III SA/Kr 1143/10

PostanowienieWSA w Krakowie2011-10-14

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) bez wzywania do przedłożenia dodatkowych dokumentów?
Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli pozwala sądowi na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości. W przypadku osoby starszej, samotnej, z niewielkim dochodem i majątkiem, borykającej się z zadłużeniem oraz problemami zdrowotnymi, koszty kwalifikowanego pełnomocnika przekraczają jej możliwości finansowe.
Stan faktyczny
Skarżąca H. U. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umieszczenia w domu pomocy społecznej. We wniosku podała swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niewielki dochód z emerytury, posiadanie małego mieszkania, zadłużenie czynszowe oraz problemy zdrowotne jako inwalidki I grupy. Do wniosku dołączyła kopie dokumentów potwierdzających jej twierdzenia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 14 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. U. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umieszczenia w domu pomocy społecznej postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi mieszkanie o powierzchni 25 m2. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 1228,99 zł emerytury z ZUS zaznaczając, że do wypłaty otrzymuje 912,24 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że ma bardzo trudną sytuację materialną i zdrowotną. Jest osobą samotną a przy tym inwalidką I grupy. Dalsza rodzina nie interesuje się nią tak, że usługi opiekuńczo wychowawcze sprawuje opiekun PCK. Do wniosku dołączyła kopię decyzji o waloryzacji emerytury potwierdzającą wysokość przyznanego i wypłacanego świadczenia, kopię pokwitowań czynszu na 196,79 zł, opłat za energię elektryczną płaconej ostatnio w kwocie 19,96 zł, nadto kopie przydziału lokalu mieszkalnego i zaświadczeń dotyczących szkoleń specjalistycznych opiekuna PCK. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż skarżąca ma poważne problemu zdrowotne, zalega z czynszem. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez ustanowienie adwokata z urzędu (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. Skarżąca złożyła wymagane oświadczenie, przedkładając na poparcie części ze swych twierdzeń kopie odpowiednich dokumentów źródłowych. W konsekwencji oświadczenie to jest wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się szczególnie. Skarżąca nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem wypada należy postrzegać osobą starszą, samotną z niewielkim dochodem i majątkiem w postaci małego mieszkania, borykającą się z zadłużeniem. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że niewielkie środki jakie skarżąca ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Nie można też tracić z pola widzenia problemów zdrowotnych skarżącej. Uwzględniając to wszystko, udzielono skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Konieczność wygospodarowania przez skarżącą środków na koszty kwalifikowanego pełnomocnika przekracza bowiem aktualnie jej możliwości i grozi zachwianiem sytuacji materialnej oraz bytowej strony w taki sposób że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło