III SA/Kr 1145/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy społecznej postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, synem i mężem. Określając swój majątek uwidoczniła, że należy do niej objęty zajęciem komorniczym dom o powierzchni 482 m2 jednak tylko ze 100 metrową powierzchnią mieszkalną. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wysokość dochodu swego gospodarstwa domowego oszacowała na 628,33 zł wyjaśniając że składa się na to 400 zł z funduszu alimentacyjnego, 141 zł zasiłku rodzinnego oraz 87,33 zł zasiłku stałego z tytułu niepełnosprawności. Uzasadniając swoje starania odniosła się do nurtujących ją okoliczności. Wskazała, ze 8.11.10 r. zapłaciła zaległy rachunek za wodę oraz 323,61 zł za gaz. Podniosła, że brakuje jej środków do życia, niedomaga na zdrowiu. Powiada, ze nie ma za co wykupić szczepionki dla syna. Zaakcentowała że jej rodzina jest niedożywiona i bardzo osłabiona. Do wniosku dołączyła kopię nie zrealizowanych recept, kopie specyfikacji sprzedaży z apteki na 117 zł i 161 zł, kopię faktury za gaz na 424 zł, kopię wezwania do zapłaty zaległości za prąd łącznie na ponad 402 zł. Ponieważ nie jest to pierwsza sprawa skarżącej więc na podstawie jej wcześniejszych wyjaśnień w sprawie do sygn. akt. III SA/Kr 926/08 okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżąca nie pracuje i nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy. Korzysta ze wsparcia oferowanego przez ośrodek pomocy społecznej. Boryka się z dolegliwościami zdrowotnymi. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest orzeczona przez organy odmowa przyznania pomocy społecznej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym przedmiot skargi opatrzono symbolem "6329" (vide: zarządzenie z 12 października 2010 r.) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków - jej wniosek należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącej a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów. Oświadczenia te wsparte przedłożonymi kopiami dokumentów źródłowych i uzupełnione o informacje znane orzekającemu z urzędu są wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Sytuacja skarżącej jest nieszczególna. Tak bowiem należy postrzegać rodzinę z niskim dochodem, zmuszoną korzystać ze środków pomocy społecznej. Okoliczność, że do skarżącej należy dom w którym zamieszkuje z rodziną nie zmienia tego oglądu. Nadto nie można tracić z pola widzenia, że możliwości swobodnego nim rozporządzenia są ograniczone. Biorąc pod uwagę stan zdrowia skarżącej trudno czynić jej jakieś zasadnicze zarzuty, że nie stara się poprawić swej sytuacji. Skarżąca musi też pewną część środków przeznaczać na koszta związane z wykupem leków. Dalsze przeznaczać na opłacenie mediów i zakup żywności. Wszystkie te okoliczności uzmysławiają, że skarżąca nie należy do osób zamożnych. Biorąc to pod uwagę i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W przedstawionej sytuacji skarżąca nie jest bowiem w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojej rodziny. W konsekwencji działanie takie stanowić będzie dla skarżącej pomoc, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.