III SA/Kr 1145/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lipca 2014 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: przywrócić skarżącej termin do wniesienia skargi Decyzją z dnia 26 listopada 2012 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2012 r. Nr [...] o odmowie przyznania D. S. zasiłku pielęgnacyjnego na osobę uprawnioną Ł. S., reprezentowaną przez matkę D. S. za okres od 1 maja 2010 r. do 31 sierpnia 2012 r. oraz o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego na osobę uprawnioną: Ł. S. od 1 września 2012 r. do 31 października 2013 r. Decyzja została doręczona D. S. w dniu 5 grudnia 2012 r. W dniu 4 stycznia 2013 r. (data stempla pocztowego) D. S. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismo zatytułowane "Odwołanie od decyzji z dnia 26.11.2012 r.", opatrzone nr [...]. Pismem z dnia 14 stycznia 2013 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do D. S. o sprecyzowanie, czy jej pismo jest skargą na decyzję tego organu z dnia 26 listopada 2012 r., skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, czy też jest to kolejne odwołanie od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2012 r. Nr [...]. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 30 stycznia 2013 r. D. S. wyjaśniła, że jej pismo jest kolejnym odwołaniem od decyzji Wójta Gminy. W dniu 20 lutego 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało postanowienie Nr [...], w którym stwierdziło, że wniesione przez D. S. odwołanie jest niedopuszczalne. Postanowienie doręczono D. S. w dniu 1 marca 2013 r. W dniu 26 lipca 2013 r. (data stempla pocztowego) D. S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 listopada 2012 r. Nr [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że nie zna się na przepisach prawnych czy języku prawniczym i nie zrozumiała pytania Kolegium zawartego w piśmie z dnia 14 stycznia 2013 r. Skarżąca dodała, że dopiero w dniu 23 lipca 2013 r. podczas rozmowy z pracownikami GOPS dowiedziała się o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1145/13 wydanym na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") odrzucił wniosek D. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 listopada 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Na skutek zażalenia skarżącej postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 r., sygn. akt l OZ 480/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że Sąd l instancji nietrafnie przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z uchybieniem terminu. Sąd l instancji uznał bowiem, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustała z dniem 1 marca 2013 r. kiedy to doręczono skarżącej postanowienie organu z dnia 20 lutego 2013 r., z którego wynikało, że jej pismo z dnia 4 stycznia 2013 r. zostało potraktowane jako odwołanie od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2012 r. i odwołanie to jest niedopuszczalne. Tymczasem zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego strona uprawdopodobniła, że przyczyna uniemożliwiająca dochowanie terminu do wniesienia skargi ustała dopiero w dniu 23 lipca 2013 r., wraz z uzyskaniem przez skarżącą od pracowników GOPS pouczenia w zakresie możliwości zaskarżenia decyzji. Stwierdzono więc, że Sąd l instancji powinien był rozpoznać złożony przez skarżącą wniosek w kontekście zaistnienia przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie stanowi art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "P.p.s.a." Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 P.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 P.p.s.a., to uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. W niniejszej sprawie w zakresie terminowości wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi orzekający Sad na podstawie art. 190 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. jest związany wykładnią dokonaną przez NSA w cyt. wyż. postanowieniu. Przyjąć zatem należy za NSA, że skarżąca uprawdopodobniła, że przyczyna uniemożliwiająca dochowanie terminu do wniesienia skargi ustała dopiero w dniu 23 lipca 2013 r., wraz z uzyskaniem przez skarżącą od pracowników GOPS pouczenia w zakresie możliwości zaskarżenia decyzji. Przechodząc natomiast do rozpatrzenia wniosku w kontekście zaistnienia przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu, zaznaczyć należy, że podstawowym kryterium przy rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy. O braku winy można mówić tylko w razie uprawdopodobnienia przez stronę, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, iż usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2008 str. 381). We wniosku o przywrócenie terminu, jako przyczynę uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, skarżąca wskazała, że nie zna się na przepisach prawnych czy języku prawniczym i nie zrozumiała pytania Kolegium zawartego w piśmie z dnia 14 stycznia 2013 r. Skarżąca dodała, że dopiero w dniu 23 lipca 2013 r. podczas rozmowy z pracownikami GOPS dowiedziała się o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jakkolwiek brak zrozumienia wezwania organu skierowanego do strony samo w sobie nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy tak właśnie jest. Wynika to z faktu, że w sprawie brak było podstaw do wzywania skarżącej przez organ do sprecyzowania złożonego przez nią w dniu 4 stycznia 2013 r. "odwołania", które wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie otwartym do wniesienia skargi. Z treści tego pisma jednoznacznie wynika, że jest to środek odwoławczy od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 listopada 2012 r. Powyższe intencje skarżąca potwierdziła także w odpowiedzi na wezwanie Kolegium z dnia 14 stycznia 2013 r., udzielonej pismem z dnia 30 stycznia 2013 r. Brak było podstaw by odwołanie skarżącej traktować jako kolejne odwołanie od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2012 r. Tym samym w ocenie Sądu w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podlegał uwzględnieniu, o czym tutejszy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a, orzekł w sentencji postanowienia.