona J. K. zeznała, że po zawarciu związku małżeńskiego mąż wprowadził się do jej lokalu wraz z swoimi rzeczami i wspólnie prowadzili gospodarstwo domowe. Kilka miesięcy temu mąż wyprowadził się zabrał swoje rzeczy i nie powiedział pod jakim adresem zamierza mieszkać, nie wie czy wprowadził się do swojej matki do lokalu przy ul. [...] w K.
Z kolei świadek M. K. mieszkająca w lokalu nr [...] przy ul. [...] od około [...] roku podała, że J. K. mieszkał z rodzicami w lokalu nr [...]. Jednak od zawarcia związku małżeńskiego nie mieszka w lokalu nr [...]. W lokalu nr [...] mieszkali M. i E. K. , a po zgonie E. K. w styczniu 2006r. mieszka sama M. K. M. K. podała, że J. K. widziała ostatnio w czerwcu jak dzwonił domofonem do drzwi gdy przyszedł odwiedzić matkę. Przesłuchana w charakterze świadka A. K. zeznała, że mieszka przy ul [...] od marca 2005r., zna wszystkich mieszkańców budynku, natomiast nie zna J. K. Odkąd mieszka w tym budynku w lokalu nr [...] mieszkała M. K. wraz z mężem, a po śmierci męża mieszka sama.
Organ przeprowadził również dowód z oględzin lokalu nr [...], w czasie których M. K.wskazała, że syn mieszka w najmniejszym pokoju, wskazała rzeczy: podkoszulki, swetry, kurtkę, płaszcz w łazience pokazała maszynkę do golenia, ręcznik twierdząc, że rzeczy te należą do syna. We wskazanym pokoju nie stwierdzono takich rzeczy jak sprzęt TV i RTV, ubrań na zmianę /ubrania wierzchnie na zimę, buty itp./.
Oceniając zebrany materiał dowodowy, organ I instancji nie dał wiary zeznaniom M. K. , że syn J. K. mieszka w lokalu przy ul. [...] w K. Zeznania te nie pokrywają się z wyjaśnieniami złożonymi przez J. K. M. K. zeznała, że syn nigdy się nie wyprowadzał z przedmiotowego lokalu, natomiast J. K. potwierdził, że wyprowadził się po zawarciu związku małżeńskiego. Oświadczenie J. K., że obecnie mieszka w przedmiotowym lokalu nie znalazło potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym. Zdaniem organu, rzeczy które zostały wskazane w przedmiotowym lokalu jako należące do J. K. , nie mogą świadczyć o stałym zamieszkiwaniu zwłaszcza, że J. K. wcześniej mieszkał w tym lokalu i sam stwierdził, że część rzeczy zostawił wyprowadzając się z niego.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego, organ stwierdził , że J. K. opuścił w sposób dobrowolny lokal przy ul [...] w K. Wyprowadzając się nie wymeldował się z tego lokalu i w późniejszym okresie nie wprowadził się do tego mieszkania w sposób stały w związku z czym została spełniona przesłanka decydująca o wymeldowaniu osoby decyzją administracyjną zgodnie z art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. K. W odwołaniu podniósł, że Z. O. wystąpiła z wnioskiem o jego wymeldowanie w czasie gdy po wyprowadzeniu się od żony zamieszkiwał w lokalu przy ul. [...] w którym miał stałe zameldowanie i którego nigdy nie opuścił w sposób stały na dłużej niż 3 miesiące, nawet gdy mieszkał u żony. W okresie tym zdarzało się, że mieszkał u rodziców nawet z tej prozaicznej przyczyny jaką był ich wiek i konieczna pomoc. Natomiast co do tej okoliczności iż nie jest widywany przez sąsiadów podał, że to jest związane z specyfika jego pracy, która wymaga dużego zaangażowania i częstych wyjazdów. Odnośnie dowodu z oględzin mieszkania odwołujący się podał, że jego życie nie wymaga ciągłego siedzenia przed TV, zakwestionował również stwierdzenie o braku ubrań n zmianę.
W konkluzji wnosi o cofnięcie wymeldowania z lokalu przy ul. [...].
Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 16 listopada 2006r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie wymeldowania z pobytu stałego J. K., z lokalu przy ul. [...] w K.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy można mówić jedynie wówczas, gdy osoba zerwie wszelkie kontakty z lokalem, zabierze z niego wszystkie swoje rzeczy i nie ma zamiaru stałego w nim zamieszkiwania. Organ II instancji inaczej ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wykazał, aby J. K. nie zamieszkiwał w miejscu pobytu stałego, w lokalu przy ul.[...] w K. Wyżej wymieniony ma swobodny dostęp do miejsca pobytu stałego, z dostępu tego korzysta, w lokalu posiada swoje rzeczy, a okoliczność zamieszkiwania potwierdza matka mieszkająca w przedmiotowym lokalu. Fakt przebywania zainteresowanej osoby w miejscu zameldowania wyłącza możliwość - w świetle powołanego przepisu art.15 ust.2 ustawy- wydania decyzji o wymeldowaniu.
Skargę na powyższą decyzję złożyła Z. O., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci wadliwego i niepełnego zebrania materiału dowodowego przy braku należytej staranności w prowadzeniu sprawy, w szczególności wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym - poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do wymeldowania z pobytu stałego. Skarżąca zarzuciła, iż organ II instancji nie ustosunkował się do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a skoncentrował się jedynie na jego fragmencie, któremu można odmówić przymiotu wiarygodności. Organ II instancji pominął zeznania świadków A. K., M. K., A. K. Swoją decyzję organ II instancji oparł na dowodzie z oględzin mieszkania, jednakże w czasie tych oględzin nie stwierdzono rzeczy osobistych świadczących o długoterminowym zamiarze pobytu. A ponadto rzeczy znajdujące się w mieszkaniu mogły należeć do zmarłego w styczniu 2006r. męża M. K. Nadto skarżąca podniosła, że koszty najmu lokalu opłaca zawsze M. K., opłacając świadczenia za 1 osobę zameldowaną. Skarżąca podtrzymuje twierdzenie, że J. K. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, w lokalu samodzielnie zamieszkuje M. K.
Tym samym decyzja organu II instancji wydana została z naruszeniem art.77 § 1 kpa , oraz art.136 kpa.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymano argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna.
Słuszny jest zarzut skargi, iż organ II instancji naruszył przepisy postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art.77 kpa jak również do naruszenia art.80 kpa. Zgodnie z art.80 organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ II instancji swoje merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie oparł na wybranych fragmentach materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji nie wskazując i nie uzasadniając dlaczego pomija i nie daje wiary pozostałym dowodom, tym bardziej że dowody te prowadziły do odmiennych wniosków niż dowody na których oparł się organ II instancji. Tak dokonana ocena dowodów nosi cechy dowolności nie może stanowić podstawy do ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie. Jeżeli organ II instancji miał wątpliwości co do zebranego materiału dowodowego i ustaleń poczynionych przez organ I instancji mógł przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela poglądu sformułowanego przez organ II instancji w uzasadnieniu decyzji w którym stwierdził że " o opuszczeniu miejsca pobytu stałego w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy można mówić jedynie wówczas, gdy osoba zerwie wszelkie kontakty z lokalem, zabierze z niego wszystkie swoje rzeczy " Taki pogląd nie znajduje uzasadnienia ani w przepisach ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ani w orzecznictwie. Dla spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu nie zawsze można wymagać zerwania wszelkiego kontaktu z lokalem. W zależności od okoliczności stanu faktycznego, w lokalu mogą pozostać osoby bliskie z którymi osoba opuszczająca lokal utrzymuje kontakty, bywa u nich, może nawet dysponować kluczami do lokalu, takie relacje szczególnie mogą występować pomiędzy rodzicami, a dziećmi. Ale utrzymywanie tego rodzaju kontaktów wcale nie musi oznaczać, iż nie doszło do opuszczenia lokalu. O tym czy dany lokal stanowi miejsce stałego pobytu decydujące jest czy lokal ten stanowi centrum życiowe danej osoby, ustalenia powyższego nie można opierać na samych twierdzeniach tej osoby i osoby jej bliskiej, ale w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego dla ustalenia stanu faktycznego w danej sprawie. I cały materiał dowodowy musi być podany ocenie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję, celem ponownego rozpoznania przez organ II instancji odwołania od decyzji organu I instancji.
Rozstrzygnięcie Sądu zostało oparte o przepis art.145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, póz. 12707, czyli Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło