III SA/Kr 1145/06

WyrokWSA w Krakowie2007-03-28

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Krystyna Kutzner, Elżbieta Kremer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i nałożyły sankcje z powodu rozbieżności między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią działek, jeśli rozbieżność ta wynikała ze zmian w ewidencji gruntów, o których skarżący mógł nie wiedzieć lub nie brał udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły przepisy postępowania (art. 7 i 77 k.p.a.), nie wyjaśniając w sposób należyty stanu faktycznego. Przyjęły, że podana we wniosku działka ewidencyjna nr 3 i podana w korekcie działka nr 4 nie są tożsame, co doprowadziło do błędnego ustalenia rozbieżności powierzchni. Sąd uznał, że konieczne jest wyjaśnienie, czy skarżący wiedział o zmianach w ewidencji gruntów i czy faktycznie posiadał zadeklarowaną powierzchnię, czy też różnica wynikała wyłącznie ze zmian w oznaczeniu działek ewidencyjnych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, deklarując powierzchnię trzech działek. Organ I instancji wezwał do wyjaśnienia nieścisłości dotyczących jednej z działek, która nie figurowała w ewidencji. Skarżący dokonał korekty wniosku, podając inną działkę ewidencyjną. Organ odmówił przyznania płatności i nałożył sankcje z powodu znaczącej różnicy między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący w skardze podniósł, że pierwotna działka została podzielona, a nowa działka rolna została prawidłowo wskazana w korekcie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, wstrzymał wykonanie uchylonych decyzji i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Elżbieta Kremer (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 8 sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośredniej do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. wstrzymuje wykonanie uchylonych decyzji, III. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego M. W. kwotę [...],-zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący M. W. złożył w dniu [...] 2005r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Wniosek obejmował trzy działki położone w gminie [...], w obrębie ewidencyjnym [...], nr obrębu ewidencyjnego [...] nr działek ewidencyjnych nr 1, 2, 3. Powierzchnia całkowita działki ewidencyjnej nr 1 wynosiła 1.7310 ha, a powierzchnia działki wykorzystywana w celu rolniczym 1,73 ha, powierzchnia całkowita działki ewidencyjnej nr 2 wynosiła 0,2950 ha, a powierzchnia wykorzystywana w celu rolniczym 0,29 ha. Natomiast powierzchnia ewidencyjna działki nr 3 wynosiła 3,9649 ha, a powierzchnia wykorzystywana w celu rolniczym 3,15 ha, na której znajdowały się działki rołne oznaczone E,C,B,F, I. Działka rolna E o pow.0,35 ha stanowiąca pastwisko trwałe, działka rolna C o pow.1,50 ha na której uprawiano pszenicę, działka rolna B o pow.0,65 na której uprawiano Żyto, działka rolna F ziemniak jadalny i działka rolna I na której uprawiano warzywa. Pismem z dnia [...] 2006r. organ I instancji wezwał skarżącego do wyjaśnienia w terminie 7 dni nieścisłości wykrytych we wniosku, a polegających na tym, iż działka ewidencyjna nr 3 nie znajduje się w ewidencji gruntów. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w dniu [...] 2006r. dokonał korekty wniosku w którym w miejsce dotychczasowej działki ewidencyjnej nr 3 podał działkę ewidencyjną nr 4 o powierzchni ewidencyjnej 3,9152 ha, a powierzchnia wykorzystywana w celu rolniczym 3,75 ha. Działka ewidencyjna nr 4 tak jak działka ewidencyjna nr 3 położona jest w gminie [...], w obrębie ewidencyjnym [...], nr obrębu ewidencyjnego [...]. Na działce ewidencyjnej nr 4 znajdują się działki rolne oznaczone E, C, B, F, I o takiej samej powierzchni i sposobie wykorzystania jak podano we wniosku odnośnie działki 3. Do korekty wniosku dołączono wypis z ewidencji gruntów z dnia [...] 2006r. z którego wynika, że w obrębie ewidencyjnym [...], nr obrębu ewidencyjnego [...] położona jest działka ewidencyjna nr 4 o pow.3,9152 stanowiąca własność M. W. Decyzją Nr [...] z dnia [...] 2006r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] odmówił M. W. przyznania płatności na rok 2005 z tytułu: 1/Jednolitej Płatności Obszarowej i nałożono sankcję w wysokości [...] zł, 2/Uzupełniającej Płatności Obszarowej i nałożono sankcję w wysokości [...] zł. Kwoty te będą potrącane z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu składanych wniosków w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku w którym stwierdzono niezgodność. W uzasadnieniu decyzji podano, że odmawia się przyznania płatności na rok 2005 z uwagi na niezgodność /zawyżenie/ pomiędzy zadeklarowaną sumą powierzchnią działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej. Odnośnie jednolitej płatności obszarowej podano, że powierzchnia zgłoszona we wniosku wynosiła 5,77 ha, a powierzchnia co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 2,02 ha. Procentowa różnica w powierzchni działek wynosiła 185,64 %. W konsekwencji organ zastosował przepis art. 138 ust 1 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r. str. l ze zm.), stanowiący, " Z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicja zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) Nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wyryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 pnkt 22 rozporządzenia (WE) Nr 796/2004 przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% wyznaczonego obszaru, to kwota jaka ma być przyznana w ramach programu dopłat za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę, natomiast jeżeli różnica ta przekracza 20% stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw , nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Jeżeli ta różnica przekracza 50 % rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto różnicę. " Jeżeli różnica ta przekracza 30% wyznaczonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Jeżeli ta różnica przekracza 50%, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Ta kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego w którym wykryto różnicę. Natomiast odnośnie płatności uzupełniającej powierzchnia zgłoszona we wniosku wynosiła 2,94 ha, a powierzchnia co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 0,44 ha. Procentowa różnica w powierzchni działek wynosiła 568,18%. Jako podstawę odmowy przyznania płatności bezpośrednich i nałożenia sankcji wskazano art. 51 ust.2 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady ( WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników ( Dz.Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str 18 ze zm.) w brzmieniu: "Jeśli dla całkowitego zatwierdzonego obszaru objętego pojedynczym wnioskiem, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art.93 i 99 rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003, obszar zadeklarowany przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art.50 ust.3 do 5 niniejszego rozporządzenia o więcej niż 30%, pomoc, do której rolnik byłby uprawniony zgodnie z art.50 ust.3 do 5 niniejszego rozporządzenia nie zostanie przyznana na dany rok kalendarzowy. Jeżeli różnica ta przekracza 50% rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust 3 do 5. Kwota ta podlega kompensacji dopłatami w ramach jakichkolwiek programów pomocowych, o których mowa w tytułach III i IV rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 do których dany rolnik jest uprawniony w kontekście wniosków złożonych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym wykrycia różnicy. Jeśli dopłaty nie pozwalają na pełną kompensację tej kwoty, pozostałe saldo zostaje anulowane..." Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. W., w którym podał, że na wezwanie organu I instancji w terminie 7 dni zgłosił się celem złożenia wyjaśnień, złożył korektę wniosku, a nieścisłość polegała na zmianie nr.działki ewidencyjnej. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] decyzją Nr [...] z dnia 8 sierpnia 2006r., po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podtrzymano argumenty organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję złożył M. W. W uzasadnieniu skargi podniósł, że podana we wniosku działka ewidencyjna nr 3 została podzielona decyzją Wójta Gminy [...] na dwie działki 5 o powierzchni 0,0497 .497m2/ co stanowi 0,86% zadeklarowanej powierzchni z przeznaczeniem pod planowana modernizację drogi wojewódzkiej oraz działkę 4 o pow.3,9151 ha jako działka rolna wraz siedliskiem i uprawami rolnymi wykazanymi we wniosku pod nr 3. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art.3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej 1 stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja organu II instancji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji w sprawie przyznania płatności bezpośredniej za rok 2005 wydane zostały z naruszeniem prawa i dlatego zostały uchylone. Powodem uchylenia jest nie wyjaśnienie okoliczności stanu faktycznego, przyjętego za podstawę wydanych decyzji, a w konsekwencji naruszenie art. 7, 77 kpa. Organy przyjęły, iż poddana we wniosku działka ewidencyjna nr 3 i podana w korekcie wniosku działka nr 4 nie są tożsame i nie uwzględniły jej ustalając powierzchnię działek zgłoszonych do przyznania płatności, co spowodowało zdaniem organu, że obszar zadeklarowany we wniosku i obszar stwierdzony są tak rozbieżne. Jak wynika z akt sprawy w wniosku złożonym w dniu [...] 2005r. skarżący podał numery działek ewidencyjnych i ich powierzchnię zgodną z wypisem z rejestru gruntów z dnia [...] 2005r. Z akt nie wynika, z czyjej inicjatywy i jakie postępowanie się toczyło w wyniku którego dokonano podziału działki ewidencyjnej 3 na dwie działki ewidencyjne 5 i 4, a następnie wprowadzono zmiany w ewidencji gruntów. Zdaniem Sądu w takich okolicznościach sprawy należałoby wyjaśnić, czy skarżący wiedział o wprowadzonych zmianach w ewidencji gruntów i mimo ciążącego na nim zobowiązania do pisemnego informowania organu o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności zaniechał tego obowiązku, czy też skarżący rzeczywiście nie uczestniczył w postępowaniu polegającym na wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i nie można postawić mu zarzutu nie wykonania ciążącego na nim obowiązku informowania organu o powstałej zmianie. W rozpoznawanej sprawie organy przyjęły, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną wynosi 158.49%, jednak z akt sprawy nie wynika, aby deklarowane przez skarżącego działki rolne nie były rzeczywiście w jego posiadaniu. Tym samym wyjaśnienia wymaga czy zadeklarowana we wniosku przez skarżącego powierzchnia działek rolnych jest rzeczywiście rozbieżna z powierzchnią działek rolnych, które faktycznie posiada, czy też stwierdzona różnica w powierzchni jest wyłącznie wynikiem zmian w oznaczeniu działek ewidencyjnych na których znajdują się działki rolne. Ponadto z znajdującego się w aktach protokołu kontroli z dnia [...] 2006r. wynika, że powierzchnia działki rolnej B deklarowana i stwierdzona jest tożsama i wynosi 1,68 ha., natomiast brak w decyzji odniesienia do tego dowodu. Zdaniem Sądu organy administracyjne powinny ustalić, czy w przedmiotowej sprawie obszar deklarowanych przez skarżącego działek jako działek będących w jego posiadaniu jest zgodny z obszarem działek, które faktycznie posiada. A zatem czy przedmiotem sporu jest rzeczywista różnica w powierzchni działek deklarowanych i posiadanych przez skarżącego, czy też przedmiotem sporu jest wyłącznie sposób oznaczenia w ewidencji gruntów działek, przy bezspornym fakcie posiadania tych działek przez skarżącego i bezspornym fakcie co do sposobu wykorzystania działek rolnych. Zdaniem Sądu są to dwa odmienne możliwe stany faktyczne, które mogą wystąpić w sprawie, stąd też ponownego wyjaśnienia wymaga rozpoznawana sprawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art.145 § 1 ust. 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ uwzględnił skargę i orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji orzeczono zgodnie z art.152, a o kosztach zgodnie z art. 200 ustawy powołanej wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło