III SA/Kr 1145/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Barbara Pasternak Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata A. C. – D. - Kancelaria Adwokacka w K, ul. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240,- zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych), podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług. Burmistrz decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...] - orzekł o odmowie przyznania pomocy społecznej w formie obiadu dla S. K., w stołówce szkolnej przy Zespole Szkół Publicznych Nr [...] - na podstawie art. 7, art. 8, art. 17 ust. 1 pkt 14, art. 48 ust. 5, w związku z art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, art. 3, art. 4, art. 5 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że we wniosku zarejestrowanym pod nr [...] z dnia 2.04.2010 r. G. K. zwróciła się o przyznanie pomocy społecznej w formie pieniężnej na bieżące potrzeby oraz o przyznanie obiadów dla męża S. Po rozpoznaniu możliwości finansowych, katalogu wypłacanych świadczeń i analizy liczby osób zgłaszających się o pomoc pieniężną, zostały w sprawie G. K. wydane decyzje przyznające pomoc pieniężną w formie zasiłku stałego, okresowego i celowego. Uwzględniając przyznaną dotychczas pomoc finansową uznano, że jest to pomoc uwzględniająca potrzeby rodziny i możliwości finansowe organu. G. K. zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i synem D. Źródłem utrzymania rodziny jest zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem w wysokości: 141,00 zł, zasiłek stały w kwocie: 30,00 zł, świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego na syna w wysokości 400,00 zł oraz zasiłek okresowy w kwocie: 130,00 zł. Łącznie miesięczny dochód netto rodziny wynosi: 701,00 zł i nie przekracza 150% kryterium dochodowego dla rodziny, tj. kwoty: 1.579,50 zł. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego rodziny, nie pozwoliła uznać za zasadne przyznanie dla męża pomocy społecznej w formie obiadów w stołówce szkolnej. Z tej formy pomocy korzysta G. K. wraz z synem. Brak jest podstaw dla przyznania obiadów również dla męża, ponieważ jest osobą bezrobotną i własnym staraniem jest w stanie przygotować dodatkowy gorący posiłek. Ponadto rodzina jest objęta systematyczną pomocą z Kuchni [...] w W. Od poniedziałku do soboty rodzina korzysta z gorącego posiłku, biorąc posiłek na trzy osoby, otrzymuje codziennie pieczywo. Rodzina jest wspierana także artykułami z Banku Żywności - PEAD. Dodatkowo na każde święta rodzina otrzymuje artykuły spożywcze. Organ uznał, że korzystając ze wsparcia finansowego ze strony MOPS oraz z pomocy świadczonej przez Kuchnię [...] w W brak jest podstaw do przyznania pomocy w formie obiadów w stołówce szkolnej dla S. K. G. K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji - na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 48 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przywołując treść art. 48 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", podzieliło ustalenia stanu faktycznego organu I instancji w zakresie sytuacji rodzinnej i materialnej rodziny G. K. Kolegium wskazało, że pomimo spełnienia kryterium dochodowego, zasadna jest odmowa przyznania mężowi G. K. pomocy społecznej w formie obiadu, skoro S. K. jest osobą bezrobotną i we własnym zakresie jest w stanie przygotować dodatkowy gorący posiłek. Ponadto rodzina jest objęta systematyczną pomocą z Kuchni [...] w W i jest wspierana artykułami z Banku Żywności. Ustawa o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" wskazuje, iż celem Programu jest wsparcie gmin w wypełnianiu zadań własnych o charakterze obowiązkowym w zakresie dożywiania dzieci oraz zapewnienia posiłku osobom jego pozbawionym, (...).. Z akt wynika, iż cała rodzina, w tym również mąż G. K., ma zapewniony posiłek świadczony przez Kuchnię [...]. Wobec powyższego zasadna jest odmowa przyznania S. K. pomocy w formie obiadu, ponieważ nie jest tego posiłku pozbawiony. W ocenie Kolegium, nie zostały spełnione przesłanki z art. 48 ust. 1 i 4 ustawy umożliwiające przyznanie posiłków dla S. K. Kolegium wyjaśniło również, że z uwagi na treść z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, przyznanie pomocy w postaci obiadu dla S. K., w sytuacji gdy ma on zapewniony posiłek nie odpowiadałoby celom pomocy społecznej. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła G. K. Skarżąca wskazała, iż Kuchnia [...] nie jest instytucją zależną od MOPS. MOPS to instytucja jak w nazwie "pomocy". Jeżeli zatem w myśl poprawienia swojej sytuacji zwraca się o pomoc, to dlaczego pomocy takiej nie może uzyskać i otrzymuje odpowiedź, że korzysta z Kuchni [...]. Każdy człowiek potrzebuje nie tylko zaspokojenia głodu bo nie jest to równoznaczne z pojęciem racjonalnego żywienia. Za prawdę przyjęło się słowa Kierownika Kuchni [...]. Wskazała, że zup nie bierze codziennie, żadnych drożdżówek nie otrzymuje, ani ciasta, dlatego też nie zgadza się z decyzją. W związku ze złym odżywianiem pogorszył się stan zdrowia skarżącej, co nie pozostanie obojętne dla pozostałych członków rodziny, co pociągnie za sobą koszty leczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Z przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę akt postępowania wynika, że decyzja organu I instancji oraz decyzja organu odwoławczego zostały doręczone wyłącznie G. K. Pełnomocnik skarżącej oświadczył, że S. K. nie jest ubezwłasnowolniony ani częściowo ani też całkowicie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawie G. K. złożyła wniosek o przyznanie pomocy społecznej m.in. w formie obiadów dla męża - S. K. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.) zawiera uregulowania dotyczące kwestii uprawnienia do składania wniosków o przyznanie świadczeń. Art. 102. 1. Świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. 2. Pomoc społeczna może być udzielana z urzędu. Art. 106. 1. Przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej. 6. Odwołanie od decyzji w sprawie świadczeń z pomocy społecznej może złożyć inna osoba za zgodą osoby ubiegającej się o świadczenie. Art. 14. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z treścią art. 28 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego: stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W myśl art. 48 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej "osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona" oraz "Pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić". Ponadto zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. z 2005 r., nr 267, poz. 2259 ze zm.): "pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana, nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej". Powyższa regulacja w odniesieniu do sprawy poddanej kontroli Sądu wskazuje, że stroną postępowania zainicjowanego wnioskiem G. K. był jej mąż S. K., który nie brał w ogóle udziału w postępowaniu. Przez udział w postępowaniu rozumieć należy zarówno udział w czynnościach postępowania wyjaśniającego (przygotowawczych), jak też w czynnościach decydujących, który jest zrealizowany przez doręczenie stronie decyzji. S. K. nie doręczono decyzji organów obu instancji. Zatem rozstrzygnięcia wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, dającym podstawę do wznowienia postępowania ponieważ S. K. nie brał udziału w tym postępowaniu bez własnej winy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 4 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd podkreśla, że postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej powinny być prowadzone ze szczególnym uwzględnieniem zasady szybkości i ograniczonego formalizmu (art. 12 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego), co jednakże nie upoważnia organów do naruszania innych podstawowych zasad postępowania administracyjnego. W konsekwencji powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżoną i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji. Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią wyrażoną powyżej ocenę prawną zgodnie z dyspozycją art. 153 wskazanej ustawy przy czym należy podkreślić, że wyrok niniejszy nie przesądza treści rozstrzygnięcia jakie w sprawie zostanie podjęte. O wynagrodzeniu wyznaczonego dla skarżącej adwokata orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 29 ust.1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. –Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2009 r., nr 146, poz. 1188 ze zm.), określając ich wysokość na podstawie §19 pkt 1 i §18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348 ze zm.).