III SA/Kr 1141/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w wywodach wniesionej skargi domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w złożonym zaś na urzędowym formularzu "PPF" oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną, majątkową i dochody podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych a źródłem jego utrzymania jest zasiłek stały i celowy łącznie w wysokości 280 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń pomocy społecznej, przy czym na leki i utrzymanie powinien przeznaczać po ok. 200 zł. Jest osobą niepełnosprawną, ma wykształcenie zawodowe, ma 51 lat. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż skarżący legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (vide: k. 72), jest osobą niezdolną do pracy a w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji wymaga stałej lub długotrwałej pomocy innej osoby. Bywał hospitalizowany (k. 89-83). Na leki przeznaczał w ostatnim czasie 103- 178 zł (k. 90, 71, 65). Swoje potrzeby mieszkaniowe zaspakaja korzystając z gościnności osoby znajomej (k. 100). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W niniejszej sprawie przedmiot skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym opatrzono symbolem "6321" (vide: zarządzenie z 03.12.11 r.) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. Skarżący korzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Mając na uwadze powyższe postanowiono więc jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienie adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa) o ile wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi orzekającemu z urzędu jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącej a co za tym idzie i jej aktualnych możliwości płatniczych. Te nie rysują się szczególnie. Skarżący należy bowiem do osób biednych w potocznym tego słowa znaczeniu gdyż tak wypada należy postrzegać osobę bez majątku, ze znikomym dochodem, zmuszone ubiegać się o wsparcie w ramach pomocy społecznej, z poważnymi problemami zdrowotnymi. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że niewielkie środki jakie skarżący ma do dyspozycji wystarczają ledwo co na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Uwzględniając to wszystko, udzielono skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Konieczność wygospodarowania przez skarżącego środków na koszty kwalifikowanego pełnomocnika przekracza bowiem aktualnie jego możliwości i grozi zachwianiem sytuacji materialnej oraz bytowej strony w taki sposób że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z przytoczonych względów orzeczono więc jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.